Thứ bảy, ngày 04/04/2026

Tin trong ngành

Sống và làm việc cho xứng đáng với những hy sinh mất mát


(05/09/2007 08:53:37)

(Trích bài phát biểu của Tổng Giám đốc Nguyễn Quốc Uy tại Lễ kỷ niệm 60 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ do TTXVN tổ chức)

            Những ngày này, trên mọi miền của Tổ quốc ta đang diễn ra nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa với đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" để thiết thực kỷ niệm 60 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2007). Cũng với tinh thần ấy, hôm nay chúng ta cùng nhau họp mặt tại đây để ôn lại ý nghĩa lịch sử và  truyền thống vẻ vang của ngày Thương binh - Liệt sĩ, để "tỏ lòng hiếu nghĩa bác ái, và tỏ lòng yêu mến thương binh" như lời dạy của Bác Hồ, và cũng là để thể hiện trách nhiệm cụ thể của chúng ta trước những hy sinh to lớn của các liệt sĩ và thương binh, những người đã anh dũng ngã xuống hoặc đã mất một phần máu xương vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Tổng Giám đốc Nguyễn Quốc Uy trao tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa cho các gia đình thương binh và thân nhân liệt sĩ của ngành. (Ảnh: Hữu Việt).

            Thông tấn xã Việt Nam là một Thông tấn xã cách mạng, ra đời ngay trong tháng Chín của năm 1945 lịch sử, để rồi hơn một năm sau, từ ngày 19/12/1946 lại đồng hành cùng dân tộc bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ 9 năm gian khổ chống thực dân Pháp xâm lược, tiếp đó là cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ kéo dài ròng rã suốt 21 năm, rồi đến các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc khi đất nước ta đã hòa bình, thống nhất. Ngay trong những tháng đầu tiên của cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp, TTXVN của chúng ta đã chịu một tổn thất nặng nề bằng chính sự hy sinh của người đứng đầu ngành khi đó. Đồng chí Trần Kim Xuyến, Phó Giám đốc Nha thông tin, trực tiếp phụ trách Việt Nam Thông tấn xã lúc bấy giờ, đã hy sinh ngày 03/3/1947 tại xã Ngọc Sơn, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Đông (nay là Thị trấn Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây). Vậy là người thủ trưởng đầu tiên của TTXVN cũng là liệt sĩ đầu tiên của ngành. Từ đó, danh sách liệt sĩ và thương binh của TTXVN cứ kéo dài, và có những thời kỳ tăng nhanh theo cường độ khốc liệt của chiến tranh. 260  liệt sĩ cùng hàng chục thương binh các hạng của TTXVN là tổn thất quá lớn đối với một cơ quan báo chí như TTXVN mà đây chưa phải là con số cuối cùng, vì còn nhiều đồng chí hy sinh chưa được xác định. Nhắc đến tổn thất này, lòng mỗi người chúng ta lại nhói lên nỗi đau mất mát. Song chúng ta được quyền nhắc đến, nhắc đến để tôn vinh những người đã vì nghĩa lớn mà xả thân cứu nước để chúng ta được sống, để dân tộc ta được trường tồn; nhắc đến để chúng ta cùng tự hào về truyền thống cách mạng vẻ vang của Thông tấn xã Việt Nam, cơ quan báo chí duy nhất được tặng hai danh hiệu Anh hùng; và nhắc đến để các thế hệ hôm nay và mai sau phải suy ngẫm mà sống và làm việc cho xứng đáng với những hy sinh, mất mát to lớn đó. 

            Trong suốt 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc và các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc sau đó, không một chiến trường nào, không một địa bàn chiến đấu nào, không một mũi tiến quân nào vắng mặt phóng viên tin, ảnh và nhân viên kỹ thuật của Thông tấn xã Việt Nam. Cho nên, thật dễ hiểu vì sao TTXVN là cơ quan báo chí  có số người hy sinh nhiều nhất. 

            Chỉ riêng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hơn 240 phóng viên, biên tập viên và kỹ thuật viên của Thông tấn xã Việt Nam đã anh dũng ngã xuống. Có Phân xã nhiều lần bị bom đạn địch hủy diệt hoàn toàn như: phân xã Rạch Giá, phân xã Nam Tây Nguyên, phân xã Long An... Mỗi lần một phân xã bị hủy diệt, một phân xã mới lại hình thành, rồi lại hy sinh, rồi lại tổ chức lại với quyết tâm bảo đảm thông tin không một phút bị ngưng trệ. Trong đợt tổng tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, từ Quảng Trị đến Cà Mau, hơn 40 cán bộ, phóng viên, nhân viên kỹ thuật của Thông tấn xã Việt Nam đã hy sinh, nhiều đồng chí khác bị thương.

            Nhiều phân xã bị tổn thất rất nặng. Phân xã Sài Gòn - Gia Định hy sinh 12 đồng chí. Ở tỉnh Long An, cửa ngõ Sài Gòn, cơ quan chúng ta mất 7 đồng chí, trong đó có 3 đồng chí cùng hy sinh trong một căn hầm. Phân xã Thông tấn xã Giải phóng cực Nam Nam Bộ (Rạch Giá) 5 lần bị địch xoá sổ. Có lần phát tin xong thì bị địch phát hiện, 3 đồng chí  hy sinh, một đồng chí bị bắt. Riêng cụm Phân xã Kiên Giang chưa xác minh đủ, đã có 16 đồng chí hy sinh. Trong trận càn Gian-xơn Xi-ti, để bảo vệ căn cứ, đồng chí Trần Ngọc Đặng đã anh dũng chiến đấu, bắn cháy 2 xe bọc thép của địch, bị xe tăng của địch ủi qua và đã hy sinh oanh liệt. Mới tạm xác định người cuối cùng của TTXVN hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc là liệt sĩ Nguyễn Đức Hoằng, phân xã Lộc Ninh. Chưa hết, ngay cả khi đất nước đã hòa bình, thống nhất, TTXVN vẫn phải chịu mất mát. Ba đồng chí đã  hy sinh vì nghĩa vụ quốc tế cao cả.

            Trong số các liệt sĩ của TTXVN, có gia đình cả hai cha con cùng hy sinh  như lão đồng chí Trần Bỉnh Khuôl và con trai là Trần Hoài Dũng. Họ đều là phóng viên nhiếp ảnh và cùng ngã xuống trên chiến trường Tây Nam Bộ. Có gia đình cả hai anh em cùng hy sinh như  các liệt sĩ Bùi Văn Thưởng và Bùi Văn Tấn. Họ là con trai của mẹ Đoàn Thị Nghiệp - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cũng là liệt sĩ và mẹ đã được truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng.

            Cũng trong suốt 30 năm chiến tranh ác liệt, hàng chục nhà báo của Thông tấn xã Việt Nam đã để lại một phần máu xương trên chiến trường, phải mang thương tật suốt đời và nhiều người khác vẫn còn mang di chứng của chiến tranh.

            Những tấm gương hy sinh anh dũng của các liệt sĩ, những đóng góp  máu xương và sự lao động quả cảm của các nhà báo thương binh của TTXVN mãi mãi là niềm tự hào của cơ quan chúng ta, là sự đóng góp vô giá đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Đất nước ta, nhân dân ta và Thông tấn xã Việt Nam chúng ta đời đời ghi nhớ công ơn các liệt sĩ, các đồng chí thương binh. Từ đáy lòng mình, các thế hệ những người làm Thông tấn xã Việt Nam hôm nay xin bày tỏ lòng thành kính đối với các liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập và tự do của Tổ quốc; xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với  các đồng chí thương binh đã hy sinh một phần máu thịt của mình vì nghĩa lớn.

            TTXVN luôn chăm lo, làm tốt công tác thương binh, liệt sĩ, coi đó là trách nhiệm và tình cảm sâu nặng của mình. Các hoạt động đền ơn đáp nghĩa luôn nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của tất cả cán bộ, công nhân viên TTXVN. Sống đạo lý, sống ân tình đã trở thành truyền thống của cơ quan chúng ta. Từ hàng chục năm nay, các đơn vị chức năng và nhiều đồng chí cán bộ của TTXVN đã thực hiện nhiều công việc, trong đó có những việc không chỉ đòi hỏi thời gian, công sức mà còn cả sự cẩn trọng và tính kiên trì với tất cả tình cảm và trách nhiệm đối với những người đã mất. Việc xác định các liệt sĩ của TTXVN hy sinh trong chiến tranh, việc tìm kiếm, cất bốc, quy tập hài cốt liệt sĩ... là những việc đòi hỏi phải như thế và chúng ta đã làm được như thế.

            TTXVN đã tổ chức tìm kiếm, cất bốc và quy tập được hài cốt của 39 liệt sĩ, xây dựng hai mộ tượng trưng đáp ứng nguyện vọng của gia đình (Liệt sĩ Bùi Đình Túy ở Nghĩa trang liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh, liệt sĩ Nguyễn Bang ở Nghĩa trang liệt sĩ Long An).

            Khi có những thông tin về phần mộ của các liệt sĩ ở chiến trường xưa, TTXVN đã cử các đoàn cán bộ phối hợp với các đơn vị bạn, với địa phương đi tìm kiếm, xác định mộ liệt sĩ. Trong quá trình tìm kiếm, dẫu khó khăn, vất vả, thậm chí nguy hiểm đến mấy, các đoàn cán bộ của TTXVN vẫn quyết tâm vượt qua để tìm được phần mộ của các đồng chí, đồng nghiệp của mình, rồi cất bốc hài cốt và tổ chức an táng tại quê hương hoặc tại nghĩa trang liệt sĩ với các nghi lễ trang trọng và thành kính nhất.

            Trong số các liệt sĩ hy sinh ở chiến trường miền Nam xác định được mộ chí, có 14 đồng chí quê ở miền Bắc. Cơ quan TTXVN đã phối hợp với gia đình và địa phương đưa hài cốt các anh từ miền Nam về quê hương. Các địa phương tổ chức đón rất trọng thể và chu đáo, thể hiện lòng biết ơn với các liệt sĩ. Các gia đình liệt sĩ, các địa phương có liệt sĩ đều rất cảm kích trước nghĩa cử và trách nhiệm chu đáo, trọn nghĩa vẹn tình của TTXVN.

            Trong dịp kỷ niệm 55 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ, TTXVN đã cử ba cán bộ lặn lội hàng tháng trời, vượt qua bao khó khăn gian khổ, kể cả hiểm nguy cùng với các chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam sang Campuchia tìm kiếm trong rừng sâu biên giới và đưa được hài cốt của 4 liệt sĩ về nghĩa trang liệt sĩ TP. Hồ Chí Minh và Nghĩa trang liệt sĩ Long An. Đây là lần thứ ba TTXVN cử cán bộ đi sang Campuchia tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ về nước. Lần thứ nhất, năm 1997 đưa được hài cốt của 5 liệt sĩ của phân xã Nam Tây Nguyên. Lần thứ hai, tìm được  hài cốt của liệt sĩ Trần Ngọc Đặng, người đã bắn cháy hai xe bọc thép của địch trước lúc hy sinh.

            TTXVN đã cố gắng làm tất cả những gì có thể làm được để tôn vinh sự hy sinh lớn lao của thương binh, liệt sĩ, từ công tác thông tin tuyên truyền đến việc  làm các thủ tục đề nghị truy tặng huân, huy chương, xuất bản sách, làm phim, tổ chức triển lãm, hội thảo, xây dựng phòng truyền thống...

            Xây nhà tình nghĩa, phụng dưỡng  Mẹ Việt Nam anh hùng, đi viếng nghĩa trang liệt sĩ, đi thăm, tặng quà, tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa các gia đình liệt sĩ và thương binh, những đóng góp xây dựng quỹ "Đền ơn đáp nghĩa"... đã trở thành những việc làm thường xuyên của cán bộ, công nhân viên TTXVN. Trong những năm qua, TTXVN đã tặng 263 sổ tiết kiệm tình nghĩa, mỗi sổ trị giá từ 500.000 đồng đến 2.000.000 đồng cho các gia đình liệt sĩ, thương binh. Tổng số tiền cán bộ công nhân viên TTXVN ủng hộ để giúp đỡ các gia đình thương binh, liệt sĩ trong mấy năm qua lên tới 700 triệu đồng. Những gia đình liệt sĩ và thương binh khó khăn, neo đơn, cơ quan thường xuyên cử cán bộ đến thăm hỏi, tặng quà, động viên.

            Riêng trong dịp kỷ niệm 60 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ năm nay, TTXVN đã cử các đoàn cán bộ đi thăm, tặng quà 80 gia đình liệt sĩ ở khắp các miền đất nước, tặng 68 sổ tiết kiệm tình nghĩa, trị giá mỗi sổ từ 1 triệu đến 2 triệu đồng, từ số tiền tự nguyện ủng hộ của cán bộ, công nhân viên TTXVN. Chúng ta cũng đã tổ chức 30 đoàn đi thăm viếng tại các nghĩa trang liệt sĩ, nơi có các liệt sĩ của TTXVN yên nghỉ.

            Đảng và Nhà nước đã khen thưởng TTXVN cùng nhiều tập thể và cá nhân của cơ quan chúng ta về những thành tích trong công tác thương binh - liệt sĩ. Năm nay, nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, TTXVN  được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba; 7 đơn vị của TTXVN được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và Bằng khen của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, 5 đồng chí được tặng Kỷ niệm chương "Vì sự nghiệp Lao động - Thương binh - Xã hội", vì có nhiều đóng góp trong công tác thương binh - liệt sĩ.

            Sự hy sinh, mất mát của các liệt sĩ và thương binh là quá lớn lao, không gì bù đắp được. Tất cả những gì mà các thế hệ cán bộ, công nhân viên TTXVN đã và sẽ làm đối với các gia đình liệt sĩ, thương binh chỉ là để tỏ lòng biết ơn theo truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", để thể hiện trách nhiệm và đạo lý của người ăn quả, với ước nguyện làm dịu được một phần nỗi đau mất mát của các đồng chí thương binh và các gia đình thương binh, liệt sĩ.

Theo Nội san Thông tấn, số 8/2007

CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:

Những bức ảnh chụp Hồ Chủ tịch trong ngày lễ Độc lập đầu tiên của Việt Nam (05/09/2007 08:52:02)

Bồi dưỡng nghiệp vụ ảnh cho phóng viên tin (01/08/2007 10:23:47)

Thanh niên TTXVN thăm, tặng quà chiến sĩ hải đảo (01/08/2007 10:22:57)

Ra mắt Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Khối các cơ quan Trung ương (01/08/2007 10:22:10)

Thành lập Hội Cựu chiến binh TTXVN (01/08/2007 10:21:21)

TTXVN tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 60 năm Ngày Thương binh liệt sĩ (01/08/2007 10:20:23)

TTXVN phổ biến Luật bình đẳng giới (01/08/2007 10:19:10)

Tổng Giám đốc Nguyễn Quốc Uy được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì (01/08/2007 10:18:08)

TTXVN được tặng Huân chương Lao động hạng Ba vì thành tích trong công tác Thương binh, Liệt sĩ (01/08/2007 10:16:16)

Đoàn đại biểu Hội nhà báo Hàn Quốc thăm TTXVN (01/08/2007 10:15:19)