Sinh năm 1916, cách đây vừa tròn 110 năm, nhà báo - liệt sĩ Trần Văn Ngãi là một trong số ít người có mặt đầu tiên ngay khi cơ quan Thông tấn xã Giải phóng (TTXGP) được thành lập năm 1960. Thuộc hàng cao niên, là đảng viên lâu năm, nhà báo Trần Văn Ngãi, Trưởng phòng tin Đối ngoại, Bí thư Chi bộ cơ quan TTXGP, luôn lạc quan cách mạng, chân tình, gần gũi, cùng đồng cam cộng khổ với anh em. Mọi người trong cơ quan thường gọi ông với cái tên trìu mến “bác Hai”.
Một phần tư thế kỷ không phải là khoảng thời gian quá dài trong dòng chảy lịch sử, nhưng với chúng tôi - những người đã và đang gắn bó với Nhà xuất bản Thông tấn, Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), đó là một hành trình đong đầy yêu thương của niềm tin, bản lĩnh nghề nghiệp, sự bền bỉ vượt khó và khát vọng khẳng định vị thế một đơn vị xuất bản mang bản sắc Thông tấn: nhanh nhạy, chính xác, chuẩn mực và nhân văn.
Cách đây 50 năm, ngày 25/4/1976, hơn 23 triệu cử tri nô nức thực hiện nghĩa vụ công dân, bầu những đại biểu xứng đáng vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam độc lập, thống nhất, đánh dấu bước thắng lợi quyết định của nhân dân ta trên con đường thống nhất nước nhà về mặt nhà nước. Hòa trong niềm vui chung của cả dân tộc, có niềm vui của những người làm báo Thông tấn trước bước ngoặt lịch sử quan trọng trong quá trình phát triển của cơ quan Thông tấn quốc gia: Thông tấn xã Giải phóng (TTXGP) hợp nhất với Việt Nam Thông tấn xã (VNTTX) và được đổi tên thành Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN).
Tại trụ sở Bộ Chỉ huy Sư đoàn 304 có một không gian trang trọng, linh thiêng lưu giữ những hình ảnh và kỷ vật minh chứng cho lịch sử vẻ vang của Sư đoàn chủ lực thứ hai của Quân đội Nhân dân Việt Nam, đó là Nhà tưởng niệm Bác Hồ và Nhà truyền thống. Những bức ảnh do chính các phóng viên Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) thực hiện được trưng bày tại đây đã phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh và hình ảnh oai hùng của người lính Sư đoàn 304 với những chiến công sáng chói. Đó còn là minh chứng cho nghĩa tình đồng chí, đồng đội “Thủy chung, Trong sáng, Sắt son” của người lính Sư đoàn 304 và phóng viên TTXVN, sát cánh trên mọi mặt trận, cả trong thời chiến lẫn thời bình.
Nhà báo Ðào Tùng (1925-1990) là người đứng đầu Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) suốt gần 1/4 thế kỷ và nhiều năm kiêm Lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam. Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Tổng giám đốc Đào Tùng (15/10/1925-15/10/2025), Nội san Thông tấn trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng giám đốc Đỗ Phượng về ông - một nhà báo bản lĩnh, trí tuệ, một nhà lãnh đạo xuất sắc, biểu tượng của trí tuệ, kỷ cương, tài năng và sự tận hiến không mệt mỏi.
Giữa bạt ngàn rừng già Tây Ninh, trong Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát hùng vĩ, có một chứng tích lịch sử hào hùng - Bia tưởng niệm Thông tấn xã Giải phóng (TTXGP). Nơi đây từng là trái tim của một “tòa soạn báo” đặc biệt, nơi những người làm báo chiến sĩ biến rừng sâu trở thành thành trì vững chắc, giữ cho dòng tin tức không ngắt quãng giữa muôn trùng hiểm nguy của bom đạn kẻ thù. Mười lăm năm gian khổ, kiên cường bám trụ của TTXGP (1960-1975) là hành trình được viết bằng máu, trí tuệ và lòng quả cảm của các nhà báo chiến sĩ, khắc sâu vào lịch sử Báo chí Cách mạng Việt Nam, trở thành ngọn đuốc soi sáng con đường chiến đấu của dân tộc.
Trải qua 80 năm hình thành và phát triển, Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) luôn tiên phong trên mặt trận thông tin, phản ánh kịp thời diễn biến thời sự trong nước và quốc tế, cung cấp nguồn tin chính thống, trung thực, khách quan phục vụ sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và nhu cầu thông tin của công chúng, đóng góp tích cực vào hành trình 100 năm đầy gian khó, hy sinh nhưng rất đỗi vinh quang và tự hào của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam. Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025), Bí thư Đảng ủy, Tổng giám đốc Vũ Việt Trang đã trả lời phỏng vấn về vai trò và những đóng góp của cơ quan thông tấn quốc gia, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới với tư cách là cơ quan báo chí chủ lực quốc gia trong hệ thống báo chí mới.
Tháng 3/1947, Việt Nam Thông tấn xã (VNTTX) xuất bản và phát hành bản tin Việt Nam Tân văn hằng ngày bằng tiếng Trung Quốc tại Cao Bằng. Ông Hồ Đức Thành, Giám đốc Nha Hoa vụ thuộc Bộ Ngoại giao, được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp giao nhiệm vụ và phân công làm Chủ nhiệm bản tin.
Khi miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất chưa được bao lâu thì quân và dân ta lại bước vào cuộc chiến mới - chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam, cứu nhân dân Campuchia thoát khỏi bờ vực của thảm họa diệt chủng, chặn đứng âm mưu chia rẽ truyền thống đoàn kết của ba nước Đông Dương… Để bổ sung lực lượng cho chiến trường, cùng với nhiều cán bộ, viên chức, sinh viên nhập ngũ, còn có các phóng viên, kỹ thuật viên của Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN). Nội san Thông tấn xin giới thiệu những ký ức của điện báo viên Nguyễn Văn Phúc, học viên khóa GP12 của TTXVN, về trận đánh có một không hai, “cú lừa lịch sử” nghi binh tiêu diệt sư đoàn địch ở đường vành đai biên giới Tây Nam, tháng 12/1978.
Ngày 6/5/1955, khóa đào tạo phóng viên, biên tập viên Thông tấn xã đầu tiên được khai giảng tại số nhà 65 phố Văn Miếu, Hà Nội với gần 100 học viên. Ban phụ trách khóa học có ba người: Phó giám đốc Việt Nam Thông tấn xã (VNTTX) Đào Tùng phụ trách chung; nhà báo Nguyễn Thân giỏi ngoại ngữ, có nhiệm vụ làm việc trực tiếp với các giảng viên người nước ngoài và người cán bộ tiền khởi nghĩa, thầy giáo vụ đầu tiên của VNTTX - ông Trần Quang Liêm, sinh năm 1914 tại Hải Phòng trực tiếp quản lý lớp, tổ chức thực hiện chương trình học tập. Nội san Thông tấn xin trích giới thiệu những hồi ức của nhà báo thương binh Ðinh Trọng Quyền (1935-2022), học viên khóa 1 của Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), nguyên phóng viên Thông tấn xã Giải phóng (TTXGP) Trung Trung bộ, nguyên Phó trưởng ban biên tập tin Trong nước về những ngày tháng học tập sôi nổi tại lớp phóng viên Thông tấn xã khóa đầu tiên.
