Tin trong ngành
Kỷ niệm 60 năm ngày Thương binh liệt sỹ
Vũ Tín, người tôn vinh vẻ đẹp của thành phố Cảng
(01/08/2007 09:48:45)
Vũ Tín là một phóng viên nhiếp ảnh lão thành, một nhà báo thương binh của TTXVN. Cuộc đời nghệ sĩ cầm máy ảnh của ông gắn bó chặt chẽ với sự nghiệp chống Mỹ và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta trong những năm 60-70 của thế kỷ trước. Đoạn dưới đây NSTT trích trong truyện "Thời trai trẻ đã qua" của tập truyện ngắn nhan đề "Viết về bè bạn" của nhà văn Bùi Ngọc Tấn (NXB Hải Phòng, 2003), nói về Vũ Tín và niềm đam mê khắc họa vẻ đẹp hào hùng của thành phố Hải Phòng.
Ngay từ những năm 60 của thế kỷ trước, Vũ Tín đã là một nhà nhiếp ảnh nổi tiếng. Bức ảnh Bên dòng Tam Bạc của anh đã được giải Nhất cuộc triển lãm ảnh toàn quốc. Đó là bức ảnh toàn cảnh nhà máy xi măng nằm ở vị trí hợp lưu của hai dòng sông Tam Bạc và sông Cấm chụp từ góc độ cao.
Bên dòng Tam Bạc. (Ảnh: Vũ Tín).
Khi đặt chân về Hải Phòng, ngay lập tức nhà máy xi măng đã cuốn hút, ám ảnh anh. Anh đã được xem nhiều bức ảnh chụp về nó. Nhưng đứng trước một nhà máy xi măng "bằng xương bằng thịt", anh thấy những bức ảnh ấy chưa nói được vẻ đẹp hùng vĩ nên thơ, lại thấm đẫm mồ hôi nhọc nhằn, vất vả của cảnh và người, một đặc trưng của Hải Phòng, thành phố công nghiệp lâu đời, thành phố lớn thứ hai của miền Bắc đang bước vào kế hoạch 5 năm lần thứ nhất.
Anh đã nghĩ nhiều về nó. Anh đã đạp xe quanh nó nhiều lần. Và anh đã chọn cho mình một vị trí tuyệt vời để bấm máy. Đó là tháp nước của nhà máy bê tông đúc sẵn mới xây dựng bên này cầu treo xi măng.
Toàn cảnh đã hiện ra trong ống kính Rolley. Bắt đầu là chiếc cầu bắc qua sông Tam Bạc đang cất lên nhịp giữa cho tàu thuyền xuôi ngược. Giữa dòng, chiếc tàu kéo đang đạp nước kéo theo những chiếc sà lan rằm mạn. Phía cuối dòng, trên bờ sông, cần cẩu vàng trên bệ cao há miệng gầu khổng lồ vực xuống một chiếc sà lan đỗ bến, cạnh đó là băng chuyền đá. Phía trong ngang dọc đường đi lối lại, với ôtô, xe gòng, nhà xưởng. Nhà máy điện, công trình xi-lô, nhà tháo cùng lò nung với những ống khói vươn lên tỏa khói trắng trên nền trời xanh. Xa hơn nữa dòng sông Cấm xoai xoải hội với dòng Tam Bạc ở một vị thế gần như vuông góc, mang nước ra khơi...
Đứng trên tháp nước nhà máy bê tông đúc sẵn, anh tin rằng sẽ có một bức ảnh đẹp, diễn đạt đúng những suy nghĩ của anh về cuộc sống. Tất cả chờ anh bấm máy. Nhưng anh còn phải trèo lên trèo xuống tháp nước nhiều lần, bởi thấy chưa hội tụ đủ điều kiện. Lúc có thủy triều lại không có ánh sáng; Lúc ánh sáng đẹp lại không có thủy triều. Khi thủy triều và ánh sáng đều như ý thì gió lại thổi ngược khói xi măng về phía ống kính.
Khi bức ảnh được đăng báo lần đầu tiên (một bức ảnh nói được không khí của đất nước sau thời gian khôi phục kinh tế đang bước vào giai đoạn công nghiệp hóa, vừa trữ tình vừa mang vẻ hùng tráng của sự nghiệp công nghiệp hóa trên một mảnh đất ven sông của Tổ quốc ta tươi đẹp), đồng chí Hoàng Hữu Nhân, Bí thư Thành ủy kiêm Chủ tịch Ủy ban hành chính thành phố, mời anh tới gặp. Đồng chí khen bức ảnh và tặng anh mấy bao thuốc lá:
- Anh mới về Hải Phòng thôi nhưng anh hiểu Hải Phòng đấy. Người Hải Phòng có câu: "Hải Phòng có bến Sáu Kho. Có sông Tam Bạc, có lò xi măng". Ba đặc điểm tượng trưng cho Hải Phòng anh đã chụp được hai. Còn bến Sáu Kho nữa thôi.
Lời khen của đồng chí Bí thư kiêm Chủ tịch thành phố đã khích lệ anh. Đồng chí đó chỉ nói vậy nhưng anh hiểu rằng anh có trách nhiệm chụp nốt đặc trưng thứ ba của Hải Phòng: Bến Sáu Kho.
Vũ Tín suy nghĩ về những bức ảnh anh sẽ thể hiện. Cũng như nhà máy xi măng, cảng đã có nhiều người chụp, nhưng đều chụp từ phía trong ra, phía cầu ra. Có những bức ảnh đẹp, nhưng gợi và gây ấn tượng thì không được là bao. Anh quyết định chọn góc độ chụp khác, chụp từ phía sông vào. Mấy ngày liền anh qua phà Bính, đạp xe về mãi Tân Dương. Ở đó từ chiều đến đêm và nhìn ngược trở lại. Ban đêm bến cảng nhìn từ phía Thủy Nguyên mới đẹp làm sao! Một thành phổ nổi trên mặt nước. Điện. Một rừng điện chi chít. Điện trên những cần cẩu cao ngất. Điện trên boong. Điện sáng trong các cửa ô ca-bin tầng tầng lớp lớp. Và điện in thành một dải vàng nhẫy trên dòng sông Cấm gờn gợn sóng. Anh đã đi đến một quyết định: Tấm ảnh về bến Sáu Kho của anh sẽ có hình bóng những con tàu tưng bừng ánh điện. Những con tàu chỉ là những cái bóng không có chiều dày nổi lên trong ánh chiều tà. Và trên cái bóng của những con tàu trong giờ khắc giữa ngày và đêm giao nhau ấy là những ánh đèn. Ánh điện từ thân tàu, từ đằng mũi đến đằng lái, từ trên cần cẩu và trong các ô tròn, vuông, chữ nhật của các cửa ca-bin tàu nọ nối tiếp tàu kia như những người anh em, bên dưới là dòng sông lấp lánh ánh vàng mài miệt trôi... Phải hai lần bấm máy. Lần thứ nhất vào lúc hoàng hôn. Lần thứ hai khi trời tối hẳn, khi ánh điện trên các tàu là độc tôn trên nền trời. Anh đã làm như vậy. Lắp trepied (chân chống). Tính khẩu độ. Bấm máy. Rồi chờ. Để nguyên máy trên chân chống. Chờ. Chờ trời tối hẳn như đã định trước. Lại bấm. Chụp những ngọn đèn. Chụp ngày hội ánh sáng trên những con tàu lờ mờ trải dọc bến cảng.
Ngay lúc bấm máy lần thứ hai anh đã biết rằng thất bại rồi. Trong hai tiếng đồng hồ chờ trời tối hẳn để ánh sáng điện là độc tôn trên trời ấy, triều đã xuống. Dãy tàu đậu san sát ở cầu đã xuống thấp rồi. Đèn ấy đâu phải của những con tàu anh đã chụp!
Tấm ảnh đầu tư nhiều công sức, nhiều suy nghĩ thất bại. Mãi mãi anh không chụp được đặc điểm thứ ba của Hải Phòng để hoàn chỉnh bộ sưu tập của mình.
Cuộc đời là như vậy. Có những sáng tác công phu vất vả, đặt rất nhiều hy vọng vào đó lại thất bại. Ngược lại, có sáng tác không hề lường trước, không hề nghĩ đến, lại thành công. Như từ trên trời rơi xuống, như vớ được, lại thành công.
Ngày mùa trên sân phơi hợp tác. (Ảnh: Vũ Tín).
Những năm 60 ấy, Vũ Tín hay đi xa. Nông thôn, nông nghiệp vừa nằm trong lĩnh vực công tác của anh, vừa hấp dẫn anh. Không chỉ đi các huyện ngoại thành, anh còn lang thang tới các các làng xã thuộc Hải Dương, Hưng Yên. Trong một chuyến đi như vậy, anh đã bắt gặp ở Hưng Yên cảnh đập lúa trên một kho hợp tác xã rộng gần như là mênh mông. Đó là một chiều mùa đông không có nắng. Người, thóc, lúa, rơm đầy sân. Bụi thóc, bụi rơm rạ mờ mờ. Tất cả chăm chú vào công việc, vào khâu lao động cuối cùng trong thu hoạch, kết thúc những ngày tháng chân cứng đá mềm, cầy bừa, cấy hái, chăm bón, trông đợi, hy vọng..., khâu lao động cuối cùng để mồ hôi thành lúa gạo, để rơm lên đống, thóc vào bồ. Không ai chú ý đến anh. Không trông thấy mặt một ai. Chỉ có những người đang làm việc. Chỉ có những chiếc nón quây tròn. Anh bấm máy. Rất nhanh. Như một thứ ảnh tân văn. (Sau này tấm ảnh gửi đi dự thi ảnh quốc tế, ban giám khảo phân tích: Tác giả đã sử dụng kỹ thuật vòng tròn. Những người đập lúa đội nón tròn, những đống thóc tròn, những đống rơm tròn... Tôi không phải là nhà nhiếp ảnh, nên không nhận ra cách bố cục ấy. Nhìn tấm ảnh của bạn tôi Vũ Tín, tôi chỉ ngửi thấy mùi rơm dập nát, mùi cơm thơm mới. Tôi nghe thấy tiếng lửa reo trong bếp. Và tôi nhìn thấy đất đai...)
Ít ngày sau đó. Qua ngôi đình ở một làng thuộc tỉnh Hải Dương, anh lại chụp được một tấm ảnh khác: Một lớp bình dân học vụ. Lớp học ban ngày cho những bà mẹ, những người chị sau những giờ lao động trên đồng ruộng.
Hai bức ảnh cùng với nhiều bức ảnh khác được chọn đi dự thi ảnh của Tổ chức nhà báo quốc tế OIJ. Kết quả thật tuyệt vời! Tuyệt vời cho Vũ Tín và tuyệt vời cho cả Việt
...
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Nhớ Nguyễn Đình Cước (01/08/2007 09:47:27)
Liệt sĩ Trần Văn Bảy - Người con Ấp Bắc anh hùng (01/08/2007 09:46:36)
Chúng tôi góp những tấm lòng (01/08/2007 09:45:17)
Văn phòng tặng quà Trung tâm nuôi dưỡng người già và trẻ em tàn tật (16/07/2007 09:51:39)
Lớp tập huấn xử lý kỹ thuật số phiên bản mới nhất (16/07/2007 09:50:52)
Phổ biến kiến thức chung về ISO 9000 (16/07/2007 09:50:00)
Thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị và hoạt động kinh doanh hiệu quả (16/07/2007 09:49:07)
TTXVN trao phần thưởng cho các cháu học sinh giỏi (16/07/2007 09:48:09)
9 tập thể, cá nhân của TTXVN được tặng Bằng khen về công tác "Đền ơn đáp nghĩa" (16/07/2007 09:47:20)
Tặng Bằng khen cho 1 tập thể và 3 cá nhân của TTXVN có thành tích xuất sắc trong công tác thông tin đối ngoại (16/07/2007 09:46:28)
