Thứ ba, ngày 05/05/2026

Chương trình, đề tài khoa học

Triển khai nghị quyết số 57-NQ/TW: “Thiết kế, quy hoạch số TTXVN” - nền tảng cho phát triển dài hạn

(05/05/2026 15:33:02)

Tháng 3/2026, Khung kiến trúc số và Khung kiến trúc dữ liệu Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) chính thức được ban hành. Đây là các cấu phần nền tảng, được ví như “bản thiết kế, quy hoạch tổng thể” cho dữ liệu và hệ sinh thái số toàn Ngành, đánh dấu sự hoàn tất các bước định hướng chiến lược cho tiến trình chuyển đổi số TTXVN giai đoạn tiếp theo.

Từ định hướng chiến lược đến “bản thiết kế tổng thể”

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang bước sang giai đoạn phát triển theo chiều sâu, dữ liệu và nền tảng số ngày càng khẳng định vai trò là hạ tầng cốt lõi của mọi hoạt động. Với một cơ quan báo chí chủ lực quốc gia như TTXVN, việc xây dựng kiến trúc số bài bản, đồng bộ không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.

Trước khi ban hành hai khung kiến trúc nêu trên, TTXVN đã triển khai các kế hoạch chiến lược quan trọng: Kế hoạch chuyển đổi số TTXVN và Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Những văn bản này đặt nền móng tư tưởng và định hướng cho toàn bộ lộ trình chuyển đổi số của Ngành.
 

Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật Thông tấn Nguyễn Đức Vũ chỉ đạo cuộc họp về triển khai các kế hoạch chiến lược

Với sự ra đời của Khung kiến trúc số và Khung kiến trúc dữ liệu, TTXVN cơ bản bước vào giai đoạn triển khai quy hoạch tổng thể, có hệ thống. Các yếu tố nền tảng - từ kiến trúc công nghệ, kiến trúc dữ liệu đến cơ chế vận hành - được định hình khá rõ ràng, tạo ra một “bản thiết kế”có tầm nhìn dài hạn cho tương lai số của toàn Ngành.

Từ “bản thiết kế tổng thể” đến giá trị thực tiễn

Khung kiến trúc số và Khung kiến trúc dữ liệu TTXVN được xây dựng trên nguyên tắc đồng bộ và liên thông với Khung kiến trúc số quốc gia, góp phần hình thành một bức tranh thống nhất trong toàn bộ hệ thống chính trị cũng như của TTXVN. Không chỉ nằm ở tầm nhìn vĩ mô, các khung kiến trúc còn hàm chứa giá trị ứng dụng trực tiếp cho người dùng nội bộ, nhất là đội ngũ phóng viên, biên tập viên và các đơn vị thông tin của TTXVN; hướng tới những thay đổi cụ thể trong hoạt động tác nghiệp hằng ngày.
Một trong những trụ cột quan trọng được xác định trong các khung kiến trúc là mô hình dữ liệu dùng chung. Theo đó, toàn bộ dữ liệu, tư liệu và các sản phẩm thông tin của Ngành sẽ được kết nối, tích hợp và lưu trữ tập trung. Phóng viên, biên tập viên có thể khai thác theo phân quyền qua các hệ thống sản xuất nội dung như: NPS, MAM và CMS. Mô hình này không chỉ giúp tận dụng tối đa giá trị tài nguyên thông tin đã tích lũy trong quá trình phát triển, mà còn khắc phục tình trạng phân tán dữ liệu, trùng lặp sản xuất và lãng phí nguồn lực vốn tồn tại khá phổ biến trong các cơ quan báo chí lớn.

Một trong những thành phần đáng lưu ý khác trong kiến trúc số lần này là việc hình thành trục phân phối thông tin cấp độ toàn Ngành. Theo đó, một CMS hoặc nền tảng sản xuất nội dung có thể phát hành đồng thời lên nhiều kênh thông tin - không chỉ trong phạm vi của đơn vị, mà còn trên toàn bộ hệ sinh thái của TTXVN. Trong bối cảnh TTXVN phát triển nhanh các chuyên trang, chuyên mục có sự tham gia của đồng thời nhiều đơn vị, mô hình phân phối đa kênh giúp giảm đáng kể thời gian, nhân lực cũng như giảm khả năng sai sót của việc xuất bản thủ công từng kênh. Mô hình này cũng đảm bảo tính nhất quán của nội dung và tăng tốc độ lan tỏa thông tin - hai yếu tố sống còn trong môi trường truyền thông số đầy cạnh tranh. Trục phân phối cũng là tiền đề để TTXVN tiến tới các mô hình phổ biến thông tin thông minh hơn về sau.
 
Các kỹ sư Trung tâm Kỹ thuật Thông tấn kiểm tra hệ thống máy chủ, tháng 01/2026

Song song với đó, cấu phần có tính đột phá là Hệ thống phân tích, quản trị và điều hành tập trung toàn Ngành. Cần nhấn mạnh rằng, đây không đơn thuần là một hệ thống thống kê hay báo cáo số liệu thông thường. Bản chất của nó là một nền tảng quản trị dựa trên dữ liệu (data-driven governance), nơi thông tin từ toàn bộ hoạt động sản xuất, phân phối và tiếp nhận nội dung được thu thập, tổng hợp và phân tích liên tục, phục vụ việc ra quyết định ở mọi cấp độ của tổ chức, từ đó nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành và phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả, chính xác hơn.

Nền tảng Để triển khai trí tuệ nhân tạo và công nghệ tiên tiến

Một trong những giá trị dài hạn quan trọng của Khung kiến trúc số và Khung dữ liệu là việc tạo ra môi trường thuận lợi để tích hợp các công nghệ tiên tiến trong tương lai. Hạ tầng dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và quản trị chặt chẽ là điều kiện tiên quyết để triển khai hiệu quả trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn hay tự động hóa quy trình báo chí. Trên thực tế, nhiều thất bại trong ứng dụng AI không phải vì thiếu công nghệ, mà vì dữ liệu bị phân tán, không đồng nhất và không đáng tin cậy. Bằng cách xây dựng nền tảng dữ liệu vững chắc từ bây giờ, TTXVN đang giải quyết “nút thắt” cốt lõi, tạo đà cho những bước đột phá của giai đoạn tiếp theo.

Một định hướng quan trọng được xác định trong kiến trúc số TTXVN là xây dựng nền tảng AI dùng chung cho toàn Ngành. Thay vì phát triển hoặc mua sắm riêng lẻ các công cụ cho từng đơn vị, TTXVN hướng tới việc thiết lập một hạ tầng AI tập trung - nơi các mô hình ngôn ngữ, công cụ xử lý hình ảnh, âm thanh, xử lý ngôn ngữ tự nhiên và phân tích nội dung được triển khai một lần và dùng chung cho tất cả. Mô hình này không chỉ tối ưu về chi phí mà còn bảo đảm chất lượng và tính nhất quán trong ứng dụng AI trên toàn hệ thống. Về lâu dài, khi lượng dữ liệu nội bộ được chuẩn hóa và đủ lớn, TTXVN có thể hướng tới huấn luyện các mô hình AI chuyên biệt cho lĩnh vực thông tấn, báo chí - một lợi thế đáng kể so với các quan báo chí trong nước khác.

Sẵn sàng giai đoạn bứt phá

Nhìn lại hành trình chuyển đổi số của TTXVN, có thể thấy một sự chuyển dịch rõ về phương pháp tiếp cận. Nếu giai đoạn trước chủ yếu là những thử nghiệm, áp dụng rời rạc từng giải pháp công nghệ, thì đến nay, TTXVN đã định hình được một chiến lược số tổng thể, có kiến trúc và lộ trình rõ ràng. Việc ban hành đồng thời Khung kiến trúc số và Khung kiến trúc dữ liệu trong cùng một thời điểm cũng phản ánh nhận thức rằng công nghệ và dữ liệu phải được quy hoạch song hành. Công nghệ mà không có chiến lược dữ liệu sẽ chỉ tạo ra những hệ thống rời rạc, trong khi dữ liệu mà không có kiến trúc công nghệ phù hợp sẽ mãi là “tài nguyên chờ khai thác”. TTXVN đang giải quyết cả hai vế của bài toán trong một bước đi thống nhất.

Thách thức phía trước dĩ nhiên không hề nhỏ. Khoảng cách giữa “quy hoạch” và “vận hành thực chất” luôn là sự thử thách năng lực triển khai của bất kỳ tổ chức nào. Để các khung kiến trúc này thực sự phát huy giá trị, TTXVN cần sự đồng bộ trong triển khai từ cấp lãnh đạo cao nhất đến từng đơn vị cơ sở, sự sẵn sàng thích ứng của đội ngũ và sự phân bổ hợp lý các nguồn lực đầu tư. Tuy vậy, với nền tảng định hướng được xây dựng bài bản, nhất quán, TTXVN đang đứng trước một giai đoạn nhiều triển vọng. Các bản quy hoạch số không chỉ là văn bản hành chính, mà là cam kết cho một tầm nhìn dài hạn: xây dựng TTXVN thành một cơ quan báo chí chủ lực quốc gia thực sự hiện đại trong kỷ nguyên số - nơi dữ liệu và công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là động lực cốt lõi thúc đẩy hoạt động sáng tạo và phát triển./.
 
 

Nguyễn Đức Vũ - Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật Thông tấn
Nội san Thông tấn số 4/2026