Tin trong ngành
Trở thành tập đoàn truyền thông: Bao giờ trong tầm tay?
(13/07/2007 15:37:28)
Ngày 9/9/2005 Thủ tướng Chính Phủ đã ký Quyết định số 219/2005/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010 trong đó nêu rõ việc xây dựng TTXVN theo mô hình một tập đoàn truyền thông quốc gia mạnh. Đây cũng là xu thế phát triển của báo chí nước ta. Tuy nhiên, từ nay đến 2010, khoảng thời gian còn rất ngắn để hoàn thành một đề án lớn trong khi chúng ta còn bộn bề nhiều việc phải làm. Nhân ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, Nội san Thông tấn đã gặp gỡ với một số "Người trong cuộc" để cùng nhìn thẳng vào hiện trạng thông tin TTXVN với mong muốn từ đó xây dựng nền tảng chuẩn bị cho bước phát triển trong giai đoạn mới.
Phải bảo đảm tính chuyên nghiệp
(Nhà báo Trần Quang Vũ, Trưởng phòng Biên tập tin Chuyên đề - Ban Biên tập tin Kinh tế)
Cứ nhìn vào tia-ra của các tờ báo và số lần truy cập trên mỗi thông tin của TTXVN sẽ thấy chất lượng thông tin trong nước hiện nay đang ở tình trạng báo động. Để cải thiện tình hình, theo tôi, trước hết phải bảo đảm tính chuyên nghiệp của người làm báo, một trong những yếu tố tối cần thiết trên con đường xây dựng TTXVN theo mô hình một tập đoàn truyền thông quốc gia.
Với đối tượng là phóng viên, biên tập viên, bảo đảm tính chuyên nghiệp cũng đồng nghĩa với việc xóa bỏ tính công chức. Nhà báo không thể phụ thuộc mãi vào báo cáo, giấy mời. Tiếc thay, đây đang là hoạt động nghiệp vụ chính của phóng viên Thông tấn. Nguy hiểm hơn, nhiều nhà báo nhận được báo cáo là tự coi việc dự hội nghị đã hoàn thành mà bỏ qua, không theo dõi, phân tích rất nhiều ý kiến phát biểu, tranh luận, cọ sát trong hội nghị đó. Và thế là, thông tin của nhà báo trở thành thông tin một chiều, có thể là chính thống (chính thống của nơi cung cấp thông tin) nhưng chưa chắc đã là bản chất.
Bỏ tính công chức cũng có nghĩa là khắc phục tình trạng "trưa không vội, tối không cần" hiện nay. Thông tin của TTXVN về nguyên lý, phải đi trước thông tin của các cơ quan báo chí khác. Tuy nhiên trong thực tế, nhiều thông tin quan trọng, chúng ta lại đi sau các báo, nhất là báo điện tử. Cần có tính chuyên nghiệp hơn. Tính chuyên nghiệp ở đây là dự đoán sự kiện và chủ động đeo bám sự kiện mà mình đã dự đoán sẽ xảy ra. Đeo bám để nhận biết bản chất sự kiện.
TTXVN đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới. (Ảnh: Tư liệu TTXVN).
Phương pháp thể hiện cũng cần được cải tiến theo báo chí hiện đại: Mô tả ngắn gọn, đi thẳng vào sự kiện, cung cấp thêm những thông tin liên quan mang tính hướng dẫn, ứng dụng...
Với đối tượng là đội ngũ lãnh đạo cấp ban và tòa soạn, sự thiếu chuyên nghiệp thể hiện ở sự thụ động, chờ đợi đội ngũ nhà báo vốn đã mang nặng tính công chức mang tin bài về. Có những cán bộ lãnh đạo cấp này không hề có mối quan hệ xã hội với những người thuộc về đầu mối thông tin. Thậm chí, nghi ngờ một thông tin nào đó mà không biết kiểm tra ở đâu và làm thế nào để kiểm tra. Đó là chưa kể đến việc phải phát hiện thông tin để chỉ đạo cấp dưới thực hiện.
Là người tìm hiểu những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhận chỉ đạo trực tiếp từ Ban lãnh đạo cơ quan rồi đưa xuống phóng viên, lãnh đạo ban, tòa soạn phải biết lấy lý luận và thực tiễn nhào trộn nhau để chỉ đạo những bài viết hừng hực sức sống. Tuy nhiên, hiện nay, đội ngũ này vẫn còn thiếu những người có đủ tầm và tính chuyên nghiệp.
Để giải quyết vấn đề này, theo tôi, phải dùng "Chiến lược đầu tầu". "Đầu tầu" là những đơn vị nghiên cứu chiến lược thu thập mợi thông tin sau đó vạch kế hoạch những việc cần làm, phân bổ đến từng đơn vị...để tránh chồng chéo. Cùng phối hợp với "đầu tầu" sẽ là Phòng Quản lý phân xã trong nước (trợ giúp về nghiệp vụ) và Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ Thông tấn (tìm và bồi dưỡng những chuyên gia giỏi giải quyết vấn đề kỹ thuật thể hiện tác phẩm báo chí).
Phải có sự chỉ đạo chuyên nghiệp, thống nhất từ trên xuống cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị, chúng ta mới hy vọng phát huy được lợi thế to lớn mà không một cơ quan truyền thông nào có được như TTXVN.
Cần thay đổi quan điểm về ảnh
(Nhà báo Nguyễn Vinh Quang, Tổng biên tập Báo ảnh Việt
Nhìn toàn cục, mảng ảnh Thông tấn hiện nay chưa mạnh. Theo tôi, phần lỗi, trước hết, thuộc về người quản lý với nhiệm vụ định hướng sự phát triển của nhiếp ảnh.
Quan niệm về ảnh báo chí ở TTXVN còn hẹp và lạc hậu. Chúng ta vẫn coi ảnh báo chí là những thông tin thời sự, chính trị, ngoại giao...Tuy nhiên, với tư cách là một hãng Thông tấn (đang trên con đường tiến tới xây dựng thành một tập đoàn truyền thông quốc gia) thì ảnh báo chí cần phải hiểu theo nghĩa rộng hơn, đa dạng và phong phú hơn. Đó là những thông tin bằng ngôn ngữ hình ảnh phục vụ mọi nhu cầu về ảnh cho các tờ báo, tạp chí, các ấn phẩm bằng ảnh (sách ảnh, lịch, những bộ tư liệu ảnh đa dạng, phong phú cả về nội dung và hình thức về một ngành nào đó, triển lãm ảnh...). Quan niệm cũ kỹ hiện nay về ảnh đã khiến chúng ta tự lấy dây buộc mình, từ đó làm giảm khả năng đáp ứng nhu cầu xã hội.
Ngay trong thông tin bằng ảnh của TTXVN cũng còn nhiều mảng trống, chẳng hạn mảng thông tin đối ngoại. Báo ảnh Việt
Đã đến lúc chúng ta cần thay đổi quan niệm về ảnh, về nghề phóng viên ảnh. Đã là phóng viên thì dù viết tin hay chụp ảnh cũng đòi hỏi sự chuyên nghiệp, nhất là với một tập đoàn truyền thông quốc gia. Muốn chuyên nghiệp thì phải có đào tạo bài bản, thành chiến lược chứ không phải được chăng hay chớ như hiện nay. Người đã sẵn có năng khiếu cộng với đào tạo bài bản và được đặt trong một môi trường làm việc chuyên nghiệp sẽ trở thành một nhiếp ảnh gia, một biên tập viên ảnh giỏi.
Nhiếp ảnh-một kênh thông tin hiện đại, ngày càng không thể thiếu trong xã hội-thực sự cần một chiến lược phát triển dài hạn trong tầm nhìn của các nhà quản lý của một tập đoàn truyền thông quốc gia và quốc tế tương lại.
Cần nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên ngoài nước
(Nhà báo Nguyên Đình Lanh, Phó Trưởng Ban Biên tập tin Thế giới)
Mảng tin Thế giới hiện nay vẫn được coi là mặt mạnh của TTXVN. Tuy nhiên, sự phát triển như vũ bão của Internet đã tọa ra cơn lốc cạnh tranh với vô vàn những thách thức.
Thứ nhất, chất lượng đội ngũ phóng viên ngoài nước chưa cao ảnh hưởng đến tính cạnh tranh thông tin quốc tế đối nội. Thông tin của họ gửi về nhiều khi không hoàn chỉnh, đòi hỏi nhiều thời gian ở khâu biên tập, bổ sung thông tin. Lẽ ra tin, bài phóng viên gửi về phải đạt chất lượng, chỉ cần kiểm tra độ chính xác rồi đưa lên mạng.
Thứ hai, khâu kỹ thuật chưa đạt tầm của một hãng Thông tấn khu vực. Một tin của Ban Biên tập tin Thế giới sau khi hoàn tất mọi công đoạn (với khá nhiều thời gian) lại tiếp tục cần tới 20 phút nữa mới thấy xuất hiện trên mạng. Cỗ máy vận hành này đã quá lạc hậu, cần phải được cải tiến. Gần đây, liên tục xảy ra trục trặc kỹ thuật khiến cho công việc bị gián đoạn. Trước ngày bầu cử, ngày 19/5, phòng Phô-ni đã phải ra quán cà phê Internet lấy tin vì chúng tôi không thể vào mạng được. Gần đây, tin Tổng Bí thư thăm Braxin không vào được mạng nội bộ. Vì thế, trong khi báo Tin Tức đã có tin thì chúng tôi vẫn chưa hề nhận được.
Kỹ thuật là một trong những yếu tố quan trọng bảo đảm cho một hãng thông tấn hoạt động hiệu quả, nhất là khi toàn ngành hướng tới xây dựng thành một tập đoàn truyền thông quốc gia mạnh.
Năm yếu tố để đạt hiệu quả thông tin đối ngoại
(Nhà báo Lê Quốc Minh, Phó Trưởng Ban Biên tập tin Đối ngoại)
Tôi cho rằng thông tin đối ngoại chỉ được coi là "trúng" và "đúng" nếu nó chuyển tải được thông điệp mà Việt Nam mong muốn theo lối tư duy của người nước ngoài và người Việt sống lâu năm để đạt hiệu quả thông tin đối ngoại.
Bản đồ 25 phân xã ngoài nước của TTXVN.
Yếu tố đầu tiên là hiểu rõ độc giả, đối tượng thông tin. Đây cũng là yếu tố chúng ta còn nhiều hạn chế bởi những người làm công tác thông tin đối ngoại có quá ít cơ hội để tiếp xúc với con người, đất nước và văn hóa của các quốc gia khác. Các bài viết của họ đa phần theo kiểu "biên dịch" lại theo tư duy người Việt. Nhiều phóng viên, biên tập viên thông tin đối ngoại thực sự chưa hiểu người nước ngoài sẽ diễn đạt theo cách nào về cùng một vấn đề nhất định. Một cái tin người Việt đọc có thể thấy dễ hiểu nhưng độc giả ở nước ngoài thì không. Ban Biên tập tin Đối ngoại đang đi những bước nhỏ đầu tiên để khắc phục nhược điểm này, thông qua sự phối hợp uyển chuyển hơn với chuyên gia nước ngoài, khích lệ họ đặt thật nhiều câu hỏi khi biên tập tin. Họ muốn biết thêm điều gì thì cũng có nghĩa là độc giả ở nước ngoài cần nắm những thông tin đó. Không phải lúc nào những câu hỏi đó đều được giải đáp, nhưng chúng tôi cho rằng đây là cách làm đúng hướng.
Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp trước mắt, về lâu dài cần có sự hỗ trợ để phóng viên, biên tập viên thông tin đối ngoại được đi học những khóa dài hạn ở nước ngoài, qua đó tìn hiểu lối sống, văn hóa, phong tục tập quán bản địa. Nắm được nhu cầu tuyên truyền và lại hiểu được suy nghĩ của người nước ngoài thì mới có cách truyền đạt phù hợp và như thế thì người đọc mới dễ tiếp nhận thông tin.
Kỹ thuật trong thông tin, yếu tố cần thiết thứ hai, cũng cần được tính đến. Không ai tin khi đọc một bài viết nói toàn chuyện tốt, ca ngợi hết lời về một vấn đề gì đó. Cách tuyên truyền kiểu này bây giờ không còn phù hợp, phải biết tuyên truyền thành đưa tin chứ không phải là đưa tin theo kiểu tuyên truyền theo cái nghĩa hẹp nhất của nó. Trong một nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, việc có những khiếm khuyết như thủ tục hành chính rườm rà, chậm giải ngân ODA, tham nhũng, v.v. thiết nghĩ cũng là chuyện thường tình. Vấn đề là phải nói rõ cho độc giả thấy rằng những khiếm khuyết đó đang được tích cực khắc phục và chúng không thể làm lu mờ những thành tựu hiển nhiên.
Có thể nhận thấy hai xu hướng trái ngược ở báo chí đối nội và báo chí đối ngoại hiện nay: Một bên thì đầy những bài về tệ nạn xã hội, soi mói đời tư cá nhân như thể cố tình "bôi đen" nhằm mục đích câu khách; một bên thì chỉ tô hồng. Sự cân bằng là một trong những nguyên tắc rất cần thiết của báo chí, và nó làm cho độc giả tin tưởng vào bài viết. Người làm thông tin đối ngoại khéo léo hay không là ở chỗ này, phải làm sao cho câu chuyện nghe thật khách quan mà vẫn đúng định hướng và truyền đạt được chính xác thông điệp của mình tới người đọc.
Yếu tố thứ ba là nội dung. Cần phải thừa nhận rằng nội dung thông tin đối ngoại hiện nay hơi thiên về tin chính trị, ngoại giao. Gần đây, số lượng tin về kinh tế, tài chính chứng khoán có tăng lên nhưng chưa diễn tả hết được bức tranh về một nền kinh tế phát triển với tốc độ cao thứ nhì châu Á. Đã vậy, rất nhiều tin chính trị, ngoại giao chỉ toàn những lời lẽ xã giao với khuôn mẫu muôn thuở, tin nào cũng thấy chỉ thấy nói tăng cường hợp tác, đẩy mạnh giao lưu rất chung chung, tin kinh tế thì hầu như chỉ mang tính thông báo sự kiện, ít giải thích và càng ít lời trích dẫn-thành phần vô cùng quan trọng để tạo nên sự tin cậy cho tin bài. Cần phải đa dạng hóa nội dung thông tin đối ngoại hơn nữa.
Thứ tư là chúng ta còn thiếu kế hoạch chiến lược cụ thể từ ngắn hạn, trung hạn đến dài hạn trong công tác thông tin đối ngoại (đây là nhược điểm chung của công tác thông tin đối ngoại của Việt
Trong một hội nghị thông tin đối ngoại mà tôi từng được tham dự, một quan chức cấp cao đã thừa nhận là Việt Nam "áo gấm đi đêm", có nhiều điều hay nhưng không biết cách quảng bá.
Thông tin về quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước cũng như những vấn đề đối ngoại lớn cần được thực hiện sớm và chủ động, phải nhanh chóng tìm cách tiếp cận và giải thích cho độc giả hiểu rõ và hiểu hết, chứ không nên nói chung chung để rồi khi những phần tử chống đối lên tiếng kích động thì chúng ta mới chống đỡ.
Hãy hình dung là chiến lược thông tin đối ngoại giống như một chiến lược P.R (quan hệ công chúng) vậy. Có chiến lược tổng thể và cũng có chiến lược cho từng đối tượng độc giả (chẳng hạn theo từng loại ngoại ngữ). Cần phải biết tập trung khuyếch trương khía cạnh nào, vấn đề gì, liều lượng ra sao trong từng giai đoạn, và cách thức tiến hành như thế nào, sử dụng các phương tiện gì. Hoạt động thông tin đối ngoại phải được hoạch định một cách chuyên nghiệp. Xin lưu ý là tại nhiều nước, kể cả các nước phát triển cho đến những nước quanh chúng ta, ngay cả chính phủ cũng đang phải thuê các công ty P.R chuyên nghiệp để làm việc này.
Phát triển hơn nữa kênh phân phối qua mạng
(Nhà báo Vũ Quốc Khánh, Giám đốc Nhà xuất bản Thông tấn)
Trong thời đại ngày nay, song song với hoạt động sản xuất, một hoạt động khác không kém phần quan trọng, đó là tiêu thụ sản phẩm, cụ thể trong hoạt động của cơ quan ta, đó là công tác phát hành,
Theo tôi, muốn giải quyết vấn đề phát hành, trước hết, phải trả lời được hai câu hỏi: Đối tượng phục vụ là ai và kênh phục vụ là gì?
Phát hành bảo Tin Tức tại thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Tư liệu TTXVN).
Lâu nay, chúng ta vấn thường chia ra hai loại đối tượng phục vụ: Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các cơ quan thông tấn báo chí cũng như đông đảo quần chúng nhân dân. Nhưng thực tế chúng ta vẫn chưa phân biệt rõ ràng giữa hai loại đối tượng. Thậm chí, nhiều khi, chúng ta còn quá "tham lam" khi cùng một sản phẩm, muốn phục vụ được cả hai đối tượng. Làm tin tham khảo, tài liệu đặc biệt phục vụ lãnh đạo là một nhiệm vụ quan trọng. Một nhiệm vụ khác cũng không kém phần quan trọng, đó là phục vụ công chúng. Hai nhiệm vụ này phải đi song song và cân bằng nhau. Tuy nhiên, từ trước tới nay, hầu như chúng ta chưa quan tâm nhiều đến nâng cao chất lượng thông tin phục vụ đối tượng công chúng. Vì thế, chúng ta có nhiều bài viết vo tròn, hời hợt, không hấp dẫn, thậm chí, thiếu sức sống, không thu hút được sự quan tâm của độc giả. Điều này đã ảnh hưởng tới các sản phẩm thông tin của ngành khi một loại đối tượng bạn đọc quay lưng lại với chúng ta.
Đối tượng càng chia nhỏ thì chúng ta càng phục cụ khách hàng được chu đáo. Ngay trong đông đảo bạn đọc, chúng ta cũng cần chia nhỏ đối tượng để sản phẩm thông tin đạt hiệu quả cao. Một tờ báo trong ngành rất cần thiết phải biết đối tượng của họ là ai: Phần đông là nam hay nữ (giới tính); thanh niên, trung niên hay các cụ cao tuổi (độ tuổi); những người có thu nhập cao hay người lao động bình dân (thu nhập)...Càng hiểu độc giả bao nhiêu, chúng ta càng thông tin hiệu quả bấy nhiêu.
Tuy nhiên, vấn đề trên hết, để thu hút độc giả, chất lượng nội dung, hình thức mỗi bài báo, số báo phải được cải thiện, đa dạng hơn, hiện đại hơn. Đó là cái gốc để những người làm công tác phát hành đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả công tác của họ hơn nữa.
Thứ hai là kênh phát hành. Một tập đoàn truyền thông có rất nhiều sản phẩm báo chí đa dạng ở nhiều loại báo chí khác nhau. Ngoài các sản phẩm truyền thống: tin, bài, ảnh, các báo, tạp chí...còn có các sản phẩm công nghệ cao: đồ họa, băng hình, âm thanh...Vì thế, trong tương lai, chúng ta sẽ có hai kênh phát hành chính.
Kênh phát hành quan trọng nhất (mà có lẽ sẽ là kênh chỉ đạo trong tương lai) chính là qua mạng Internet, qua con đường kỹ thuật số. Kênh phân phối này của chúng ta, hiện nay đang hoạt động khá hiệu quả. Tuy nhiên, để có thể đáp ứng yêu cầu ngày càng cao với tư cách là một tập đoàn truyền thông (đặc biệt trong việc phân phối những sản phẩm thông tin được tạo ra bằng công nghệ cao), rất cần thiết phải đầu tư hơn nữa về mặt kỹ thuật để tạo mọi thuận lợi cho công tác phát hành.
Kênh thứ hai, kênh cổ điển trong tương lai có thể sẽ kém phát triển hơn nhưng vẫn rất cần thiết vì đơn giản, phục vụ được mọi đối tượng đó là phân phối qua cơ quan phát hành. Để công tác này hiệu quả, bộ máy tổ chức, mạng lưới phát hành phải phát triển rộng khắp. Với một số ấn phẩm phát hành với số lượng nhiều, đòi hỏi tính thời sự cấp thiết thì phải đặt in ở nhiều địa điểm khác nhau để đảm bảo phục vụ kịp thời.
Và một điều nữa, đã là một tập đoàn truyền thông quốc gia, TTXVN nhất thiết phải quan tâm đến xây dựng thương hiệu bằng rất nhiều con đường, trong đó có hoạt động xã hội. Một thương hiệu tốt nghĩa là uy tín đã được "đóng dấu" trong đông đảo bạn đọc cũng đồng nghĩa với số lượng phát hành ngày càng tăng.
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Bản tin được Bác Hồ sửa (13/07/2007 15:35:51)
Thông tấn xã Việt Nam triển khai cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" (07/06/2007 11:16:27)
Đoàn Đại biểu Tân Hoa xã thăm Việt Nam (07/06/2007 11:15:35)
TTXVN và TTX Trung ương Triều Tiên sẽ nối lại quan hệ hợp tác trao đổi thông tin (07/06/2007 11:14:19)
Kết thúc chương trình Tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ, phóng viên KPL (07/06/2007 11:09:12)
Khai giảng lớp bồi dưỡng phóng viên thường trú ngoài nước (07/06/2007 11:08:44)
TTXVN phát hành bản tin "Dư luận thế giới về Việt Nam" (07/06/2007 11:07:41)
30 phóng viên ảnh tham dự lớp Chụp ảnh báo chí và công tác biên tập (07/06/2007 11:03:09)
Dành 5 phút mỗi ngày để lập hồ sơ (07/06/2007 11:01:41)
Tổ chức khám chuyên khoa cho nữ cán bộ, nhân viên (07/06/2007 10:59:32)
