Tin trong ngành
Ghi nhớ lời Bác dạy
(18/04/2007 14:48:59)
Đồng chí Hoàng Tuấn, tên thật là Nguyễn Văn Minh, sinh năm 1917 tại Khê Thượng, Bất Bạt, Hà Tây (nay là thị xã Sơn Tây, tỉnh Sơn Tây), trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, làm công chức ngành nông lâm. Đồng chí đã hăng hái tham gia khi Cách mạng tháng Tám bùng nổ và là một trong những cán bộ được tổ chức giao gánh vác công tác thông tin tuyên truyền của chính quyền cách mạng từ khi còn trong trứng nước. Từ năm 1947 đến 1953 đồng chí là Phó Giám đốc Nha thông tin, Giám đốc Việt Nam Thông tấn xã, từ năm 1953 đến 1962 là Giám đốc, từ năm 1962 đến 1966 là Tổng Biên tập VNTTX. Từ 1966 đến lúc nghỉ hưu là Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thông tin. Đồng chí mất năm 1989.
Ngay từ đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, bộ phận Thông tấn thuộc Nha Thông tin Việt Nam hàng ngày đã xuất bản Bản tin Trong nước và Bản tin Thế giới để gửi các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Các tin phổ biến được gửi cho các báo. Bác Hồ - mang bí danh "ông Dũng" - cũng nhận một bản.
Rất nhiều lần, đọc xong, Bác gửi trở lại Thông tấn xã, trong đó có bản đã được Bác sửa một số chi tiết hoặc ghi là phê bình một khuyết điểm về chính trị. Những tin viết sai về chính trị, Bác phê ở bên lề chữ "Dại!". Về ngôn ngữ, Bác ghét dùng chữ nước ngoài và thay từ tiếng Việt vào, ví dụ: Bác chữa hai chữ "y phục" thành "quần áo". Chữ nào, câu nào thừa, Bác gạch đi. Là thành viên ban phụ trách, tôi đã lưu các bản tin có bút tích của Bác để anh chị em cùng xem, nghiên cứu và rút kinh nghiệm. Có lần Bác dặn trực tiếp một phóng viên Thông tấn xã đi theo Bác: "Các cháu viết tin phải nắm vững ý đồ của Đảng, của Bác".
Không chỉ quan tâm đến công tác biên tập, Bác còn căn dặn chú ý sức khỏe của anh em điện vụ kỹ thuật. Quãng đầu năm 1948, Bác hỏi tôi:
- Anh em báo vụ làm việc mấy giờ một ngày?
- Dạ, thưa Bác, 8 giờ ạ!
Bác nói:
- Không được! Nghe moóc-xê như thế căng lắm. Chỉ làm 6 tiếng thôi và cứ hai tiếng lại nghỉ.
Sự quan tâm đầy tình thương yêu của Bác đã được thể hiện trong các bài viết. Riêng tôi, một người được tổ chức phân công đảm nhiệm công tác thông tin từ đầu, đã hân hạnh được Bác nhiều lần trực tiếp dạy dỗ, căn dặn.
Hồi đầu, làm việc ở Bộ Tuyên truyền, tôi vừa lo tin, bài cho Đài Tiếng nói Việt
- Thế nào, các nhà báo có hỏi gì không?
Tôi ngựa non háu đá, liền đứng dậy hỏi ngay:
- Thưa Cụ, nước ta là nước Dân chủ cộng hòa, vậy mà lại có những đại biểu Quốc hội được chỉ định, không do dân bầu, thì sao lại gọi là dân chủ được?
Bác ngẩng lên:
- Chú ở báo nào?
- Cháu ở Đài, bộ phận quốc tế ạ.
Bác ôn tồn nói:
- Nếu có người hỏi chú như thế, chú nói: Dân chủ của Việt
Một lần, sau Tổng khởi nghĩa, Bác tiếp một nhà báo Anh. Thấy chúng tôi thập thò ngoài cửa, Bác vẫy tay lại:
- A, các nhà báo Việt
Khi chúng tôi đã bước vào phòng, Bác nói tiếp:
- Đấy, có nhà báo người Anh, các chú có hỏi gì không? Cứ nói thẳng tiếng Việt, Bác dịch cho.
Một nhà báo lên tiếng:
- Chúng tôi xin hỏi: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã có Tuyên ngôn 2-9. Tại sao cho đến nay Chính phủ Anh vẫn chưa công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa?...
Bác "dịch" câu hỏi và nhà báo người Anh nói gì đó, Bác 'dịch' lại:
- Đúng là Hà Nội đẹp lắm, nhất là ở giữa thành phố lại có hồ Hoàn Kiếm thật xinh đẹp...
Tôi hỏi:
- Tại sao nước Anh lại đồng lõa với Nhật và Pháp đánh
Bác lại nói tiếng Anh và quay về phía chúng tôi "dịch" câu trả lời: "Ông ấy bảo ông đã đi nhiều nước trên thế giới, nhưng ít thấy có phụ nữ nước nào lại đẹp như phụ nữ Việt
Khách ra về rồi, Bác bảo:
- Các chú là nhà báo mà chẳng có chính trị! Người ta sang, mình phải tranh thủ. Họ có phải là Chính phủ Anh đâu mà cãi vã với người ta?
Năm 1951, tôi đang làm Phó Giám đốc Nha thông tin, được cấp trên cử dẫn đầu đoàn thanh niên và sinh viên Việt Nam đi dự Liên hoan thanh niên sinh viên thế giới lần thứ 3 tại Berlin. Khi đoàn về, Bác cho gọi lên báo cáo. Tôi đã báo cáo với Bác về liên hoan của tuổi trẻ khắp năm châu, mà đại diện là 26 ngàn bạn trẻ đến từ 104 nước, kéo dài từ ngày 5 đến ngày 19 tháng 8 năm 1952. Tôi báo cáo kỹ về tình cảm của các bạn trẻ thế giới đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân ta chống chiến tranh xâm lược. Một số tác phẩm văn học - nghệ thuật của Việt Nam đã được Liên hoan trao giải thưởng như bài hát "Làng tôi" của Văn Cao, bài thơ "Dọn về làng" của Nông Quốc Chấn (do nhà văn Nguyễn Đình Thi dịch ra tiếng Pháp). Tôi cũng kể các cuộc họp báo của nước ta tại Liên hoan. Các hãng Thông tấn, các báo Tây Âu và Mỹ đã tranh nhau tiến công ta bằng những câu hỏi về tôn giáo, về quan hệ của nước ta với Trung Quốc... Quả thật là trong khi trả lời họ, tôi đã có phần gay gắt. Nghe xong, Bác nói:
- Các chú không có kinh nghiệm. Dù người ta hỏi gì cũng phải tranh thủ nói về Việt
Rồi Bác dạy chúng tôi về đặc điểm phương pháp của công tác tuyên truyền. Viết gì đều phải có mục đích, lấy gì làm chính, và cái gì cần bỏ qua... Nghe Bác nói, tôi lại nhớ đến một sự kiện sau Tổng khởi nghĩa bọn Lư Hán vào, làm đủ mọi chuyện xấu xa như bắt cóc, hãm hiếp, nói xấu chế độ ta. Lúc đó, anh Trần Huy Liệu (Bộ trưởng) nói tôi bàn với các anh Trần Kim Xuyến, Trần Lâm và Nguyễn Văn Nhất là cần phải gặp để báo cáo tình hình với Bác. Chúng tôi đều nghĩ rằng: có lẽ Bác không nắm được tình hình... Bác hẹn chúng tôi hai giờ chiều lên gặp Bác. Bốn anh em chúng tôi đều có mặt. Anh Trần Kim Xuyến đã có bài báo cáo viết sẵn. Nghe xong, Bác hỏi:
- Thì ra... dân chúng hoang mang, các chú làm công tác tuyên truyền cũng hoang mang à? Tôi hỏi các chú: Chúng gọi loa ở đâu?
- Thưa Bác, ở 80 Quán Thánh ạ
- À, thế có ai nghe phát thanh của các chú không?
- Dạ, nhà nào cũng mắc loa ạ!
- Chúng treo cờ à? Mấy chỗ?
- Dạ, hai chỗ
- Thế có thấy cờ đỏ sao vàng không?
- Dạ nhiều ạ. Nhà nào cũng treo cờ
- Đấy, thế là các chú chỉ thấy hạt nhỏ mà không thấy cây lớn. Các chú muốn khuyên Bác đánh Tàu à?
Tôi nhanh nhảu:
- Thưa Bác, nếu cần cũng phải đánh ạ. Cho đập micrô của chúng đi!
Bác ngẩng nhìn về phía tủ:
- Các chú có thấy các lục bình kia không?
- Dạ, có
- Nếu con chuột chạy qua, các chú có lấy đá ném không?
- Dạ, không ạ, vì sẽ vỡ mất cái bình.
- À, các chú sợ vỡ cái bình. Thế thì bọn chúng cũng như con chuột thôi. Đánh chúng cũng vậy, ta sẽ mắc mưu. Chúng dựa vào bọn Tàu mà!
Rồi nhìn chúng tôi, Bác dạy:
- Nếu làm cách mạng dễ dàng, thẳng tắp thì ông cha ta làm xong từ lâu rồi, đâu cần đến Bác cháu ta. Người làm cách mạng cũng như lái xe trên đường dốc. Người ngồi trên xe chỉ biết xe chạy chậm, chạy nhanh. Xe đang chạy nhanh, lại chậm. Có biết đâu người lái xe phải uốn lượn, lúc sang bên phải, lúc sang trái để qua được những chỗ gập ghềnh...
Chỉ sau hơn một giờ gặp Bác, được Bác dạy dỗ, phân tích một cách dễ hiểu, chúng tôi đều thông suốt, vui vẻ ra về.
Cũng đã nhiều lần, anh em chúng tôi được Bác dạy cho điều này điều khác, nhất là về nghiệp vụ báo chí. Bác thường nói: viết báo phải biết khi nào cần dài, cần ngắn chứ không tùy hứng. Điều cốt yếu là làm bật nội dung cơ bản, văn cần ngắn gọn, súc tích, viết lê thê tốn giấy mực, tốn công in mà mấy ai đọc!.
Từ ngày kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, hòa bình lập lại, tôi nhiều lần được Bác gọi lên để hỏi và căn dặn công việc Thông tấn...
Năm 1954, chúng ta đấu tranh với Mỹ nhằm thực hiện các điều khoản của Hiệp định Giơnevơ. Ngô Đình Diệm có tuyên bố những điều trái với nội dung Hiệp định. Bác gọi tôi lên và bàn về việc Bác trả lời phỏng vấn của Việt Nam Thông tấn xã. Các câu hỏi và trả lời được đăng toàn văn trên Bản tin VNTTX ngày 6-7-1954, sau đó được in trong cuốn Con đường hòa bình của Bác, do Nhà xuất bản Sự thật ấn hành năm 1955. Nội dung chủ yếu trong các câu trả lời của Bác là khẳng định lập trường của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiếp tục cố gắng đấu tranh cho hòa bình, độc lập, thống nhất, dân chủ của Tổ quốc; đồng thời phải có tinh thần cảnh giác rất cao đối với âm mưu của đế quốc Mỹ định cản trở hai bên đi đến hiệp định đình chiến và mưu mô lập khối liên minh quân sự có tính xâm lược. Bác đã hoan nghênh nguyện vọng của ông Măng đét Phrăngxơ trong diễn văn đọc trước Quốc hội Pháp khi nhận chức Thủ tướng là việc ngừng bắn ở Đông Dương phải thực hiện mau chóng; Bác nhấn mạnh: "Nhưng phải bài trừ chính sách của đế quốc Mỹ ngăn cản và phá hoại Hội nghị Giơnevơ, mới có thể thực hiện nhanh chóng ngừng bắn ở Đông Dương được".
Có lần, Bác nói với tôi:
- Chú ở đây, Bộ Chính trị đang họp để bàn về vấn đề mà Bác vừa trao đổi với chú. Chú có thể vào dự để nắm lấy các ý kiến quan trọng, về chỉ đạo anh em làm tin cho tốt.
Tôi đã được nghe ý kiến của các anh Trường Chinh, Phạm Hùng và ghi chép cẩn thận.
Bác dặn: Viết xong, nhớ đưa Bộ chính trị xem lại. Tự đáy lòng, tôi lấy làm tự hào được Bác tin cậy cho một nhà báo tham dự cuộc họp của Bộ Chính trị và càng thấy rõ Bác rất quan tâm vai trò của tin tức trong đấu tranh chính trị.
...
Tháng 5-1965, Bác lại cho mời tôi lên Phủ chủ tịch gặp Bác. Thời gian này, trên thế giới có dư luận phản ứng việc ta đưa giặc lái Mỹ bị bắn rơi diễu hành qua các phố. Về việc này, Bác đã trả lời một phóng viên người Anh ở Hồng kông. Bài trả lời phỏng vấn đó chỉ phát đối ngoại vào 9 giờ tối. 4 giờ sáng hôm sau, Văn phòng của Bác gọi tôi. Tôin tin chắc là Bác sẽ hỏi về việc này. Tôi hỏi điện vụ: "Bài trả lời phỏng vấn phát đi, phản ứng quốc tế thế nào?". Anh em cho biết, các hãng Reuters, UPI có đưa tin và nhắc lại ý kiến của Bác.
Đúng 5 giờ 30, tôi lên Phủ Chủ tịch. Anh Nguyễn Duy Trinh, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao cũng đang ở đấy. Bác bước ra, hỏi anh Trinh là trên thế giới đã có phản ứng gì về bài trả lời của Bác. Bác cũng hỏi tôi, tôi thưa: "Dạ chưa có ạ. Một số hãng tin lớn đưa tin bài trả lời..."
Rồi Bác hỏi tôi:
- Cơ quan chú có đi sơ tán không?
- Thưa Bác, có ạ!
- Sơ tán ở đâu?
Thưa Bác ở huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc.
- Chú lên đó mấy lần rồi.
Cháu lên mỗi tháng hai lần ạ.
- Có kiểm tra anh em đào hố xí không?
- Có ạ.
Thế là tốt. Đi sơ tán, phải đào hố xí ngay. Đồng bào dân tộc thiểu số rất sợ phóng uế ra ruộng. Nhớ nhắc các cháu đừng lấy súng cao su bắn hoa quả, gà vịt. Nhắc mọi người tôn trọng phong tục của đồng bào. Phải đào giếng nước ăn, đào đủ hố phòng không. Phải quan hệ chặt chẽ với địa phương, chú ý giúp đỡ, quan hệ tốt với đồng bào... Chọn một số chị em dạy bổ túc văn hóa cho bà con.
Tôi lắng nghe và rất xúc động trước sự quan tâm hết sức cụ thể của Bác. Cũng cần nhắc lại những biểu hiện nói lên tình cảm thương yêu của Thông tấn xã Việt
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật (08/03/2007 09:58:00)
Phát động phong trào "Đội mũ bảo hiểm khi tham gia an toàn giao thông" (08/03/2007 09:57:19)
Thăm và tặng quà Tết đồng bào dân tộc thiểu số ca doong (08/03/2007 09:54:13)
Trao quà cho các nạn nhân chất độc da cam/diôxin (08/03/2007 09:50:49)
Cải tiến nâng cao chất lượng tin bài để phù hợp nhu cầu khách hàng (08/03/2007 09:49:28)
Thống nhất chuẩn văn phong cho bản dịch tiếng Anh tờ công báo (08/03/2007 09:48:05)
Đi vào cuộc sống để nâng cao tay nghề và chất lượng thông tin (08/03/2007 09:46:22)
Phát huy thế mạnh trong xuất bản sách ảnh (08/03/2007 09:44:26)
Tổ chức Biên tập tin vào giờ cao điểm (08/03/2007 09:39:57)
Chú trọng khâu tự đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ trẻ (08/03/2007 09:37:20)
