Tin trong ngành
Vietnam Law, chung tay lo để cùng phát triển
(05/10/2009 09:40:38)
Những ngày mùa thu tháng Chín này, chung niềm vui Quốc khánh và kỷ niệm 64 năm truyền thống TTXVN, toà soạn Vietnam Law & Legal Forum cũng kỷ niệm ngày xuất bản số tạp chí đầu tiên. Trong dòng chảy của thời gian, một thập kỷ rưỡi chỉ là một khoảnh khắc, nhưng là khoảnh khắc giàu ý nghĩa.
Là một toà soạn tạp chí chuyên ngành luật xuất bản hàng tháng bằng tiếng Anh, chúng tôi có vẻ quá khiêm tốn trong một cơ quan thông tấn quốc gia với các phòng, ban, toà soạn hùng hậu.
Nhưng nói thế không phải là tự ti, mà đúng hơn là có chút tự hào. Vì với một bộ máy nhân sự "khiêm tốn" (cho đến nay vẫn chỉ có chẵn... mười người, gấp đôi ngày tôi mới chân ướt chân ráo về toà soạn, năm 1995), trải qua ba thời kỳ Tổng biên tập: đ/c Nguyễn Duy Cương (ngày đó là Trưởng ban Thư ký biên tập kiêm nhiệm chức Tổng biên tập), đ/c Nguyễn Vũ Quang và nay là đ/c Nguyễn Minh, nhưng toà soạn đã hoàn thành một khối lượng công việc biên tập, biên dịch không nhỏ: hàng chục luật, pháp lệnh, hàng nghìn văn bản pháp luật lớn nhỏ, hàng trăm bài nghiên cứu, giới thiệu pháp luật Việt Nam, góp phần làm sáng tỏ những chủ trương, chính sách đã được thể chế hoá thành pháp luật của Đảng và Nhà nước ta đối với bạn bè quốc tế.
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt về thông tin hiện nay, cũng có những xuất bản phẩm hoặc các chuyên mục, tin, bài trên các tờ báo, tạp chí khác đề cập đến các vấn đề pháp luật bằng tiếng Anh hoặc các ngoại ngữ khác, nhưng Vietnam Law cho đến nay vẫn là tờ tạp chí thông tin (magazine) về luật pháp Việt Nam bằng tiếng Anh duy nhất ở trong nước, với đầy đủ các chuyên mục, tin, ảnh đặc trưng của một tờ tạp chí chuyên ngành, hơn là một tờ tạp chí nghiên cứu (journal) với các bài nặng tính nghiên cứu kinh viện.
Một yêu cầu khắc nghiệt của Vietnam Law là phải dung hòa trong bài viết những thông tin mà bạn đọc, nhất là bạn đọc nước ngoài, muốn biết, với những thông tin mà người viết muốn, hay có thể cung cấp ở cương vị và dưới góc độ chuyên môn của họ. Đó là điều thực sự không đơn giản. Một thực tế là rất hiếm các luật gia, luật sư hay cán bộ pháp chế có trình độ, giàu kinh nghiệm thực tiễn kiêm làm nhà báo chuyên nghiệp. Đa phần chưa có ý niệm rõ ràng cần viết những gì, viết như thế nào để "Tây" hiểu, mà lại góp phần minh bạch hoá tối đa chính sách pháp luật của "Ta". Đối với cộng tác viên này, họ bớt chút thời giờ quý báu viết bài đã là tốt lắm rồi. Làm thế nào để họ viết được theo đề nghị của mình, cung cấp tối đa thông tin thiết thực cho độc giả nhưng lại qua cách viết "mềm mại" có tính báo chí một chút là cả một việc không dễ chút nào.
Trong khi đó, độc giả nước ngoài, nhất là những người nghiên cứu pháp luật, đa số thích lối viết thẳng thắn, súc tích, đi trực tiếp vào vấn đề chính hơn là câu chữ rườm rà, liệt kê dài dòng mà lại ít thông tin hay nặng về tuyên truyền chính sách chung chung. Nếu biết tranh thủ, chính những độc giả này lại có thể là những người viết bài, thậm chí cộng tác viên tiềm năng cho tạp chí, đặc biệt cho chuyên mục Forum (diễn đàn).
Từ khi ra số đầu tiên đến nay, nhiều chuyên mục của tạp chí đã được thay đổi để có thể chuyển tải đến bạn đọc những thông tin thiết thực nhất, kết hợp giữa thông tin cập nhật với những bài viết có tính hệ thống, khái quát cao dưới những hình thức đa dạng. Đó có thể là một bài nghiên cứu của một chuyên gia có tầm cỡ, có thể là hồ sơ một vụ kiện cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu, cũng có thể là dưới dạng hỏi-đáp hay tóm tắt văn bản pháp quy, hoặc những bài viết, bài phỏng vấn đóng góp những quan điểm, góc nhìn của các luật sư hay doanh nhân nước ngoài đối với pháp luật Việt Nam... Tất cả đều được sắp xếp hợp lý theo một chủ đề đã định cho từng số.
Ngoài tờ tạp chí Vietnam Law & Legal Forum, toà soạn còn có một ấn phẩm khác, đó là bản dịch tiếng Anh tờ Công Báo của Văn phòng Chính phủ. Ấn phẩm này phát hành hàng ngày nhưng được tòa soạn tổng hợp, biên dịch "gom" lại thành 12 số/tháng kể từ năm 2003. Về hình thức có hơi khác với tờ Công Báo tiếng Việt, nhưng có thể nói nội dung những văn bản pháp luật được chuyển tải sang tiếng Anh là hoàn toàn trung thành và sát với nội dung tiếng Việt. Nghe hai chữ "trung thành" và "sát" có vẻ đơn giản nhưng đó là kết quả của một quá trình phấn đấu, hoàn thiện không mệt mỏi của tập thể biên tập viên bởi nội hàm câu chữ và sâu hơn nữa là "ý tứ" trong các điều khoản pháp luật là không dễ nắm bắt và chuyển dịch một cách chính xác.
Buổi ban đầu, việc hiệu đính bản dịch trông cậy vào một vài "cây đa, cây đề" tiếng Anh trong cơ quan như chú Phạm Thịnh và anh Đỗ Lê Châu (khi ấy làm việc ở toà soạn Vietnam Courier). Sau này khi thực lực đội ngũ biên tập viên được nâng lên, toà soạn mới dần đảm nhiệm công việc này, mặc dù một số bài viết vẫn phải nhờ chuyên gia nước ngoài, với mục đích kết hợp là chữa bài và học hỏi kinh nghiệm.
Cho đến tận ngày hôm nay, mỗi khi được giao biên tập, biên dịch một bài viết hay một văn bản pháp luật, tôi vẫn hay nhớ lại cảm giác những năm đầu được giao việc này: như bước vào một cuộc chiến âm thầm và liên tục. Có những lúc nhận lại bản dịch đã được hiệu đính mà chữ đỏ (sửa lỗi) nhiều hơn chữ đen, buồn rũ người. Nhưng rồi lại tự bảo mình cố lên, tranh thủ học hỏi để hoàn thiện từng chữ, từng câu. Chỗ nào không hiểu thì hỏi lại các bác, các chú "cựu chiến binh" hay chuyên gia rồi phân loại, ghi chép lại để dùng dần, kết hợp với đọc tài liệu chuyên môn, tham khảo internet. Hiện nay chúng tôi đã tích luỹ được một "kho" từ vựng phong phú về rất nhiều lĩnh vực khác nhau, cũng như xác định được văn phong riêng phù hợp với từng loại ấn phẩm.
Khối lượng và tính chất công việc không ngừng tăng và phức tạp dần theo từng năm buộc mỗi biên tập viên phải phấn đấu để thích ứng. Chúng tôi hay nói đùa, quân Vietnam Law không hùng hậu nhưng rất "lỳ" và "đa năng". Quy mô nhỏ, chúng tôi không còn cách nào khác là vừa thực hiện chuyên môn nghiệp vụ vừa chia nhau đảm nhiệm những công việc hành chính, trị sự, tài chính... của tòa soạn.
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Báo Le Courrier du Vietnam tròn 15 tuổi (05/10/2009 09:38:00)
Thanh niên TTXVN tham gia chiến dịch tình nguyện hè 2009 (31/08/2009 16:26:56)
Lớp bồi dưỡng kỹ năng báo chí cơ bản (31/08/2009 16:24:58)
Quỹ Vì nỗi đau da cam TTXVN: Nhiều hoạt động giúp đỡ nạn nhân (31/08/2009 16:21:59)
Giao ban thông tin các phân xã khu vực phía Nam (31/08/2009 16:18:25)
Tin thi đua, khen thưởng (31/08/2009 16:17:08)
Bức ảnh quý sẽ được trưng bày tại Khu di tích Viêng Chăn (31/08/2009 16:14:01)
Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với TTXVN trong công tác tuyên truyền (31/08/2009 16:11:47)
Phân xã ngoài nước cần chủ động hơn trong công tác thông tin (31/08/2009 16:10:20)
TTXVN đã có những chuyển biến về chất lượng và hiệu quả thông tin (31/08/2009 16:08:05)
