Tin trong ngành
Kỷ niệm 60 năm ngày Thương binh liệt sỹ
Tìm lại được các anh như một lời hẹn ước
(01/08/2007 09:51:26)
"GiáỪŨ ẢỔÃằy, khi cuáỪỎc sáỪỔng ẢỔÃặ yÃến bÃểnh, nhiáỪẮu lÃỨc suy tẳồ, tÃƠi váỨền canh cÃắnh trong lÃỗng khi nghẢẹ ẢỔáỨƯn nháỪống ẢỔáỪỘng chÃễ, ẢỔáỪỘng ẢỔáỪỎi, nháỪống anh em ẢỔáỪỘng nghiáỪẬp gáỨận gĂẹi ẢỔÃặ khÃƠng ẢỔẳồáỪặc may máỨốn tráỪỲ váỪẮ là nh láỨởn và bao nhiÃếu anh em khÃắc ẢỔÃặ vẢẹnh viáỪẦn náỨổm láỨắi áỪỲ cÃắc chiáỨƯn trẳồáỪŨng...".
Cơn mưa chiều một ngày tháng Bảy giữa thành phố Hồ Chí Minh sôi động chợt đến bỗng chốc xóa tan sự oi bức của mùa hè. Khi cơn mưa vừa dứt, tiếng tí tách sau mái hiên nhẹ dần cũng là lúc trời bảng lảng tối. Không hiểu sao, mỗi khi thời tiết chuyển mình bước vào mùa mưa, trong ông lại dâng lên cảm giác thật lạ... Là gì nhỉ? Nó bồi hồi như một lời hẹn ước, hẹn với những người muôn năm cũ...
Cách đây 5 năm, cũng vào thời điểm này, khi những cơn mưa xối xả trắng rừng, cả vùng căn cứ cũ lại chìm trong nước. Những con suối qua một cơn mưa, nước dâng lên cuốn phăng tất cả những gì vương vấn hai bên bờ. Và chính thời điểm này, ông Lê Quang Nghĩa, nguyên Giám đốc VPĐD TTXVN tại TP. Hồ Chí Minh, lại cùng đồng đội lên đường, để thực hiện một trong những chuyến đi đáng nhớ nhất trong đời - chuyến đi tìm kiếm hài cốt những liệt sỹ - đồng đội - đồng nghiệp của ông đã hy sinh tại một căn cứ cũ trên đất bạn Campuchia.
"Điều băn khoăn của tôi khi nhớ lại căn cứ cũ ở Kong-pong Chàm đó là còn gần 10 đồng chí của cơ quan nằm lại nơi đất khách quê người", ông tâm sự. Vì thế, mặc dù đã bước qua tuổi thất thập, ông vẫn hăng hái cùng hai đồng chí trước đây đã trực tiếp chôn cất một số liệt sỹ hy sinh lên đường.
Đường đi mùa mưa vất vả vô cùng. Không ít lần, Đoàn phải dừng lại, quay trở về vì nước sông dâng lên quá cao, ngay cả người biết bơi cũng không được phép qua suối. Đã thế, cảnh vật sau 30 năm thay đổi hoàn toàn. Ông kể lại: "Chúng tôi đến một khu vực có nhiều hố bom B52. Có hố còn rất sâu nhưng phần nhiều đã bị bồi lấp, cây cối mọc um tùm. Các hố bom nối tiếp nhau diện rất rộng không thể xác định được khu vực. Cây con và dây rừng chằng chịt rất khó cắt rừng. Anh em chia nhau lùng sục nhưng không dám đi xa đường và quá xa nhau. Cắt rừng hơn 5 tiếng đồng hồ mà chỉ thấy toàn hố bom, chẳng thấy giếng nước, hầm hố công sự gì. Nước uống đã hết. Mọi người đối mặt với đói và khát. Đã thế, trời lại sắp mưa, nước suối sẽ dâng lên cao không qua được. Mọi người được lệnh trở ra nếu không sẽ khó an toàn".
Một số ý kiến đưa ra đề nghị nên hoãn cuộc tìm kiếm vào mùa khô. Tuy nhiên, được sự nhất trí và động viên của mọi người, ông vẫn quyết tâm. Quyết tâm ấy đã được đền đáp. Nhờ một phụ nữ Campuchia tên là Thoan lấy chồng là người của Đài Phát thanh Giải phóng dẫn đường, lo hậu cần chu đáo, đoàn đã bắt tay vào thực hiện lần lượt từng công việc. Mọi việc diễn ra khá trôi chảy. Trong hai ngày 9 và 10/7, đoàn tìm được mộ của 3 liệt sĩ Đài Giải phóng. Từ chỗ này làm điểm chuẩn nhắm hướng tìm sang chỗ yên nghỉ của các liệt sĩ TTXGP.
Ông Lê Quang Nghĩa (đeo kính, ngồi bên trái) cùng thân nhân liệt sĩ Phan Phi Phụng thắp hương tại mộ liệt sĩ Phụng trước khi tiến hành bốc và di dời hài cốt. (Ảnh: Thanh Hùng).
Ngày hôm sau, nhờ một thầy cúng trong Phum, trước kia khi còn trẻ từng chứng kiến anh em chôn cất thi hài liệt sĩ, đoàn đã phát hiện và bốc hài cốt đồng chí Ba Động. Chiều ngày 12, được bổ sung thêm lực lượng, dưới sự phân công của ông, đoàn đã phát hiện 3 ngôi mộ gần nhau của 3 đồng chí cùng hy sinh ngày 11/12/1971 gồm: Nguyễn Thanh Bình, Phó Văn phòng TTXGP; Lê Văn Lâu (tức Nghĩa), lái xe; Hồ Văn Dễ, cán bộ Văn phòng. Đến chiều ngày 14, đoàn tìm được thêm hài cốt đồng chí Lê Thị Nàng và đưa về Phum.
Chuyến đi đạt kết quả ngoài sự mong đợi. Toàn bộ 5 hài cốt liệt sĩ được đưa về nghĩa trang Tân Biên để ngày 22/7/2002 bàn giao cho cơ quan.
Nhiều người bảo ông như có duyên nợ với những đồng chí, đồng nghiệp đã hy sinh. Trong đời ông đã có rất nhiều chuyến đi như thế. Có chuyến không chỉ một mà nhiều hơn, thậm chí là 5 liệt sĩ được ông tìm thấy hài cốt như chuyến đi này. Nhưng có chuyến đi, mặc dù cố gắng vô cùng xong ông cùng cả đoàn vẫn về tay trắng.
Người đồng chí, đồng nghiệp đầu tiên ông may mắn tìm thấy năm 1995 là liệt sĩ Nguyễn Huỳnh Nhân (hy sinh năm Mậu Thân 1968 ở Bàu Cát, Tân Bình). Nhận được tin báo của gia đình, ông đã có mặt từ giây phút đầu khi hai nhóm công nhân của Sở Lao động, Thương binh và Xã hội TP. Hồ Chí Minh bắt đầu đào tìm hài cốt. Phải đào đến hố thứ ba thì những dấu vết mới lộ ra. Hài cốt của liệt sĩ Nguyễn Huỳnh Nhân cùng một đồng chí nữa được đưa về làm lễ truy điệu và cải táng tại Nghĩa trang Thành phố Hồ Chí Minh.
Cũng trong khoảng thời gian này, khi nhận được manh mối về thân nhân của liệt sĩ Nguyễn Văn Hưng (tức Trần Văn Bảy ở Ấp Bắc, Cai Lậy, Tiền Giang), ông đã tức tốc cùng một số đồng nghiệp đến Tiền Giang, lặn lội về xã để tìm hiểu. Ông kể lại: "Chuyến đi vất vả nhưng không đạt kết quả như mong muốn trong khi thời điểm này, cơ quan hoàn toàn không có chút thông tin gì về Liệt sỹ và thân nhân". Không nản chí, ông lại tiếp tục tìm kiếm. Sau một thời gian dài (khi ông đã nghỉ hưu), nhờ một người quen cũng đồng thời là đồng hương với Liệt sĩ Hưng, ông đã tìm được gia đình Liệt sĩ và hiện nay, cơ quan đang cùng với gia đình tìm hiểu các đầu mối dẫn đến nơi chôn cất Liệt sĩ.
Năm 1997, trước khi nghỉ hưu một năm, ông cùng một số đồng nghiệp về lại căn cứ cũ tại rừng Tân Biên, tỉnh Tây Ninh tìm hài cốt liệt sĩ Trần Ngọc Đặng, Dũng sĩ diệt cơ giới Mỹ trong trận càn Gian-xơn Xi-ty năm 1967. Ông kể lại: "Chúng tôi nhờ một đồng chí ở đồn biên phòng và một cán bộ phòng LĐ-TBXH huyện Tân Biên dẫn đường. Đường đi và cảnh vật xung quanh đã thay đổi nhiều. Đã thế còn phải cảnh giác với mìn của Pôn Pốt còn sót lại. Chúng tôi đến Phum nhờ một cụ già, trước đây khi còn trẻ hay ra vào Cứ, dẫn đường. Bà con Khơ Me ở Phum này hàng ngày qua khai thác gỗ quen đường nên biết chỗ mộ đồng chí Đặng".
Mọi chuyện tưởng đã xong nào ngờ... khi đến nơi thì hài cốt đã được bốc đi, chỉ còn lại tấm bia mộ bằng xi măng vỡ đôi. Mọi chuyện cũng bắt đầu từ chính tấm bia này. Anh em cơ quan LĐTBXH kể lại: Đoàn 180 (tiền thân là đơn vị bảo vệ ATK) đi rà soát mộ tại khu căn cứ cũ. Thấy có ngôi mộ gắn bia "Dũng sĩ diệt cơ giới" (mà không ghi đơn vị công tác) liền nghĩ có thể đây là chiến sĩ thuộc lực lượng của họ nên đã bốc về và quy tập tại Nghĩa trang Ban an ninh Trung ương cục. Hiện nay, hài cốt của liệt sỹ Trần Ngọc Đặng đã được chôn cất tại Nghĩa trang liệt sỹ huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh.
Còn nhiều, nhiều nữa những gương mặt, những cái tên được ông tìm kiếm, và như một duyên nợ, ông tìm thấy đưa trở về yên nghỉ tại quê hương. Biết bao tấm bia vô danh nhờ ông đã được khắc tên.
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
“Để dành thuốc cho các anh em khác nhẹ hơn” (01/08/2007 09:50:45)
NHÀ BÁO - LIỆT SĨ VÕ VĂN QUY: Đồng đội vẫn nhớ mãi về anh (01/08/2007 09:49:54)
Vũ Tín, người tôn vinh vẻ đẹp của thành phố Cảng (01/08/2007 09:48:45)
Nhớ Nguyễn Đình Cước (01/08/2007 09:47:27)
Liệt sĩ Trần Văn Bảy - Người con Ấp Bắc anh hùng (01/08/2007 09:46:36)
Chúng tôi góp những tấm lòng (01/08/2007 09:45:17)
Văn phòng tặng quà Trung tâm nuôi dưỡng người già và trẻ em tàn tật (16/07/2007 09:51:39)
Lớp tập huấn xử lý kỹ thuật số phiên bản mới nhất (16/07/2007 09:50:52)
Phổ biến kiến thức chung về ISO 9000 (16/07/2007 09:50:00)
Thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị và hoạt động kinh doanh hiệu quả (16/07/2007 09:49:07)
