Tin trong ngành
10 năm NXB Thông tấn - Những dấu ấn đáng nhớ
(12/07/2011 14:52:59)
Tháng 7 này, NXB Thông tấn kỷ niệm 10 năm ngày thành lập (2/7/2001 - 2/7/2011). Đây là dấu mốc quan trọng đầu tiên trong chặng đường xây dựng và phát triển của một đơn vị làm công tác xuất bản thuộc TTXVN.
Giám đốc NXB Thông tấn Vũ Quốc Khánh
Thời gian trôi thật nhanh, tôi còn nhớ hồi mới có quyết định thành lập đơn vị, số cán bộ của Nhà xuất bản Thông tấn (NXBTT) chỉ đủ "biên chế" một mâm cơm 6 người. Thế mà bây giờ, đơn vị đã có đầy đủ bộ máy với 5 phòng và 25 cán bộ, biên tập viên, nhân viên. Ban đầu, chúng tôi hầu hết đều là dân làm báo chuyển sang, chủ chốt là cán bộ của Báo ảnh Việt Nam, chưa biết nhiều về công tác xuất bản. Người ta vẫn nói báo chí - xuất bản như hai anh em sinh đôi, đều là việc viết lách cả. Nhưng làm rồi mới thấy có nhiều cái khác lắm, khi làm báo phải cập nhật, thần tốc, còn xuất bản sách lại cần thời gian, sự tỉ mỉ với nhiều công phu, nội dung phải có độ bền vững mới có thể để "muôn đời sau" được. Vì chiến lược lâu dài của TTXVN, NXBTT được ra đời để biên soạn, xuất bản sách và tài liệu liên quan tới những hoạt động báo chí nói chung và của ngành nói riêng. Chúng tôi được điều động sang làm công việc có phần trái tay này nên phải vừa làm vừa học.
Cái khó đầu tiên đối với đơn vị là biết bắt đầu từ đâu khi mà thị trường xuất bản khi đó có 45 nhà xuất bản đang hoạt động, có những nhà xuất bản tới 50, 60 năm trong nghề. Trong lúc đang băn khoăn tìm điểm khởi đầu thì sự kiện 11/9 xảy ra, và thế là cuốn sách đầu tiên do NXBTT thực hiện với tiêu đề "11/9 - Thảm họa nước Mỹ". Cuốn sách được bạn đọc đón nhận nhiệt tình, in ra là bán hết. Nhiều đại lý sách đặt tiền ứng trước để có sách bán. Mười một nghìn nghìn cuốn sách được bán xong trong thời gian rất ngắn. Thật vui khi có một khởi đầu thuận lợi như vậy. Nhưng cái quan trọng hơn là chúng tôi bắt đầu định hướng được con đường đi riêng của đơn vị để tìm ra thị phần sách nhỏ bé còn lại mà hoạt động.
|
Những đầu sách của NXB Thông tấn đoạt giải tại Giải thưởng sách Việt Nam hằng năm * 01 Giải Bạc cuộc thi Sách đẹp mùa xuân 2002: "Văn Miếu - Quốc Tử Giám" * 02 Giải Bạc cuộc thi Sách đẹp mùa xuân 2003: "70 năm Đảng Cộng sản Việt Nam" và "Bình Thuận-Tiềm năng-Đất nước-Con người" * 02 Giải Đồng Sách đẹp năm 2005 "Điêu khắc Chăm Pa" và "Những bức ảnh đi cùng năm tháng" * 01 Giải Khuyến khích Sách đẹp năm 2006 "Người H’mông ở Việt Nam" * 01 Giải Vàng Sách đẹp "Người Dao ở Việt Nam"; 01 Giải Bạc Sách đẹp "Nét xưa Hà Nội"; * 02 Giải Khuyến khích (đồng Sách hay và Sách đẹp) "Vì nỗi đau da cam" năm 2007 * 01 Giải Đồng Sách đẹp "Người Ba Na ở Việt Nam"; 01 Giải Khuyến khích Sách đẹp "Rối nước Việt Nam"; 01 Giải Khuyến khích Sách hay "Người Lô Lô ở Việt Nam" năm 2008 * 01 Giải Bạc Sách hay: Bộ 3 cuốn dân tộc (Chăm-Tày-Cơ Tu); 01 Giải Đồng Sách đẹp "Người Cơ Tu ở Việt Nam" năm 2009. |
Được thừa hưởng một thương hiệu truyền thống có uy tín là TTXVN, lại tiếp cận được nhiều thông tin, tư liệu giá trị của ngành, hiểu biết "sở trường, sở đoản" của cán bộ, biên tập viên trong đơn vị, chúng tôi quyết định tập trung vào ba mảng đề tài lớn, được coi là những thế mạnh của NXBTT: Sách vấn đề - sự kiện trên các lĩnh vực trong nước và quốc tế; Sách nghiệp vụ báo chí; Sách ảnh (dưới dạng đơn lẻ và sách bộ) về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội,... của đất nước.
Bên cạnh đó, NXBTT tăng cường liên doanh, liên kết với các tổ chức, cá nhân để biên soạn, thẩm định, xuất bản sách phục vụ xã hội, tăng nguồn thu cho đơn vị. Sau Hiệp ước Bern, chúng tôi còn tích cực tham gia vào công tác tìm kiếm, ký kết hợp đồng mua sách bản quyền hay, tốt của nước ngoài, phù hợp với bạn đọc trong nước để xuất bản tại Việt Nam.
Còn về chuyện vui, niềm tự hào của NXB thì rất nhiều. Có lẽ điều đầu tiên nhận thấy là sự phát triển không ngừng của đơn vị. Ban lãnh đạo ngành đã khẳng định, việc thành lập NXB là một quyết định đúng đắn để thực hiện nhiệm vụ của ngành một cách tốt hơn, đồng thời góp phần thực hiện chủ trương đa dạng hóa trong đường hướng phát triển của TTXVN. Qua 10 năm xây dựng và phát triển, đến nay, NXBTT đã có vị trí xứng đáng trong đội ngũ những người làm xuất bản và trên thị trường sách Việt Nam. Các nhà xuất bản và nhiều đơn vị tư nhân tham gia công tác xuất bản coi NXBTT là một đối tác tin cậy, một đồng nghiệp gắn bó để cùng chia sẻ công việc lúc khó khăn cũng như thuận lợi. Việc liên kết với các nhà xuất bản bạn để xuất bản những cuốn sách thuộc các chuyên ngành khác đã được chúng tôi thực hiện khá hiệu quả. Đặc biệt với NXB Hải Phòng và đối tác - công ty TNHH Truyện Trí Việt tại TP. Hồ Chí Minh, chúng tôi đã có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ và gắn bó. Nhiều bộ sách đã được ba đơn vị cùng hợp tác liên kết xuất bản. Nhiều bộ truyện tranh hàng trăm tập dành cho thanh thiếu niên được mua bản quyền từ Nhật Bản xuất bản trong vài năm gần đây là một ví dụ điển hình khẳng định tính hiệu quả của sự liên kết này.
Cùng với việc hợp tác với các đơn vị bạn, công tác tự biên soạn, xuất bản cũng được NXBTT ưu tiên hàng đầu, coi đó như nhiệm vụ chính, một kênh kinh doanh sống còn của đơn vị. Nhiều đầu sách do NXB thực hiện được bạn đọc đón nhận, xã hội hoan nghênh. Một trong những đầu sách đó là cuốn "Điệp viên hoàn hảo". Sách mua bản quyền của Mỹ, được đánh giá "hot" nhất năm 2007 với số lượng phát hành 35.000 bản, đã đánh dấu bước tiến quan trọng của NXBTT. Có lẽ "Điệp viên hoàn hảo" là cuốn sách có một không hai trong cuộc đời làm sách của tôi cũng như các đồng nghiệp trong NXBTT. Có được kết quả này, chúng tôi xin cảm ơn ông Wick Tourison, cộng tác viên người Mỹ của nhà xuất bản, phân xã Oasinhton và các đồng chí lãnh đạo TTXVN đã chỉ đạo, giúp đỡ và ủng hộ nhiệt tình để cuốn sách được ra mắt bạn đọc.
Với nguồn tư liệu phim, ảnh rất lớn và giá trị của ngành, NXBTT đã lên kế hoạch xuất bản hàng loạt các bộ sách ảnh về chính trị, văn hóa phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước, các bộ, ban ngành ở Trung ương và địa phương. Nhiều cuốn sách đã để lại những ấn tượng tốt đẹp với các đối tác và xã hội. Bộ sách chính trị "80 năm Đảng Cộng sản Việt Nam", "60 năm Quốc hội Việt Nam", "60 năm Chính phủ Việt Nam" và bộ sách "Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo của Việt Nam", là tổng hợp những tư liệu quý về chặng đường đấu tranh cách mạng, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ.
Về văn hóa - xã hội, NXBTT đang tích cực hoàn thành bộ sách ảnh "Các dân tộc Việt Nam". Mỗi cuốn sách giới thiệu về một dân tộc thiểu số của Việt Nam. Đến nay, NXBTT đã cho ra mắt 15 cuốn. Nhiều cuốn sách có giá trị về cả nội dung lẫn hình thức, được bạn đọc đặc biệt là khách nước ngoài quan tâm. Tôi đã được nghe câu chuyện từ một cửa hàng sách ngoại văn ở Hà Nội, rằng có một ông khách du lịch châu Âu mua cuốn "Người H’mông ở Việt Nam", sau vài hôm ông ta đến, tặng lại cuốn sách đó cho cửa hàng và nói ông không có điều kiện mang theo cuốn sách dày và nặng đó về quê hương. Nhưng cũng không thể bỏ lại khách sạn vì cuốn sách giá trị và đẹp quá. Ông mong muốn người khách khác sẽ mua được nó.
|
Sau 10 năm, NXBTT đã xuất bản gần 1300 tựa sách với gần 4,7 triệu bản in (cuốn) và nhiều chục triệu trang in. Đó là chưa kể một khối lượng lớn các ấn phẩm văn hóa khác như lịch, postcards, bản đồ du lịch... |
Một lĩnh vực xuất bản quan trọng nữa mà tôi muốn đề cập là sách nghiệp vụ báo chí gồm 50 cuốn các loại. Đây là những cuốn sách được biên soạn, dịch thuật từ nguồn tư liệu trong nước và sách nước ngoài. Nội dung giới thiệu các thể loại báo chí, các phương thức làm báo hiện đại cũng như những vấn đề liên quan tới công tác truyền thông nên đã thu hút sự quan tâm của các tòa soạn, các nhà báo và những người yêu nghề làm báo. Mỗi năm, NXBTT bổ sung vài cuốn cho bộ sách, để đến hôm nay đơn vị đã có một "thư viện nhỏ" về nghề báo cho độc giả.
Tập thể NXB Thông tấn trong lễ ra mắt ngày 22/1/2002
Công tác phát hành sách cũng là câu chuyện dài và phức tạp của thị trường xuất bản Việt Nam, trong đó có NXBTT. Nó xuyên suốt từ năm này sang năm khác với những mối quan hệ kinh doanh, mua bán nợ nần và chiết khấu leo thang tự do như giá cả các mặt hàng quý vậy. Nguyên nhân của sự phức tạp xuất phát từ các đơn vị phát hành mà đại đa số là các công ty tư nhân. Họ kinh doanh trước hết vì doanh nghiệp mình nên lợi ích của người phát hành được ưu tiên hàng đầu, dẫu biết rằng quy định chiết khấu của Nhà nước là 26%, nhưng sách ra thị trường phải chịu tới 40%, 45%, thậm chí cao hơn. Chiết khấu thỏa thuận là một điều kiện quan trọng trong các hợp đồng kinh doanh sách giữa các đơn vị xuất bản và phát hành sách. Trao đổi thêm về vấn đề này để thấy việc xuất bản và kinh doanh sách không hề đơn giản, nhiều nhà xuất bản gặp khó khăn. Đây cũng là điều đau đầu nhất của chúng tôi. Mỗi cuốn sách chuẩn bị xuất bản đều được tính toán kỹ càng, từ đề tài, nội dung tới số lượng in, giá bìa và phương thức phát hành... nhưng sách vẫn khó bán, số lượng tồn kho và sách "nằm chờ" trên thị trường không ít. Tuy vậy, với sự nỗ lực của toàn bộ anh chị em trong đơn vị, NXBTT vượt qua nhiều trở ngại để từng bước tiếp cận, học hỏi và tham gia vào thị trường sách. Doanh thu của đơn vị luôn đảm bảo chỉ tiêu, có những năm vượt kế hoạch đã giúp chúng tôi có thêm nguồn vốn để hoạt động.
Mười năm làm công tác xuất bản đã để lại trong mỗi cán bộ, biên tập viên, nhân viên NXBTT nhiều kỷ niệm khó quên. Nhìn lại chặng đường đã qua, chúng tôi vui mừng và cảm thấy tự hào vì đã góp phần tạo dựng nên thương hiệu "Nhà xuất bản Thông tấn" của TTXVN trong làng xuất bản và thị trường sách Việt Nam. Với mong muốn không chỉ khẳng định vị thế của mình trên thị trường sách trong nước, chúng tôi đang từng bước làm quen, tìm kiếm đối tác để vươn ra thị trường sách quốc tế. Hy vọng trong thời gian không xa, sách của NXBTT sẽ có mặt tại các siêu thị sách ở nước ngoài. Đó là ước mơ của những người làm sách Thông tấn chúng tôi.
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Danh sách các nhà báo TTXVN đoạt Giải báo chí Quốc gia lần thứ V - năm 2010 (12/07/2011 14:39:45)
Đoàn Thanh niên TTXVN trao quà cho Trung tâm dạy nghề người tàn tật Nghệ An (14/06/2011 14:22:22)
Tập huấn ứng dụng phần mềm soát lỗi chính tả, dịch thuật cho hội viên LCH nhà báo (14/06/2011 14:18:48)
Triển lãm ảnh "Bình Thuận - Ấn tượng 2011" (14/06/2011 14:12:40)
Tin Thi đua - Khen thưởng (14/06/2011 14:06:28)
Đồng Nai: họp mặt kỷ niệm 50 năm Thông tấn xã Giải phóng và Đài Phát thanh Giải phóng (14/06/2011 14:04:12)
Đoàn Thanh niên TTXVN và Đoàn Thanh niên Sư đoàn 304: 25 năm "trọn nghĩa vẹn tình" (14/06/2011 13:51:23)
Thi tìm hiểu pháp luật (do Ban Chỉ đạo phối hợp công tác phổ biến giáo dục pháp luật TTXVN tổ chức) (14/06/2011 13:46:34)
Nhớ về một tờ báo (13/06/2011 14:42:43)
Việt Nam News "thắp lửa" trong tim tôi (13/06/2011 10:53:41)
