Tin trong ngành
Kỷ niệm 35 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước:
Lòng tự hào, niềm tin là động lực đưa chúng ta đi tới!
(12/05/2010 08:37:11)
Giữa bộn bề công việc một sáng tháng Tư, Tổng Giám đốc Trần Mai Hưởng vẫn sẵn lòng dành ít phút trao đổi với Nội san Thông tấn. Ký ức lập tức dẫn ông về với tuổi thanh xuân gắn với những năm tháng ở chiến trường.
Đắm mình trong cảm xúc của người may mắn có mặt trong thời khắc lịch sử 30/4/1975 - như câu hát của nhạc sĩ Trần Hoàn: "Một nốt trầm xao xuyến, tan biến trong hòa ca", bản hòa ca vĩ đại thống nhất đất nước, ông nói về nghĩa tình đồng đội, về trách nhiệm của người chiến sĩ thông tấn trên mặt trận thông tin hiện nay.
PV- Mỗi năm mỗi tuổi người ta thường có những suy nghĩ, những chiêm nghiệm khác nhau về những sự kiện quan trọng xảy ra trong đời. Chắc những cảm nhận hôm nay của đồng chí về Ngày chiến thắng khác với 35 năm trước?
TGĐ Trần Mai Hưởng: Đúng vậy. Cảm nhận của tôi về những ngày tháng lịch sử đó ngày càng lắng đọng, sâu sắc hơn khi tôi mới ngoài 20 tuổi. Mùa xuân 1975 thật đặc biệt đối với mỗi con người cũng như với toàn dân tộc. Tôi vô cùng may mắn được sống trong mùa xuân kỳ diệu ấy.
Tháng Ba 1975, tôi vác balô đi chiến dịch Hồ Chí Minh. Với suy nghĩ của một nhà báo trẻ, cũng như số đông những người bình thường, lúc đầu tôi nghĩ rằng chỉ giải phóng đến Huế là cùng. Thế rồi chúng tôi vào Đà Nẵng, qua suốt các tỉnh miền Trung rồi tiến thẳng đến Sài Gòn. Mùa xuân ấy, lịch sử đi với tốc độ "một ngày bằng 20 năm". Tất cả như trong mơ!
Mùa xuân năm 1975, tình hình khác trước rất nhiều. Những người từng đi chiến trường như tôi cảm nhận rõ điều đó. Bộ đội ăn uống đầy đủ hơn, trang bị tốt hơn: quần áo, vũ khí, quân trang quân dụng, phương tiện hành quân. Ta làm chủ chiến trường, làm chủ mặt đất và cả bầu trời. Đoàn quân giải phóng đi như triều dâng, thác cuốn. Trong trường ca "Đường tới thành phố", nhà thơ Hữu Thỉnh đã viết: "Chiến dịch này cơm không phải độn/ Mừng thì mừng nhưng thương mẹ biết bao nhiêu".
Mùa Xuân 1975 là Mùa Xuân giải phóng, Mùa Xuân tự do, Mùa Xuân thống nhất, Mùa Xuân đoàn tụ. Sở dĩ bức ảnh "Mẹ con ngày gặp mặt" của phóng viên Lâm Hồng Long có được sự đồng cảm rộng rãi vì tác phẩm đó nói lên được sự xúc động, niềm vui đoàn tụ sum họp của mỗi gia đình và toàn thể dân tộc.
Xuân 30/4/1975 đem lại lòng tin về tinh thần, như cây viết trẻ Đinh Thị Thu Vân vùng giải phóng thổ lộ: "Nếu không có ngày 30/4/ Trái tim em chỉ dám yêu một nửa/ Còn nửa kia giữ lại để nghi ngờ".
PV- Từng xông pha trên các chiến trường cùng bao đồng nghiệp, đồng chí đánh giá thế nào về sự đóng góp của ngành thông tấn trong sự nghiệp giải phóng nước nhà?
TGĐ: Với tư cách một cơ quan thông tin chiến lược, TTXVN đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình trong kháng chiến chống giặc ngoại xâm, đặc biệt trong chiến tranh chống Mỹ. Đóng góp của ngành thông tấn rất to lớn. Người của Việt Nam Thông tấn xã từ miền Bắc vào, cùng đồng cam cộng khổ, không ngại hy sinh, sát cánh cùng đồng nghiệp Thông tấn xã Giải phóng trên tất cả các chiến trường, cung cấp thông tin chiến sự, cả thông tin chiến lược chỉ đạo chiến tranh cho lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Tổng cộng có trên 450 lượt cán bộ, nhân viên VNTTX từ miền Bắc vào hoạt động trên chiến trường miền
Khi đi chiến dịch Quảng Trị tôi mới 20 tuổi. Lính mới, kinh nghiệm chưa có, thử thách chưa nhiều nhưng tôi có chỗ dựa tinh thần là các anh các chị đồng nghiệp lớn tuổi động viên, giúp đỡ. Từ 2/1972 đến 6/1973, tôi tác nghiệp cùng cùng các anh Lam Thanh, Phạm Hoạt, Lê Minh Trường, Nguyễn Xuân Lâm, Thanh Phong Trưởng phân xã Quảng Trị, phóng viên quân đội Hồ Bích Sơn, Phạm Tài Nguyên, hai điện báo viên Cù Yến Vũ, Ngô Duy Phùng cùng anh Trương Đại Chiến lái xe. Năm 1973, tôi còn đi cùng các anh Chu Chí Thành, phóng viên ảnh và lái xe Phí Văn Sửu.
Chiến dịch Hồ Chí Minh 1975, khi từ Huế vào Sài Gòn tôi được đi cùng các anh Lâm Hồng Long, Vũ Tạo, Đinh Quang Thành, Hứa Kiểm, Ngọc Đản, Hoàng Thiểm, anh Thái điện báo viên. Lái xe là anh Ngô Văn Bình. Đi đến đâu chụp ảnh, viết bài đến đó và gửi bài về Tổng xã.
PV- Đồng chí học những gì từ những người đồng nghiệp đàn anh đó?
TGĐ: Trước khi đi chiến trường, lớp phóng viên trẻ chúng tôi chỉ vẻn vẹn có hai tuần học nghiệp vụ. Mỗi tổ hơn 10 người chỉ có một chiếc máy ảnh. Thực hành thì mỗi người chỉ được chụp 1/3 cuộn phim 12 kiểu, đủ để biết thế nào là chụp ảnh. Nhóm đi chiến dịch Hồ Chí Minh có tôi duy nhất là phóng viên tin. Học ngắn có vậy nhưng may mắn tôi được đi cùng với những phóng viên ảnh cự phách. Tôi quan sát các anh ấy làm, cách sử dụng ánh sáng, góc độ... Chẳng hạn chụp cảnh một anh bộ đội nhảy qua rào thì chỉnh cửa điều sáng và tốc độ ra sao cho chân anh bộ đội nhoè mờ đi một chút cho ảnh sống động. Hoặc chụp lửa ban đêm, lấy tốc độ thế nào để bắt được khoảnh khắc lửa phụt ra khỏi nòng súng. Nếu chỉ "xoẹt" một cái bình thường thì sẽ chẳng ra lửa trên ảnh đâu. Rồi học cách pha thuốc hãm, rửa ảnh, v.v. Phương tiện tác nghiệp là vài chiếc máy ảnh kiểu cũ, máy phát 15 oát. Những phương tiện đó giờ là thô sơ nhưng kể ra thời đó đã khá hiện đại, vì những gì tốt nhất được huy động cho chiến trường. Điều kiện như vậy mà các phóng viên thực hiện được nhiều tác phẩm chất lượng rất cao về cả kỹ thuật lẫn nội dung, thậm chí không ít tác phẩm là đỉnh cao về nghề nghiệp!
|
Tôi may mắn được làm việc cùng với một thế hệ nhà báo tài năng, tâm huyết. Các anh vừa là đồng nghiệp, đồng đội, là đàn anh tận tâm chỉ bảo tôi trên từng chặng nghề báo chiến trường. Kỷ niệm thật là sâu đậm. Tôi rất biết ơn và tự hào vì những đồng đội của mình. |
Ở chiến trường, ranh giới của sự sống và cái chết rất mong manh. Tôi gặp Lương Nghĩa Dũng trên đường vào Quảng Trị tháng 2/1972. Anh Dũng là một phóng viên ảnh tài năng, để lại nhiều tác phẩm giá trị. Anh em gặp nhau vui vẻ ở Đèo Ngang. Anh chỉ chiếc áo trấn thủ cỏ úa đang mặc, cười nói: "Áo còn mùi nước đái của con nhưng tao không giặt, cứ để mặc cho đỡ nhớ". Hai tháng sau nghe tin anh hy sinh...
Còn rất nhiều sự hy sinh ở những con người cụ thể khác tôi từng gặp, quen. Không chỉ cầm súng hy sinh trên chiến trường mà cả những hy sinh âm thầm. Một chị cán bộ trẻ ở Quảng Trị hoạt động bí mật lâu ngày trong hầm tối, kết nạp Đảng cũng ở trong bóng tối, lúc lên mặt đất mắt không chịu được ánh sáng phải mất mấy ngày mới quen... Có thể nói mỗi người gặp dù ở vị trí nào, hành động, việc làm của họ đều để lại suy nghĩ, chiêm nghiệm giúp tôi trưởng thành.
PV- Phương thức tác nghiệp chiến trường có đặc điểm gì, thưa đồng chí?
TGĐ: Phương thức tác nghiệp chiến tranh theo tôi gồm 4 yếu tố sau đây: khẩn trương + chủ động + tìm mọi cách có được tài liệu, thông tin + tìm mọi cách chuyển tin-bài-ảnh về Tổng xã. Thời kỳ đó "xịn" nhất là đi ôtô, nếu không thì đi xe đạp, đi bộ. Đi bộ là chuyện bình thường, nhiều lúc đi bộ cả đêm. Còn nhớ năm 1972 ở Triệu Thành (Quảng Trị) quê cố Tổng bí thư Lê Duẩn, làm tin xong tôi đã cuốc bộ gần 24 tiếng đồng hồ trở về. Trước khi viết bài "Bích La Đông giải phóng", tôi bỗng nhớ đến câu nói nổi tiếng của Lê-nin: "Chính quyền là vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng". Tôi chủ động góp phần cùng cán bộ và dân trong thôn sắp xếp bàn ghế, căng khẩu hiệu cho buổi mít tinh ra mắt chính quyền cách mạng được tổ chức sớm. Nhờ đó tôi đã thực hiện được cả bài và ảnh kịp thời. Tác nghiệp ở Huế, Đà Nẵng hay Phan Rang... cũng vậy, tóm lại là phải tính từng giờ từng phút, viết thật nhanh nhưng vẫn phải bảo đảm chất lượng cao nhất có thể, phát thật nhanh bài và chuyển thật nhanh ảnh về!
PV- Những kinh nghiệm đã qua giúp ích cho đồng chí như thế nào trên cương vị người đứng đầu ngành hiện nay?
TGĐ: Chiến tranh cho chúng ta nhiều bài học tốt về quản lý, rèn luyện, đào tạo đội ngũ, sử dụng nhân lực, vật lực. Thời đại tuy có khác nhưng những bài học đó không hề cũ. Trong chiến tranh chúng ta phải rải quân khắp các chiến trường. Mỗi một chuyến đi, mỗi một chiến dịch là cả một bài toán tổ chức. Phương tiện tác nghiệp thô sơ nhưng với tinh thần sẵn sàng hy sinh, chịu đựng gian khổ, bằng quyết tâm nên cán bộ, phóng viên TTXVN đã làm nên kỳ tích, nếu không làm sao chúng ta hoàn thành tốt nhiệm vụ và có được gia tài tin, bài, ảnh đồ sộ lưu lại đến ngày nay.
Việc xây dựng TTXVN thành một hãng thông tấn có uy tín, tầm vóc trong khu vực và trên thế giới là một thách thức vô cùng to lớn. Xưa chiến tranh khốc liệt, nay cạnh tranh quyết liệt. Vị thế độc quyền không còn như trước và chúng ta phải chấp nhận cạnh tranh với các cơ quan báo chí, truyền thông cả ở trong nước và ngoài nước. Đảng và Nhà nước đánh giá cao những đóng góp và hy sinh to lớn của TTXVN và luôn quan tâm tạo điều kiện cho ngành phát triển. Đổi mới là yêu cầu bắt buộc, nếu không chúng ta sẽ để lỡ những cơ hội phát triển. Chúng ta đang nỗ lực vừa làm tốt chức năng thông tấn nhà nước, vừa đổi mới toàn diện mô hình tổ chức, cơ chế quản lý theo hướng xây dựng TTXVN thành một tập đoàn truyền thông quốc gia mạnh; hiện đại hoá công nghệ thông tin, đa dạng hoá các loại hình: báo in, xuất bản; phát triển các sản phẩm mũi nhọn như báo điện tử, thông tin điện thoại, truyền hình, v.v. Nêu cao tinh thần đoàn kết, quyết tâm đổi mới, chủ động khai thác cơ hội phát triển, chúng ta sẽ vượt qua được thách thức trong thời kỳ mới. TTXVN thế hệ nào cũng có những người tài năng, nhiệt huyết. Dù chiến tranh hay trong hội nhập, chúng ta cần phát huy mạnh mẽ yếu tố con người, xây dựng một đội ngũ những người làm thông tấn bản lĩnh, giàu tài năng, tâm huyết vì sự nghiệp chung. Truyền thống vẻ vang của ngành luôn là điểm tựa vững chắc giúp chúng ta có thêm niềm tin, lòng tự hào để đi lên trong thời kỳ mới.
PV- Xin cảm ơn đồng chí.
 |
Hai phóng viên Trần Mai Hưởng (bên trái) và Lâm Hồng Long trong chiến dịch Hồ Chí Minh (tháng 4/1975) |
|
Phóng viên ảnh Văn Bảo trên đường vào chiến trường |
 |
 |
Nhà báo Nguyễn Đức Giáp (ngồi sau) cùng đồng nghiệp trên đường tiến vào Sài Gòn |
|
Điện báo viên của ta truyền tin Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng về căn cứ, ngay trên nắp capô xe ôtô, trong phút dừng chân hành quân ở Trảng Bàng (Tây Ninh). |
 |
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
TIN THI ĐUA - KHEN THƯỞNG (08/04/2010 10:52:42)
Hoạt động nhân dịp 8/3 tại Đà Nẵng (08/04/2010 10:51:46)
Chúc mừng nhân ngày thầy thuốc việt nam (08/04/2010 10:50:47)
Quỹ Vì nỗi đau da cam TTXVN tặng quà nhân dịp Tết Canh Dần (08/04/2010 10:49:47)
Kỷ niệm 79 năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và tổng kết Tháng thanh niên (08/04/2010 10:47:55)
TTXVN chia vui với Sư đoàn 304 kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống (08/04/2010 10:44:59)
Đoàn Thanh niên tổng kết giữa nhiệm kỳ (08/04/2010 10:42:26)
Ra mắt trang Thăng Long - Hà Nội bằng 4 ngôn ngữ (08/04/2010 10:38:18)
Tổng kết công tác phân xã ngoài nước năm 2009 (08/04/2010 10:36:18)
TTXVN ký Hợp tác thông tin với hai tỉnh Lâm Đồng và Cà Mau (08/04/2010 10:35:04)
