Thứ sáu, ngày 24/04/2026

Tin trong ngành

Năm Tuất - Những tản mạn


(27/03/2006 15:40:01)

Là vật nuôi phổ biến, biểu tượng của lòng trung thành, thông minh, nhanh nhẹn, loài chó từ lâu đã gắn bó, giúp ích cho đời sống con người. Ở các nước Á Đông, chó còn được vinh danh là một vật linh (một chi) trong 12 con giáp...

Dưới con mắt nhà khoa học
       Họ chó (canidae) gồm chó sói và chó nhà, thuộc bộ ăn thịt, mõm nhọn, tai đứng, chi trước 5 ngón, chi sau 4 ngón. Các nhà khảo cổ Đức đã phát hiện mộ người chôn chung với chó nhà từ 12.000 năm trước CN và đến khoảng 8000 năm trước CN, chó nhà đã hầu như có mặt ở khắp mọi nơi, phục vụ nghề chăn cừu, lùa gia súc, trông nhà... Như vậy, chó đã trở thành bạn với con người cách đây 140 thế kỳ, sớm hơn mèo 9 nghìn năm; gà, lợn 6 nghìn năm và dê 5 nghìn năm. Theo thống kê, hiện nay trên thế giới có hơn 100 giống chó nhà với số lượng khoảng trên 500 triệu con.
       Từ thời thượng cổ, chó nhà được con người thuần dưỡng từ chó hoang. Chó hoang bao gồm: Chó sói, chó sói đồng cỏ và chó rừng. Chó hoang có tập tính sống thành đàn, săn mồi cực giỏi. Chó sói trưởng thành có trọng lượng khoảng hơn 20 kg, nanh sắc, dài và rất tinh khôn. Chó sói đồng cỏ nhỏ hơn nhiều, sống chủ yếu ở các vùng thảo nguyên và đồng bằng, có tai và mõm nhọn, thức ăn chủ yếu là các loại gặm nhấm có hại cho cây trồng. Chó rừng lại còn nhỏ hơn cả sói đồng cỏ...
       Theo các tài liệu nghiên cứu, chó nhà được thuần dưỡng sớm nhất ở châu Âu, châu Á và Trung Đông. Riêng ở Việt Nam, cách đây vài trăm năm, có rất nhiều chó sói nhưng đến nay chỉ còn một vài loài. Đặc biệt có giá trị khoa học là giống sói đỏ và loại cáo lửa. Cả hai loại đều đã được đưa vào sách đỏ.
       Loài chó có bộ phận khứu giác cực tinh (có thể phân biệt được hơn 200 triệu mùi khác nhau) và thính giác rất thính, có bộ phận định vị và xử lý thông tin tại não bộ hết sức nhanh nhạy, đồng thời lại có một sức khỏe tốt, khả năng chịu đựng cao. Nhờ đặc điểm sinh học này mà chúng thường được huấn luyện phục vụ cho công tác bảo vệ, tìm kiếm... Với ý học, loài chó cũng có công rất lớn. Trước cổng Viện thực nghiệm y học ở Xanh Pe téc pua (Nga) có bức tượng chó để ghi nhớ 'công ơn' của loài này khi giúp nhà sinh lý học nổi tiếng Pap Lop tìm ra nguyên lý 'phản xạ có điều kiện'. Ở vùng băng tuyết Alatska (Bắc Mỹ) cũng có những bức tượng tưởng nhớ chó vì nhờ vắc xin huyết thanh của loài này mà con người đã ngăn chặn được đại dịch bệnh bạch hầu khi nó lan tràn ở đây...
       Trong tâm thức của người Việt Nam nói riêng và người Á Đông nói chung, chó là một loài vật gần gũi, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt của con người. Chó rất trung thành với chủ, 'khuyển mã chi tình'. Người Việt cũng có câu: 'Con không chê cha mẹ khó, chó không chê chủ nghèo' để nói về lòng trung thành ấy. Không những thế, người Việt còn đặt chó đá trước cổng nhà, cổng làng, trước cửa đền, miếu và mới đây các nhà khoa học còn tìm ra ở một số nơi trên đất nước có tục thờ chó. Thậm chí, trong tín ngưỡng tô tem (vật tổ) của dân tộc Dao (miền núi phía Bắc) và Ba Na (Tây Nguyên), loài chó còn được họ coi là tổ tiên của mình...
      
Những năm Tuất đáng nhớ trong lịch sử Việt Nam
       Với vị trí là một linh vật, biểu tượng trong 12 con giáp, những năm Tuất luôn có dấu ấn trong lịch sử nước ta. Lật lại những trang niên biểu lịch sử ta sẽ thấy những mốc son năm Tuất.
       Năm Nhâm Tuất (542): Lý Bí khởi nghĩa quét sạch giặc Lương, giành quyền tự chủ, xưng vương Lý Nam Đế, lập nước Vạn Xuân, khởi triều Tiền Lý.
       Năm Mậu Tuất (838): Ngô Quyền (cũng sinh năm Mậu Tuất - 898) đại phá quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, chấm dứt nghìn năm Bắc thuộc, mở ra kỷ nguyên độc lập lâu dài cho dân tộc.
       Năm Canh Tuất (1010): Lý Công Uẩn (tuổi Giáp Tuất - 974) chính thức lên ngôi, lập triều hậu Lý, khởi phát chế độ phong kiến trung ương tập quyền trong lịch sử Viẹt Nam và dời đô từ Hoa Lư ra thành Đại La, đổi tên là Thăng Long, mở ra một thời kỳ mới của Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội.
       Cũng triều Lý, 60 năm sau, năm Canh Tuất (1070) Văn Miếu được thành lập, khởi đầu cho việc đào tạo nhân tài của đất nước.
       Năm Bính Tuất (1226), ngày 10 tháng Giêng, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh, sáng lập triều đại nhà Trần lừng lẫy hào khí Đông A với ba lần đánh tan giặc Nguyên Mông.
       Năm Mậu Tuất (1418), Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa Lam Sơn, đánh đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cõi...
       Và cách đây tròn một 'Lục thập hoa giáp', năm Bính Tuất 1946, cuộc tổng tuyển cử dân chủ đầu tiên của nước Việt Nam độc lập đã được tiến hành. Cũng năm nay, ngày 9/11 Quốc hội đã thông qua bản Hiến Pháp Việt Nam đầu tiên.
       Đến năm nay, chúng ta chào đón Bính Tuất 2006. Đất nước bước vào Xuân mới với một tầm vóc mới, vận hội mới. Cả nước phấn khởi chào đón Đại hội toàn quốc lần thứ X của Đảng; tích cực lập nhiều thành tích để tiến hành nhiều Lễ kỷ niệm trọng đại: 20 năm đất nước thực hiện công cuộc đổi mới (1986 - 2006) và 30 năm lấy tên nước là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1976 - 2006).


CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Khánh thành bia kỷ niệm TTXGP Trung Trung bộ  (27/03/2006 15:40:01)

Gặp mặt thân tình các cựu chuyên gia giúp Lào  (27/03/2006 15:40:01)

Nghiệm thu Trung tâm Tích hợp Dữ liệu  (27/03/2006 15:40:01)

Bế giảng lớp phóng viên, biên tập viên khóa 23B  (27/03/2006 15:40:01)

TTXVN mua công trái giáo dục hơn 140 triệu đồng  (27/03/2006 15:40:01)

Phát thưởng cho các cháu học sinh giỏi năm học 2004-2005  (27/03/2006 15:40:01)

Các hoạt động của TTXVN chào mừng 80 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam  (27/03/2006 15:40:01)

89 cán bộ chuyên gia của TTXVN giúp cách mạng Cămpuchia được tặng Huy hiệu "Vì nghĩa vụ quốc tế"  (27/03/2006 15:40:01)

Các đơn vị tổng kết công tác thi đua 5 năm 2001-2005  (27/03/2006 15:40:01)

Thông tấn xã Việt nam: Hoàn thành việc chuyển xếp lương mới (27/03/2006 15:40:01)

TTXVN ủng hộ hơn 150 triệu đồng xây dựng phòng học xã Trung Yên (27/03/2006 15:40:01)