Truyền thống
23/8/1945 - Ngày làm việc đầu tiên của cơ quan thông tấn
(07/09/2026 09:57:41)
Nhắc đến Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), hẳn nhiều người sẽ nhớ đến Ngày truyền thống 15/9. Tuy nhiên, trong tháng 8, có một sự kiện rất quan trọng đối với Ngành. Đó là ngày 23/8/1945, ngày làm việc đầu tiên của cơ quan thông tấn quốc gia.
Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước ta không có hãng thông tấn. Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam mới đã lập Bộ Tuyên truyền, trong đó có Nha Thông tin Việt Nam (là tiền thân của TTXVN và Đài Tiếng nói Việt Nam).
 |
| Bản Tuyên ngôn Độc lập bằng ba thứ tiếng Việt - Anh - Pháp đã được VNTTX phát đi toàn thế giới, ngày 15/9/1945 |
Đồng chí Trần Kim Xuyến, một đảng viên trung kiên, một thanh niên trí thức, được giao tiếp quản phòng thu tin thuộc Sở Tuyên truyền báo chí Pháp ở số 6 phố Pierre Pasquier (nay là số 6 phố Điện Biên Phủ, Hà Nội) và Đài phát sóng Bạch Mai. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Nha Thông tin, phụ trách Việt Nam Thông tấn xã (VNTTX).
Một số kỹ thuật viên từng làm việc ở phòng thu tin của Sở Tuyên truyền báo chí Pháp, đã đi theo Cách mạng, trở thành thành viên cốt cán của Phòng Điện vụ - kỹ thuật của hãng thông tấn nước nhà khi còn trứng nước.
Ngày 23/8/1945 là ngày làm việc đầu tiên của VNTTX với việc thu và khai thác tin của AFP ở Sài Gòn và Paris, nhận ngang các đài của quân đội Pháp chuyển tin về Pháp, đài Sài Gòn GZR liên lạc hai chiều với Paris...
Ông Lê Bá Tâm (đã mất), nguyên Trưởng phòng điện vụ VNTTX, trong bài viết đăng trên cuốn “Thông tấn xã Việt Nam - Nửa thế kỷ một chặng đường” đã kể về không khí của buổi làm việc đầu tiên. Hồi đó, tất cả phóng viên, kỹ thuật viên đều còn rất trẻ, say sưa với công việc, quên cả gian khổ, hiểm nguy. Hoàn cảnh lúc đó thiếu thốn trăm bề, anh em phải lo từ mực, bút chì, thước kẻ tới việc mua dây “súp” thay dây cũ và sửa ống nghe. Các kỹ thuật viên bảo nhau chọn đài, chữa máy, mắc điện, căng ăng-ten và bắt đầu thu tin của các hãng tin nước ngoài.
Ngày hôm sau, 24/8, bản tin đầu tiên được gửi tới Bác Hồ và các đồng chí trong Ban Thường vụ Trung ương. Chính từ bản tin này, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở thành người khai sinh hãng thông tấn nhà nước non trẻ bằng việc đặt tên gọi Việt Nam Thông tấn xã.
Ông Đỗ Phượng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng giám đốc TTXVN, trong một cuộc làm việc với Bộ Chính trị đã được nghe đồng chí Trường Chinh kể lại câu chuyện về VNTTX những ngày đầu sau Cách mạng Tháng Tám: “Ngày 24/8, Bác về đến ngoại thành Hà Nội, anh Nguyễn Lương Bằng mang bản tin ra báo cáo Bác. Bác xem xong rồi nói: Các chú ấy làm nhanh nhỉ! Nhưng bản tin phải có tên chứ. Nói xong, Bác lấy bút ghi ngay lên bản tin cái tên bằng chữ Hán, rồi viết tiếp bằng chữ quốc ngữ ‘Việt Nam Thông tấn xã’, sau đó là viết tên tiếng Pháp ‘Agency Vietnamienne D’Information’ và cuối cùng là tên tiếng Anh ‘Vietnam News Agency’. Viết xong, dừng lại một lúc, Bác lần lượt ghi chữ viết tắt bên cạnh những tên vừa ghi: VNTTX, AVI và VNA”.
Kể từ đó, trung bình mỗi ngày, VNTTX thu lượng tin tức khoảng 20.000 từ để phục vụ Trung ương, Bác Hồ và công tác tuyên truyền. Hơn 20 ngày sau - ngày 15/9 - những kỹ thuật viên của hãng thông tấn non trẻ mới lắp đặt xong máy phát sóng đủ công suất truyền tín hiệu chữ. Bản tin đầu tiên (mang đầy đủ các ký hiệu VNTTX, VNA, AVI) được gửi cho các đài nhận tin trong nước và nước ngoài; nội dung chính là Bản tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tại quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 cùng danh sách Chính phủ Cách mạng lâm thời bằng ba thứ tiếng: Việt, Anh, Pháp.
Tính từ “thuở ban đầu ấy” đến nay, 81 năm đã trôi qua, với những người làm báo Thông tấn, ngày làm việc đầu tiên 23/8/1945 và sự kiện Bác Hồ đích thân đặt tên khai sinh hãng thông tấn quốc gia vào ngày 24/8/1945 mãi là niềm vinh dự, tự hào, là những dấu mốc không thể nào quên./.
Nội san Thông tấn số 8/2026
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Nhà báo - liệt sĩ Trần Văn Ngãi: Tấm gương trong lao động và chiến đấu (06/08/2026 10:57:23)
Nhà xuất bản Thông tấn 25 năm khẳng định bản sắc và vị thế (03/08/2026 08:33:05)
50 năm thống nhất ngành Thông tấn quốc gia (05/06/2026 16:30:51)
65 năm kết nghĩa TTXVN và Sư đoàn 304: Sát cánh bên nhau, chung lý tưởng vì Tổ quốc (06/01/2026 07:53:39)
Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà báo Đào Tùng (15/10/1925-15/10/2025): Nhà báo - chiến sĩ Đào Tùng (31/10/2025 14:15:22)
Kỷ niệm 65 năm thành lập TTXGP (12/10/1960-12/10/2025): Kiên cường trong lòng chiến trường miền Nam (31/10/2025 09:58:56)
Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025): Viết tiếp trang sử hào hùng của Tổ quốc trong thời đại mới (27/06/2025 16:22:56)
Ký ức Thông tấn (01/04/2025 11:29:58)
Điện báo viên ra trận (08/01/2025 16:36:34)
Nhớ về khóa phóng viên đầu tiên (11/12/2024 14:03:24)
