Kỷ niệm 64 năm ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947 - 27/7/2011)

---

(03/08/2011 14:29:26)

Năm 1995, trong Lễ kỷ niệm 50 năm ngày thành lập TTXVN, nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh đã phát biểu: "Không một chiến trường, không một hướng tiến quân, không một địa bàn chiến đấu nào vắng mặt phóng viên TTXVN. Hơn 200 nhà báo- liệt sĩ, chiếm 20% tổng số cán bộ, nhân viên TTXVN lúc đó, là tổn thất nặng nề, song cũng chính là niềm tự hào, là sự đóng góp vô giá của TTXVN trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc".

Kỷ niệm 64 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, tưởng nhớ những con người quả cảm, đã hy sinh thân mình cho đất nước, góp phần viết nên trang sử vẻ vang của TTXVN, Nội san Thông tấn xin giới thiệu cùng bạn đọc chân dung một số nhà báo - liệt sĩ của ngành.

 

Liệt sĩ Nguyễn Đức Tuấn: Sự cống hiến thầm lặng

            Khi mới 25 tuổi xuân, điện báo viên Nguyễn Đức Tuấn đã hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ông là một trong số gần 260 liệt sĩ nhà báo của TTXVN, không tiếc máu xương cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

            Bà Trần Thị Minh Xuân - vợ của liệt sỹ Nguyễn Đức Tuấn - cùng con gái đang ngụ tại một ngôi nhà nhỏ yên tĩnh trên đường Trần Bình Trọng, quận 5, TP. Hồ Chí Minh. Bà Xuân từng công tác ở Thông tấn xã Giải phóng (TTXGP), sau này được điều động về Phòng Dữ kiện-Tư liệu, Cơ quan đại diện của TTXVN tại TP. Hồ Chí Minh. Trong câu chuyện với phóng viên Nội san Thông tấn về người bạn đời quá cố, niềm tự hào và thương nhớ vẫn trào dâng trong mỗi lời nói của bà.

            Bà hồi tưởng: Ông Tuấn sinh năm 1942, là Việt kiều Campuchia. Bố mẹ ông quê ở Ninh Bình, tham gia cách mạng rồi chạy giặc, sang đất bạn sinh sống. Về nước, ngay từ khi còn ít tuổi, ông đã tích cực tham gia phong trào đoàn thể. Năm 1959, ông làm công tác thông tin tại Tuyên huấn Trung ương Cục, lúc bấy giờ đóng tại căn cứ cách mạng Tây Ninh.

            Nhớ lại những chuyện cách đây đã nửa thế kỷ, bà vẫn bồi hồi: "Do hoàn cảnh thời chiến nên sau đám cưới đơn giản năm 1960, hai bác lại phải xa nhau. Cuộc chiến ngày càng ác liệt, thi thoảng mới được gặp nhau mặc dù từ chỗ ông ấy ở đến chỗ bác đi bộ chưa tới một ngày. Cho đến ngày ông hy sinh, hai bác thực sự chỉ sống chung được gần năm mà thôi". Câu chuyện của chúng tôi bị cắt ngang khi có một cô gái vào nhà. Bà Xuân vui hẳn lên: "Đức, con gái của hai bác đó. Nó được sinh ra trong thời kỳ ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước".

            Dừng lại một lúc, bà kể tiếp: Năm 1960, ông được chuyển sang TTXGP và công tác tại phân xã TTXGP khu 5 (do đồng chí Võ Thế Ái phụ trách) làm nhiệm vụ điện báo viên. Do tình hình chiến sự ác liệt nên từ khi đầu quân cho TTXGP ông không về thăm nhà lần nào. Lúc đó, địch thường xuyên đi càn, thả bom vào những nơi chúng nghi ngờ. Bọn chúng còn liên tục tung các đội biệt kích vào căn cứ của quân giải phóng. Vì vậy các cơ quan của ta phải luôn nêu cao cảnh giác vượt qua nguy hiểm để hoàn thành nhiệm vụ. Năm 1967, ông bị bệnh nặng, cuộc sống trong rừng lúc đó đầy khó khăn, thuốc uống không có, thiếu thốn đủ thứ. Không qua được bạo bệnh, ngày 21/10/1967, ông đã ra đi vĩnh viễn, để lại hai con thơ dại, đứa thứ hai còn chưa một lần gặp mặt cha.

            Nói đến đây, giọng bà Xuân trầm xuống: "Ông ấy là người hiền lành, thật thà, sống hết mình với đồng chí, anh em, bè bạn và yêu thương, chăm chút vợ con". Khi chúng tôi hỏi về những kỷ niệm của ông bà, bà Xuân quay đi, giấu nước mắt, nghẹn ngào: "Đám cưới thời chiến, một tấm hình chụp chung cũng không có, kỷ niệm duy nhất là hai người cùng biểu diễn văn nghệ, ông ấy đàn còn bác hát"...

            Vì nhiều lý do, ông phải xa gia đình một thời gian dài. Giờ đây ông yên nghỉ trên mảnh đất đầy nắng và gió của nghĩa trang liệt sĩ TP. Hồ Chí Minh.

 

 

Điện báo viên Hồ Văn Gắng: Chưa được về với Đất Mẹ

Điện báo viên TTXGP truyền tin từ mặt trận về Cứ

            Liệt sỹ Hồ Văn Gắng sinh năm 1947 tại xã Bình Hòa Bắc, huyện Đức Huệ, tỉnh Long An trong một gia đình có tới 10 người con. Gia đình có truyền thống cách mạng nên Hồ Văn Gắng sớm giác ngộ, tham gia cách mạng từ khi là học sinh trường làng. Đến tháng 1/1968, ông gia nhập TTXGP, làm nhiệm vụ điện báo viên. Ông Dương Văn Kênh kể "Hồ Văn Gắng là người đôn hậu, khiêm tốn, năng nổ trong các hoạt động của cơ quan. Đi rẫy trồng ngô, khoai, sắn rồi đào hào... anh ấy đều đi đầu. Có khi, giờ nghỉ trưa anh ấy không ngủ mà xung phong bảo vệ căn cứ, buổi tối lại tham gia học chính trị, văn hoá, công tác đoàn thể. Mỗi lần cơ quan hay Đoàn thanh niên phát động các phong trào, Hồ Văn Gắng luôn là người đi trước, nhiệt tình và hài hước, tạo cho người khác cảm giác vui vẻ. Anh ấy cũng luôn sẵn sàng giúp đỡ đồng nghiệp, không ngại khó khăn, gian khổ, có khi nửa đêm vẫn sẵn sàng trực thay đồng nghiệp mà không nửa lời kêu ca, phàn nàn".

            Hồ Văn Gắng hy sinh ngày 5/10/1973, khi đi công tác tại tỉnh Kômpông Chàm, thuộc Vương quốc Campuchia. Hôm ấy, cùng đi với ảnh còn có anh Phạm Văn Hồi. Hai người đi tiếp phẩm, trên đường về đến Phum Tà An gần căn cứ (địa điểm hiện đặt bia truyền thống của TTXGP) thì bị lính Khơ me đỏ bắt. Lúc đó bọn Khơ me đỏ thường tổ chức bắt cóc bộ đội ta đi công tác lẻ để cướp vũ khí, tiền, thực phẩm và phương tiện. Kể đến đây, ông Dương Văn Kênh ngậm ngùi: "Lần đó người đi tiếp phẩm phải là tôi nhưng vì tôi bận công tác chuyên môn nên anh Gắng xung phong đi thay..."

            Khi nhận được tin hai đồng chí bị bắt, cơ quan đã tập hợp tất cả lực lượng của các đơn vị, tiểu ban thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương Cục đến bao vây Phum Tà An để truy tìm suốt cả ngày lẫn đêm, tìm mọi cách giải cứu đồng đội; nhưng không thấy bóng lính Khơ me đỏ nào. Chỉ nghe người dân trong vùng nói rằng, họ đã nhìn thấy hai bộ đội Việt Nam chống trả quyết liệt với bọn lính Khơ me đỏ, nhưng vì chúng đông quá nên hai người đã bị bắt rồi bị chúng đưa đi, nhưng thủ tiêu ở đâu thì không ai biết. Cơ quan, đồng đội đã đi tìm suốt cả tuần mà không thấy thi thể của hai người. Sau này, một số đồng nghiệp và gia đình đã nhiều lần quay trở lại Phum Tà An tiếp tục dò hỏi; tìm kiếm nhưng vẫn không biết ông nằm ở nơi đâu để đưa ông về với Đất Mẹ.

            Liệt sĩ Hồ Văn Gắng hy sinh lúc 26 tuổi, chưa có gia đình riêng. Nhớ về người anh trai "đi xa" đã lâu, cô Hồ Thị Vân, em thứ 10 của liệt sỹ Gắng (hiện đã 60 tuổi, đang cư ngụ tại xã Xuân Thới Thượng, huyện Hóc Môn, TP. Hồ Chí Minh) xúc động kể: "Anh Gắng tham gia cách mạng từ khi tôi còn nhỏ. Anh ấy dáng dong dỏng cao, nước da ngăm ngăm và là người hiền lành, rất có hiếu với cha mẹ, thương em. Hồi tôi xung phong tham gia cách mạng, anh Gắng hỏi tôi "Lên rừng cực lắm đó, em có chịu được không?". Nói vậy nhưng anh ấy vẫn cùng tôi chuẩn bị đồ dùng cá nhân và chỉ cho tôi rất tỉ mỉ về cách thức sinh hoạt trong rừng sao cho không để địch phát hiện, nhắc nhở tôi phải chăm chỉ học tập, rèn luyện. Anh bảo, "Ráng chịu vất vả một thời gian, hòa bình mình sẽ sướng nghe em...." . Kể tới đây, cô Vân nghẹn ngào.

            "Trước khi anh hy sinh ba tháng, hai anh em không hẹn mà gặp, cùng từ trong rừng về thăm cha mẹ. Lần đó, anh đã giúp bố mẹ rất nhiều việc đồng áng, sửa sang nhà cửa. Khi trở lại đơn vị, anh dặn dò các chị tôi hãy chăm sóc bố mẹ thay anh rồi quay sang tôi, anh nói "Em cũng thường xuyên viết thơ về cho bố mẹ khỏi buồn...". Không ngờ đây lại là lần cuối cùng tôi được gặp anh".

            Cô Vân bày tỏ nguyện vọng lớn nhất của gia đình là tìm được hài cốt liệt sỹ Hồ Văn Gắng: "Chỉ cần được thắp một nén hương lên mộ phần của ảnh là tôi mãn nguyện!".

 

 

Liệt sĩ Trần Viết Thuyên: Dang dở ước mơ nhà báo chiến trường

            Trong ký ức của những người dân Cẩm Hòa, Trần Viết Thuyên thời thơ ấu là một cậu bé khôi ngô, hoạt bát, học giỏi và giàu lòng thương người. Mới học hết lớp 7 trường làng cậu đã làm được thơ hay để ca ngợi cảnh đẹp quê hương. Đến nay, một số người thân còn nhắc những vần thơ của Thuyên: Biển quê như mẹ, như cha/ Thay nhau hát mãi lời ca ru mình...; hoặc: Đồng vàng, thảm lúa sum xuê/ Thơm thơm hương mới đồng quê gặt mùa...

            Thuyên tốt nghiệp phổ thông năm 1968. Thời điểm này, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta cực kỳ gay go, quyết liệt. Nhiều bạn học cùng lớp, cùng lứa với anh đã "xếp bút nghiên theo nghiệp binh đao". Thuyên cũng muốn trực tiếp cầm súng chiến đấu, anh viết đơn tình nguyện ra mặt trận; nhưng kỳ tuyển quân chưa đến thì giấy gọi nhập học của Khoa Sử- trường Đại học Tổng hợp Hà Nội đã tới tay anh. Vào trường đại học, anh vẫn nuôi hy vọng có ngày được ra trận. Trên giảng đường, anh ra sức dùi mài kinh sử, đồng thời nung nấu suy nghĩ, theo dõi chiến cuộc, suy ngẫm về trách nhiệm của tuổi trẻ trước vận mệnh dân tộc.

            Những năm 1971-1972, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết định, sinh viên nhiều trường đại học lên đường cầm súng. Tháng 7/1972, gác lại những trang luận văn đang viết dở, Trần Viết Thuyên cùng 23 sinh viên (20 nam và 3 nữ) thuộc lớp Sử K.13 - Đại học Tổng hợp Hà Nội được tuyển vào TTXVN, trở thành nhà báo chi viện cho Thông tấn xã Giải phóng, chi viện cho chiến trường miền Nam. Trước khi vào chiến trường, Trần Viết Thuyên và các bạn được TTXVN đưa đi học lớp phóng viên khóa 10 (GP-10). Kết thúc khóa học, sau khi nghỉ Tết nguyên đán năm 1973, ngày mồng 5 tết, anh cùng các bạn về tập trung ở Núi Nùng, vườn Bách Thảo, Hà Nội, và sau đó được đưa lên Trường T105 thuộc Ban Thống Nhất Trung ương (đóng tại vùng rừng núi huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình). Tại đây họ tiếp tục được học chính trị và tập đeo ba lô nặng (đựng gạch), tập đi bộ, leo núi... rèn luyện "cho đôi chân thêm khỏe", bồi dưỡng thể lực để vượt Trường Sơn.

            Sáng 17/3/1973, một buổi sáng mùa xuân, cầm chứng minh thư "Kính gửi ông cụ" - chiếc chứng minh để vào chiến trường Nam bộ- Trần Viết Thuyên trong trang phục như một người lính, cùng cả đoàn dân chính gần một nghìn người, thuộc đủ các ngành nghề, lên đường. Họ được chia thành các trung đội, tiểu đội, trèo lên thùng những chiếc xe Zinkhơ xanh lá ngụy trang (đoàn quân đội 559) theo đường giao liên, rời Trường 105, chia tay miền Bắc thân yêu... Đến Quảng Bình, đoàn đi Quảng Trị tách ra, còn đoàn đi Khu V và Nam Bộ lên ca nô đi về miền Tây Quảng Bình rồi lại lên thùng những chiếc Zinkhơ vượt đường Trường Sơn.

            Trên đường ra trận, Trần Viết Thuyên đắm mình trong những ước mơ của một nhà sử học- nhà báo trẻ. Anh hồi hộp vì sắp được vào chiến trường đưa tin, viết bài về những trận chiến đấu, về cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam... Tự nguyện vào chiến trường, tự giác dấn thân vào nơi gian khổ, vào cuộc chiến đấu của dân tộc, anh đã xác định sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp chung.

            Hơn nửa tháng ngồi trên những chiếc xe tải không mui, cả đoàn đã vượt qua những đoạn đèo núi của đường Trường Sơn, bắt đầu thấy thấp thoáng một bản nhỏ của người Lào bên bờ sông với những ngọn dừa nhô cao, chuẩn bị đến Ngã ba Đông Dương, chuẩn bị cho những cuộc hành quân đi bộ trên đất Campuchia. Cả đoàn đang hừng hực khí thế ra trận thì khoảng 10 giờ sáng 2/4/1973, lúc đoàn xe đến A-tô-pơ, một tai nạn bất ngờ ập đến. Chiếc xe Zinkhơ chở hơn 30 người, trong đó có nhà báo Trần Viết Thuyên, bị đổ. Tất cả những người ngồi trên xe đều bị thương, Trần Viết Thuyên bị thương rất nặng, còn nhà báo trẻ Kim Oanh, tân cử nhân khoa Hóa, Đại học Tổng hợp Hà Nội, hy sinh ngay tại chỗ. Bị dập phổi, Thuyên mê man bất tỉnh. Các bác sĩ quân y đã ra sức cấp cứu, nhưng anh không qua khỏi.

            Trần Viết Thuyên đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 2/4/1973. Anh nằm lại giữa rừng săng lẻ trên đường Trường Sơn, trên mảnh đất A- tô-pơ đầy nắng gió của đất bạn Lào. Anh bỏ lại ước mơ nhà báo chiến trường, bỏ lại người bạn gái duyên dáng, đã cùng anh học nghề báo, cùng anh rèn luyện mang nặng, trèo núi, lội suối, cùng anh chia sẻ chặng đường vượt Trường Sơn. Người con gái quê Bắc Ninh ấy đành phải gạt nước mắt tiễn biệt, để Thuyên nằm lại trên Trường Sơn. Ba lô, tăng, võng, quần áo... của anh, bạn bè trong đoàn đành gửi lại binh trạm 79 trên đường Trường Sơn, nước bạn Lào.

            Khi tin Trần Viết Thuyên mất về đến quê hương Cẩm Hòa, mẹ anh đã ngất lịm, sau đó bà bị mù cả hai mắt vì khóc thương người con trai "ra đi" khi mới 23 tuổi xuân. Mọi người, mọi nhà ở Cẩm Hòa đều thương tiếc chàng trai trẻ giàu ước mơ, giàu nghị lực của quê hương, đang hăm hở bước vào con đường thực hiện lý tưởng cao đẹp thì đã ngã xuống...

---

CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:

“Việt Nam quyến rũ” (12/07/2011 17:24:28)

Diễn tập chống tràn tại toà nhà 79 Lý Thường Kiệt  (12/07/2011 17:21:16)

Đào tạo kỹ năng truyền hình cho phóng viên khu vực phía Bắc (12/07/2011 17:19:28)

Thăm và tặng quà các cháu mắc bệnh hiểm nghèo về máu (12/07/2011 17:16:58)

TTXVN hưởng ứng Ngày Thế giới tôn vinh người hiến máu (12/07/2011 17:15:04)

Hè 2011 "Vì chủ nhân tương lai của TTXVN" (12/07/2011 17:11:39)

Thi đua - Khen thưởng (12/07/2011 17:09:48)

Đánh giá công tác thông tin 5 tháng đầu năm khu vực miền Trung - Tây Nguyên (12/07/2011 17:03:32)

Giao ban cấp ủy quý II/2011 (12/07/2011 16:59:26)

Đảng PT (Mêhicô) và TTXVN tiếp tục mở rộng hợp tác (12/07/2011 16:55:11)