Thứ sáu, ngày 03/04/2026

Tin trong ngành

40 năm cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968

Cả nhà vào trận

(04/02/2008 10:02:25)

Một đêm tối trời gần Tết Mậu Thân 1968, tại một nhà vườn ở nội thành Đà Nẵng, cha tôi - Nhà báo Võ Thượng Bích - đang ngồi viết dở bài báo dưới ánh đèn chụp bỗng nghe tiếng gõ cửa nhè nhẹ.

            Là Ủy viên Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng Khu Trung Trung Bộ hoạt động bí mật ở vùng địch tạm chiếm, ông cụ biết trước sẽ có những tiếng gõ cửa theo lối ám hiệu ấy nên vẫn bình tĩnh. Ông đứng lên, lặng lẽ ra mở cửa. Một người đàn ông trạc bốn mươi, y phục chững chạc, đang đứng đợi trước hiên nhà.

            Hai người cùng ngồi uống trà nóng và thân mật trò chuyện. Rồi người khách dùng một chiếc thang leo lên trần nhà qua một lỗ hổng vuông vức, đậy nắp lại và nghỉ ngơi trên đó. Nơi đây chắc chắn không khoáng đãng nhưng khá phù hợp để che giấu cán bộ hoạt động bí mật.

            Những ngày sau đó, cô em út của tôi được giao nhiệm vụ cảnh giới, làm giao liên, lo việc ăn uống cho khách. Sau Tết, cũng chính em dùng xe máy đưa người khách bí mật đó ra khỏi thành phố an toàn.

            Vị khách của "đêm trước bão táp" chính là đồng chí Trần Thận, Phó bí thư Đặc Khu ủy Quảng Đà. Đồng chí vào thành để nối liên lạc với các cơ sở cách mạng nội thành và tham gia chỉ đạo cuộc tổng tiến công và nổi dậy sắp nổ ra ở Đà Nẵng cũng như trên tất cả các thành phố, thị xã ở miền Nam.

            Cha tôi lúc đó sống trong tình thế khá nguy hiểm đến tính mệnh và người thân. Qua tư liệu còn giữ được, tôi biết ông cụ không phải chỉ có nhiệm vụ bảo vệ đồng chí Trần Thận. Với nghề làm báo, ông cụ có vỏ bọc thuận lợi, nhưng vẫn khá vất vả và mạo hiểm khi phải di chuyển như con thoi từ Sài Gòn ra Đà Nẵng rồi từ Đà nẵng vào Sài Gòn để thực hiện nhiệm vụ không chỉ cho mấy ngày Tết mà còn cả trong mấy đợt tiến công và nổi dậy diễn ra gần suốt năm 1968.

            Một giấy chứng nhận đề ngày 3/4/1978 viết về chuyện đó.

            "Tôi Võ Văn Đặng, Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng có biết ông Võ Thượng Bích được mời tham gia Ủy viên (bí mật) Ủy ban Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam khu Trung Trung bộ. Trước Tết Mậu Thân, khi đang ở Sài Gòn, ông được mời về Đà Nẵng bằng đường bí mật và được giao tạo cơ sở ở tại nhà ông cho các đồng chí lãnh đạo chỉ đạo hoạt động Tết Mậu Thân trong thành phố Đà Nẵng. Ông đã chấp hành và hoàn thành nhiệm vụ".

            Tư liệu đề ngày 15/2/1978 nói rõ hơn:

            "Tôi, Nguyễn Văn Bổng, Ủy viên Thường vụ Hội nhà văn Việt Nam, trong những năm từ 1966 đến 1968 là đảng ủy viên Đảng ủy Văn hoá - Văn nghệ - Báo chí thành phố Sài Gòn - Gia Định - Chợ Lớn. Tôi hoạt động bí mật trong thành phố, được sự giúp đỡ của một gia đình cơ sở là gia đình ông Võ Thượng Bích, lúc bấy giờ ở số nhà 7B đường Nguyễn Biểu, Sài Gòn.

            Ông Võ Thượng Bích trước đó đã là cơ sở của đồng chí Nguyễn Văn Tài, tức Hai Vui, tức Vân Hải, cũng trong Đảng ủy Văn hoá - Văn nghệ - Báo chí Sài Gòn - Gia Định - Chợ Lớn. Anh Nguyễn Văn Tài nay đã hy sinh.

            Riêng đối với tôi, ông Võ Thượng Bích đã giúp đỡ về chỗ ăn ở, các điều kiện công tác, kể cả trong những lúc khó khăn như khi địch phản kích sau đợt I Tết Mậu Thân. Ngoài ra, ông còn viết bài trên báo "Chánh Đạo", mạnh mẽ chống Mỹ và phản đối việc Mỹ ném bom miền Bắc. Sau này, ông còn cộng tác với nhiều báo chí tiến bộ khác".

            Trong khi những người thân của tôi ở vùng địch tạm chiếm lặng lẽ phục vụ chiến đấu như vậy thì vợ chồng tôi công tác ở phân xã Thông tấn xã Giải phóng Khu 5 cũng lặng lẽ hành quân từ căn cứ Nam Quảng Nam hướng về thành phố Đà Nẵng. Càng đi đến gần thành phố càng hứng chịu nhiều trận bom pháo ác liệt, mấy lần chết hụt. Chiều 29 Tết, khi chúng tối vào gần tới ngoại vi thành phố, một loạt đạn pháo địch rơi trúng một cụm hầm trú ẩn làm 23 đồng chí chết tại chỗ, nhiều người khác bị thương. Cụm hầm đó chỉ cách hầm của phân xã chừng 30 mét. Rất may là trọng pháo địch chệch đi vài milimét, nếu không chúng tôi không còn tồn tại tới hôm nay để được viết về đóng góp thầm lặng của một gia đình trong hàng chục triệu gia đình thuộc mọi tầng lớp xã hội ở miền Nam và cả nước một lòng theo Đảng và Bác Hồ, và vào một thời điểm ác liệt đã sát cánh cùng các lực lượng vũ trang gải phóng làm nên chiến công vang dội Tết Mậu Thân 1968.

Võ Thế Ái
Theo Nội san Thông tấn, số 1+2/2008