Tin trong ngành
Vị Đại tướng luôn gắn bó với báo chí
(12/01/2011 09:47:25)
Trước khi trở thành nhà quân sự kiệt xuất nổi tiếng thế giới, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã có nhiều năm hoạt động báo chí hết sức sôi nổi. Khi đã là vị Đại tướng huyền thoại, cho đến tận những năm cuối đời, ông vẫn làm báo, vẫn không ngừng quan tâm đến báo chí. Còn nhớ, nhân dịp được trao tặng Huy chương Vì sự nghiệp báo chí, ông đã tâm sự với các đồng nghiệp trẻ tuổi: "Có thể nói, suốt quá trình trên sáu mươi năm hoạt động cách mạng, tôi không bao giờ xa rời công tác báo chí".
Năm 16 tuổi, đang theo học ở Quốc học Huế, ông đã viết một bài báo bằng tiếng Pháp (đăng trên tờ L’Annam) gây tiếng vang lớn. Duyên nợ làm báo của ông bắt đầu từ đấy. Dưới nhiều bút danh, khi là Võ Nguyên Giáp, khi là Hải Thanh, Vân ĐìnhÂ…ông trở thành một cây bút có uy tín lớn ở các báo: Tiếng dân (do cụ Huỳnh Thúc Kháng làm chủ bút), Hồn trẻ tập mới (tờ báo cách mạng công khai đầu tiên), rồi Le Travail (Lao Động), Rasemblement (Tập hợp), En Avant (Tiến lên), Notre Voix (Tiếng nói của chúng ta).Â…Ông liên tục có bài đăng trên các tờ báo của Đảng (Thời thế, Hà Thành thời báo, Thế giới, Đời nay, Tin Tức, Ngày mới). Tại Hội nghị báo giới toàn xứ Bắc Kỳ, thành lập Hội Ái hữu báo giới Bắc Kỳ (1937), ông được cử làm Chủ tịch.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp nguyên Tổng Giám đốc TTXVN Đỗ Phượng và nhóm phóng viên TTXVN đang thực hiện chuyên đề Kỷ niệm 50 chiến thắng Điện Biên Phủ (1954 - 2004)
Tính đến nay, ông đã có 77 năm lãnh đạo báo chí và 83 năm làm báo với các cương vị, trọng trách khác nhau. Ông đã có những ngày đêm làm báo kỳ diệu: Có lần, vì các cây bút khác bận công việc đột xuất, một mình ông đã ngồi từ 6 giờ chiều đến 6 giờ sáng hôm sau, viết kín một thếp giấy 48 trang, bố cục trình bày xong cả một số báo Notre Voix cho kịp đưa xuống nhà in. Liền sau đó, sau khi ăn điểm tâm, ông lại tới trường Thăng Long dạy học. Ông đã làm hầu hết các khâu của nghề báo, từ viết xã luận, thời đàm, nghị luận, điều tra, phóng sự đến biên tập, duyệt bài, sắp xếp nội dung, thậm chí bố cục, lên trang, trình bày, đưa nhà in, đôi lúc cả phát hành báo.
Từ năm 1940, Võ Nguyên Giáp được gặp Bác Hồ và trở thành một trong những cộng sự gần gũi nhất của Người. Ông cho biết: Những ngày chuẩn bị Tổng khởi nghĩa, tại hang Pác Bó, Bác Hồ tổ chức ra báo Việt Nam độc lập. Ông được Bác phân công viết một số bài. Yêu cầu của Bác là nội dung súc tích, thiết thực, hình thức ngắn gọn, ai đọc cũng hiểu. Có lần, ông thổ lộ: "Chưa bao giờ tôi thấy viết báo khó như thời gian làm báo Việt Nam độc lập". Tháng 4 năm 1994, trong một khóa huấn luyện phóng viên của TTXVN, ông kể: "Có lần, Bác giao cho tôi viết một bài về vấn đề phụ nữ. Tôi viết bài dài gần 1000 từ, đọc đi đọc lại lấy làm ưng ý rồi đưa Bác xem. Bác xem rất nhanh, đưa lại ngay cho tôi và nói: "Bài này chỉ để cho chú đọc thôi, bà con đọc có lẽ không ai hiểu. Chú chịu khó viết lại, 200 chữ thôi. Báo của ta ít trang, độc giả của ta trình độ văn hóa thấp, có người đọc chưa thông, viết chưa thạo; nhiều người chưa tự đọc báo mà chỉ nghe người khác đọc. Khi viết cần nhớ: Viết cho ai, viết sao cho người đọc hiểu để rồi làm"".
Đại tướng kể tiếp: "Thế là từ bài báo gần 1000 chữ, tôi phải rút ngắn đi năm lần nên buộc phải cân nhắc từng ý, từng chữ để đạt những yêu cầu Bác đề ra".
Bài viết xong đem trình Bác, Bác cho mời mấy người xung quanh lại, yêu cầu tác giả đọc cho mọi người nghe, đọc chậm, rành rọt từng câu, từng chữ. Nghe đọc xong, ai cũng bảo hiểu vì thấy hay. Bác cười và nói: "Bài của chú thế là được!".
Kết luận câu chuyện, Đại tướng nói: "Qua làm việc với Bác, tôi đã rút ra cho mình một bài học sâu sắc về làm báo, viết báo. Trước hết, phải nghĩ đến người đọc và tác dụng thiết thực của bài viết".
Trên tinh thần đó, khi được Bác trao nhiệm vụ thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, ông cho ra tờ báo Tiếng súng reo - tờ báo viết tay chỉ lưu hành nội bộ. Giữa năm 1945, khi các lực lượng vũ trang của Đảng thống nhất thành lập Giải phóng quân Việt Nam, ông quyết định cho ra báo Quân Giải phóng. Tháng 6 năm đó, thành lập Khu Giải phóng ở Việt Bắc, ông tổ chức ra báo Nước Nam mới.Â…
Trở thành Tổng chỉ huy toàn quân, công việc vô cùng bận rộn, ông vẫn tranh thủ viết bài cho các báo Cờ Giải phóng, Cứu quốc, Sao Vàng.Â…Suốt thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cho đến ngày nay, ông vẫn thường xuyên quan tâm, chăm lo sự nghiệp báo chí nước nhà. Đặc biệt, ông luôn tạo điều kiện tốt nhất cho các nhà báo làm việc, hoàn thành nhiệm vụ.
Là tác giả của ngót 300 bài báo viết trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp đến nay, của ngót 80 đầu sách về mọi lĩnh vực quân sự, chính trị, khoa học - kỹ thuật, tư tưởng.Â…Đại tướng để lại cho chúng ta một di sản báo chí vô cùng quý báu. Ông là một người thầy lớn của các thế hệ làm báo Việt Nam, từng có những bài nói hấp dẫn, sâu sắc mà thế hệ chúng ta cần sưu tầm và xuất bản để làm tài liệu học tập cho các nhà báo trẻ tuổi.
Ngày 15/9/1981, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đến thăm và phát biểu với cán bộ phóng viên, công nhân viên TTXVN tại số 5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội. Ông xuất hiện trong bộ quân phục với tác phong nhanh nhẹn, vui vẻ:
"Tôi sẽ nói vắn. Vì bây giờ thời gian là một lực lượng, mà thông tin đại chúng là một lực lượng".
Còn nhớ, ông nhắc lại hai lần câu nói trên và chỉ rõ: "Tính thời gian rất quan trọng. Có được tin sớm để đăng đã khó. Nhưng khó hơn là nghệ thuật đưa vấn đề đúng lúc. Làm được như thế tác dụng của tin sẽ được nhân lên gấp bội. Nội dung đương nhiên cần được đảm bảo chính xác, chặt chẽ, nhưng hiệu quả với người đọc thường lại do cách diễn đạt, trình bày quyết định. Trên một bản tin, một tờ báo, có những bài chính, phụ, dài, ngắn, nhẹ, nặng khác nhau. Phải kết hợp một cách hữu cơ, tạo nên sự hài hòa như những màu sắc của một tác phẩm hội họa, mới mang lại hứng thú cho người đọc".
|
"Thông tấn xã phải tiếp tục nhiệm vụ chính trị Đảng giao, trở thành một trụ cột trong các phương tiện thông tin đại chúng của Đảng và Chính phủ. Muốn vậy, phải nâng cao chất lượng, nghĩa là tin phải hay, phải đúng, phản ánh đúng đường lối chính trị, chính xác, kịp thời, ngắn gọn, chất lượng cao. Ảnh cũng vậy. Thông tin là một lực lượng chính trị ở trong nước, ở ngoài nước". (Đại tướng Võ Nguyên Giáp) |
Trong buổi nói chuyện này, Đại tướng đã giúp cho các thế hệ phóng viên TTXVN hiểu rõ hơn tầm quan trọng, vị trí to lớn của một hãng thông tấn quốc gia. Ông nói:
"Thông tấn xã là một bộ phận cực kỳ quan trọng trong lực lượng thông tin đại chúng. Tôi hoan nghênh phong trào ba sáng kiến tin hay ảnh tốt (tốt và đẹp nữa) của các đồng chí. Mong rằng sắp tới, các đồng chí phát triển phong trào đó, với nội dung chính trị đúng đắn, sắc bén, có tính chiến đấu cao, với hình thức hấp dẫn có thể đi vào đại chúng, làm cho Thông tấn xã quan trọng rồi càng quan trọng hơn nữa".
"Tin phải đúng, phải chính xác và kịp thời. Một điểm rất quan trọng nữa là tin phải ngắn, gọn. Có lần tôi đã góp ý kiến với Thông tấn xã thế này, bây giờ tôi đọc bản tin với tinh thần: thời gian là lực lượng mà thời gian của các đồng chí lãnh đạo là lực lượng cực kỳ quan trọng. Có nhiều cách đọc, đọc từ đầu chí cuối là một cách, nhưng có khi mở ra chỉ cần xem điểm chính là biết cả. Tôi thường đọc thế này: tin nào hôm qua nói rồi nay lại nói thì thôi; có gì mới, gạch đỏ một cái; mới thật quan trọng, gạch hai gạch; cực kỳ quan trọng thì vòng một cái. Tin phải có tính chiến đấu cao, nhanh gọn, người muốn đọc toàn bộ thì đọc, người đọc qua cũng biết được. Điều đó cũng rất quan trọng. Nói đến thông tin, người ta nói đến lượng thông tin. Có thể tôi nói một tiếng đồng hồ nhưng lượng thông tin rút lại có 10 phút. Thông tin khoa học, thông tin kinh tế thì dung lượng lại lớn hơn. Các bạn gởi cho tôi những quyển sách dày thế này, cũng phải có nghệ thuật đọc mới biết quyển sách dày 100 trang nói gì. Cho nên tin hay ảnh tốt, phải đi liền với ngắn gọn vì thế giới bây giờ nhịp độ công tác, lao động càng khẩn trương. Người ta nhìn cái ảnh với chú thích đã biết nó nói gì. Những nước phát triển người ta xem tờ báo chỉ xem những chú thích ảnh, đọc đầu đề lớn là hiểu được nội dung. Tin hay là như vậy. Muốn tin hay, ảnh tốt phải nâng cao trình độ khoa học, kỹ thuật, kết hợp kỹ thuật làm tin viết bài, kỹ thuật ảnh, kỹ thuật trình bày".Â…
"Tôi rất vui mừng thấy các đồng chí từ mới bắt đầu đến bây giờ đã tiến bước lớn, nhưng hoàn toàn không được thỏa mãn. Tôi muốn nhắc đến một kỷ niệm rất cảm động từ hồi còn Nha thông tin (Đài tiếng nói Việt nam và Thông tấn xã còn là một, lúc mới bắt đầu). Tôi đã từng thăm các đồng chí lúc kháng chiến ở trong rừng Việt Bắc. Những lần đi đánh giặc, ở mặt trận, mặc dù tác chiến bận rộn, tôi bao giờ cũng trực tiếp chỉ đạo thông tin nội bộ, thông tin ra ngoài vì nó có tác dụng chỉ đạo, tác dụng cả với địch."
Bài nói chuyện của Đại tướng với cán bộ, phóng viên TTXVN năm ấy, tính đến nay đã 30 năm, xong đọc và suy nghĩ lại, chúng tôi thấy vẫn giữ nguyên tính thời sự, giữ nguyên giá trị nghiệp vụ đối với phóng viên thông tấn nói riêng và các nhà báo nói chung. Những ý kiến chỉ đạo ấy chính là những kinh nghiệm quý báu rút ra từ cuộc đời làm báo của Đại tướng từ thời trai trẻ cho đến khi trở thành nhà quân sự lừng danh.
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Thư chúc Tết 2011 của Tổng Giám đốc TTXVN - Trần Mai Hưởng (12/01/2011 09:08:04)
Hơn 1.000 sinh viên ngoại ngữ tham dự hội thảo "Kỹ năng Biên - Phiên dịch tiếng Anh" (17/12/2010 09:47:46)
Triển lãm ảnh "Từ Thủ đô gió ngàn hướng về Thăng Long ngàn năm văn hiến" (17/12/2010 09:46:12)
VietnamPlus bảo trợ giải báo chí về công nghệ xanh (17/12/2010 09:44:24)
Ban Nữ công Công đoàn TTXVN và Sư đoàn 304 gặp gỡ trao đổi kinh nghiệm (17/12/2010 09:43:28)
TTXVN hướng về đồng bào vùng lũ miền Trung (17/12/2010 09:41:54)
TTXVN tổ chức khám sức khỏe định kỳ (16/12/2010 17:53:12)
Nỗ lực vì sự thành công của Chương trình Thương hiệu quốc gia (16/12/2010 17:51:15)
Tin Thi đua - Khen thưởng (16/12/2010 17:48:54)
23 thí sinh trúng tuyển kỳ thi sát hạch PV, BTV năm 2010 (16/12/2010 17:47:59)
