Thứ bảy, ngày 06/06/2026

Giải báo chí

Với VietnamPlus, dấu mốc kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước là cơ hội không thể tốt hơn để nắm bắt xu hướng báo chí hiện đại, ứng dụng công nghệ số nhằm kể lại lịch sử một cách hấp dẫn, gần gũi, trực quan và đa phương tiện, giúp thế hệ trẻ trân trọng và hãnh diện sâu sắc về lịch sử nước nhà.

Làm phim về một định chế 80 năm lịch sử như Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) là một bài toán khó, bởi dễ rơi vào cái bẫy của sự sùng bái quá khứ hoặc sa đà vào bảng tổng kết thành tích khô khan. Khi nhận trọng trách thực hiện bộ phim tài liệu “80 năm Thông tấn xã Việt Nam - Viết tiếp bản hùng ca”, chúng tôi hiểu rằng áp lực lớn nhất không phải sự thiếu hụt dữ liệu, mà là làm thế nào để “phiên dịch” hàng vạn trang sử và khối tài sản hình ảnh khổng lồ sang ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, góc cạnh và đầy sức nặng.

Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng diễn ra tại Hà Nội trong hai ngày 25-26/10/2025 là một sự kiện đối ngoại đặc biệt với nhiều dấu mốc “lần đầu”. Đây là công ước đầu tiên của Liên hợp quốc về tội phạm mạng; là lần đầu tiên Thủ đô Hà Nội gắn tên với một văn kiện đa phương toàn cầu trong lĩnh vực an ninh mạng và cũng là lần đầu tiên một công ước quốc tế được mở ký tại Việt Nam.

Tác phẩm “Trong tâm cơn đại hồng thủy” gồm 5 kỳ đăng trên Báo điện tử VietnamPlus của Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) ra đời trong bối cảnh các tỉnh Nam Trung bộ và Tây Nguyên, đặc biệt là Khánh Hòa và Đắk Lắk, trải qua đợt mưa lũ lịch sử với cường độ và quy mô vượt xa nhiều kỷ lục được ghi nhận trước đó. Thiên tai gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, bộc lộ những hạn chế về năng lực ứng phó, dự báo và thích nghi của xã hội trước biến đổi khí hậu.

Những ngày Thu tháng 9/2025, cả đất nước hướng về Thủ đô Hà Nội, về dấu mốc 80 năm Quốc khánh. Chúng tôi - những phóng viên Ban Biên tập Ảnh Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) hiểu rằng, mình đang đứng trước một sự kiện trọng đại của dân tộc, với sứ mệnh lịch sử: ghi lại bằng ảnh “bản hùng ca A80” của một đất nước đang vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.

Từ những chuyến đi thực tế, những ngày bám địa bàn tại các khu vực chịu tác động nặng nề của khai thác khoáng sản, tôi đã chứng kiến một bức tranh đối lập đến đau xót: Một bên là vẻ đẹp nguyên sơ của rừng núi, biển cả; bên kia là những mảng xám xịt của bụi đá, tiếng nổ mìn xé toạc không gian và những “khoảng trắng” sinh thái đang dần mở rộng. Là phóng viên chuyên về lĩnh vực môi trường, tôi hiểu rằng thực cảnh đó không chỉ là khai thác tài nguyên, mà là sự “đánh đổi nghiệt ngã” giữa phát triển và bảo tồn - khi những cánh rừng lùi bước, sinh cảnh bị chia cắt, người dân sống quanh các khu mỏ phải đối mặt với ô nhiễm, các loài sinh vật quý hiếm đứng bên bờ tuyệt chủng.

Có một thực tế với người làm báo là viết về chiến tranh cách mạng, nhất là Đại thắng mùa Xuân năm 1975, là bước vào một đề tài gần như đã được khai thác đến tận cùng. Vì vậy, điều quan trọng không phải là viết gì mà là viết thế nào để không rơi vào “lối mòn”. Trong bối cảnh đó, loạt bài “Cho Tổ quốc đứng lên” (Giải A Tin, bài Phản ánh) lựa chọn trở lại với con người- những số phận cụ thể, để từ ký ức chiến tranh đến hiện tại, làm mới chủ đề bằng chiều sâu nhân bản và tư duy kết nối thời gian.

Là một nhà báo, nhưng cũng là một Phật tử âm thầm tu học và ứng dụng Phật pháp vào đời sống, tôi thường được Ban biên tập ưu ái giao viết bài phản biện ở lĩnh vực tôn giáo. Năm 2024 là bài viết phản bác những âm mưu lợi dụng “hiện tượng Thích Minh Tuệ” để chống phá Phật giáo, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc. Và năm 2025, tôi một lần nữa nhận trách nhiệm lên tiếng phản biện những lập luận phiến diện, nặng định kiến của Ủy ban Tự do tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) - một tổ chức cố vấn cho chính phủ Mỹ - về cái mà họ gọi là “tự do tôn giáo” ở Việt Nam.

Hạnh phúc của một người làm báo là được trở thành “thư ký của thời đại”, góp một phần nhỏ bé để ghi lại hành trình lớn lao của dân tộc. Và tác phẩm “Việt Nam trên bản đồ thế giới: Từ hiện diện khiêm nhường đến vị thế quốc gia hùng cường” của Báo điện tử VietnamPlus ra đời từ chính niềm tự hào cháy bỏng như thế. Niềm hạnh phúc ấy càng được nhân lên gấp bội khi tác phẩm vinh dự được trao giải Nhất Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại lần thứ XI - năm 2025.

Với phóng viên thường trú tại các tỉnh miền núi, việc trèo đèo, lội suối vào mùa mưa để tác nghiệp là chuyện bình thường. Nhưng với phóng viên Lê Quang Quyết, Cơ quan thường trú (CQTT) Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) tại Sơn La, hành trình hơn 20 ngày đêm vượt qua những điểm sạt lở nghiêm trọng, những cung đường bị đất đá vùi lấp, trơn trượt, đến với vùng lũ, ngập lụt vào cuối tháng 7, đầu tháng 8/2025 là kỷ niệm vô cùng đặc biệt. Càng ý nghĩa hơn khi sản phẩm của chuyến công tác – phóng sự ảnh “Các cấp ủy, chính quyền tỉnh Sơn La đồng hành cùng nhân dân vùng bị thiệt hại” đã vinh dự được trao giải A Giải Búa liềm vàng năm 2025.