Trong bối cảnh truyền thông số, báo chí Việt Nam cần tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt trong việc xây dựng và lan tỏa hình ảnh quốc gia. Vai trò ấy được thể hiện bằng năng lực kiến tạo các câu chuyện có sức thuyết phục, khả năng kết nối các nguồn lực truyền thông xã hội và năng lực làm chủ công nghệ mới. Báo chí cần chuyển từ tư duy tuyên truyền sang tư duy kể chuyện, từ sản xuất nội dung đơn nền tảng sang truyền thông đa nền tảng, từ tiếp cận đại chúng sang tiếp cận dựa trên dữ liệu và công chúng mục tiêu.
Khi AI tạo ra ngày càng nhiều nội dung, làm thế nào để các đơn vị xuất bản không bị nhấn chìm trong “sóng thần” nội dung trí tuệ nhân tạo (AI content tsunami)? Theo nghiên cứu từ Gartner, chất lượng nội dung sẽ là yếu tố then chốt tác động đến lựa chọn của người dùng và cũng là cơ hội để đơn vị xuất bản tìm lại chỗ đứng.
Việt Nam đang đứng trước thời điểm bản lề: một quốc gia tầm trung đang lên, với thời cơ lớn nhưng cũng nhiều thách thức. Trong bối cảnh ấy, sứ mệnh của báo chí không chỉ là gìn giữ một hình ảnh tốt đẹp, mà là chủ động định vị vị thế Việt Nam trong tâm trí cộng đồng quốc tế theo đúng tinh thần “chọn lọc dẫn dắt”, làm rõ Việt Nam đứng ở đâu và mong muốn điều gì. Mỗi sản phẩm báo chí đối ngoại là một “đại sứ thầm lặng”. Xây dựng một nền báo chí mạnh, hiện đại và bản lĩnh, kể câu chuyện Việt Nam bằng đa ngôn ngữ, đa loại hình, chính là xây dựng một đội ngũ “đại sứ hình ảnh” rộng khắp cho đất nước.
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), các nền tảng số và kinh tế sáng tạo đang làm thay đổi căn bản cách con người tiếp cận thông tin. Nếu trước đây, báo chí chủ yếu thực hiện chức năng truyền tải sự kiện, thì ngày nay, công chúng không chỉ muốn biết “điều gì đã xảy ra” mà còn muốn hiểu “điều đó có ý nghĩa gì đối với mình“. Chính trong bối cảnh ấy, mô hình News Creators (Nhà sáng tạo tin tức) đang nổi lên như một xu hướng truyền thông mới trên thế giới, mở ra nhiều gợi ý cho các cơ quan báo chí trong việc tuyên truyền các nghị quyết chiến lược như Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết số 57), cũng như Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa trở thành sức mạnh mềm quốc gia (Nghị quyết số 80).
Có một sự thay đổi thầm lặng nhưng khổng lồ đang diễn ra trong ngành truyền thông: độc giả của một bài báo giờ đây không chỉ là con người. Trong kỷ nguyên của Trí tuệ nhân tạo (AI), trước khi một bài báo tiếp cận được hàng triệu người đọc, nó phải đi qua sự “kiểm duyệt” của một độc giả đặc biệt - đó chính là AI.
Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật Viên chức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, thay thế Luật Viên chức năm 2010. Với những điểm mới mang tính “đột phá”, Luật Viên chức năm 2025 thể hiện một sự chuyển dịch căn bản trong tư duy quản lý: từ chú trọng ổn định vị trí và thâm niên công tác sang lấy hiệu quả công việc, năng lực thực chất và trách nhiệm cá nhân làm trung tâm.
Trong hai năm qua, các cơ quan báo chí truyền thông đã chứng kiến sự nổi lên của các công cụ trả lời được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI-Powered Answer Engines). Việc Google đưa các tóm tắt lên đầu kết quả tìm kiếm dưới dạng văn bản tóm lược từ nhiều nguồn không chỉ làm giảm ý định truy cập vào trang gốc mà còn khiến nguồn tin chẳng được ghi nhận rõ ràng. Điều đó đang phá hỏng phần thưởng truyền thống mà các nhà báo từng nhận cho nội dung chất lượng: lưu lượng truy cập, doanh thu quảng cáo và đăng ký.
Ngày nay, trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ hỗ trợ phóng viên trong quá trình tác nghiệp, chỉnh sửa và phân loại hình ảnh, mà còn có khả năng tạo ra hình ảnh giả lập (AI-generated image), dự đoán mức độ lan truyền của ảnh trên các nền tảng số, thậm chí thay thế con người trong một số khâu sáng tạo nội dung hình ảnh. Sự can thiệp ngày càng sâu của AI vào ảnh báo chí đã mở ra nhiều cơ hội mới: nâng cao hiệu quả tác nghiệp, tối ưu hóa chất lượng hình ảnh, hỗ trợ kiểm chứng và lưu trữ dữ liệu thị giác. Tuy nhiên, đi kèm với đó là không ít thách thức: vấn đề đạo đức báo chí, nguy cơ ảnh giả mạo, xóa nhòa ranh giới giữa thật và ảo, trách nhiệm xã hội của người làm báo trong thời đại công nghệ số.
Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và chuyển đổi số, thông tin đã trở thành “sức mạnh mềm” định hình vị thế và uy tín của mỗi quốc gia. Không chỉ phản ánh thực tiễn, thông tin còn góp phần định hướng nhận thức xã hội, tác động sâu sắc tới tư duy chính trị - tư tưởng. Đối với Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), công tác thông tin tham khảo, đặc biệt là nguồn tin từ đội ngũ phóng viên thường trú ở nước ngoài, có ý nghĩa then chốt trong việc cung cấp tư liệu tin cậy, đa chiều và kịp thời, phục vụ hoạch định chính sách, nghiên cứu chiến lược và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Ngày 13/9, Hội nghị các Cơ quan thường trú (CQTT) trong nước đã diễn ra tại Trung tâm Thông tấn quốc gia, Hà Nội, dưới sự chủ trì của đồng chí Vũ Việt Trang, Bí thư Đảng ủy, Tổng giám đốc Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), Trưởng ban quản lý, chỉ đạo các CQTT trong nước.
.jpg)
