Giải báo chí
Giải Báo chí TTXVN 2025: Giải mã di sản trên bàn dựng
(08/05/2026 14:02:21)
Làm phim về một định chế 80 năm lịch sử như Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) là một bài toán khó, bởi dễ rơi vào cái bẫy của sự sùng bái quá khứ hoặc sa đà vào bảng tổng kết thành tích khô khan. Khi nhận trọng trách thực hiện bộ phim tài liệu “80 năm Thông tấn xã Việt Nam - Viết tiếp bản hùng ca”, chúng tôi hiểu rằng áp lực lớn nhất không phải sự thiếu hụt dữ liệu, mà là làm thế nào để “phiên dịch” hàng vạn trang sử và khối tài sản hình ảnh khổng lồ sang ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, góc cạnh và đầy sức nặng.
Tư duy phá kén
Êkíp xác định trục tiếp cận là xây dựng câu chuyện có cấu trúc rõ ràng, thông tin được chọn lọc và sắp xếp theo nhịp hợp lý. Người Thông tấn giỏi làm tin trực diện, thời sự và chính xác nhưng chính nghiệp vụ ấy đôi khi lại trở thành rào cản khi cần sự lắng đọng, tính biểu tượng và chiều sâu của điện ảnh tài liệu. Một tuần làm việc tại Phòng Truyền thống, đọc lịch sử và xem lại tư liệu, tôi và êkíp đã quyết định: Phải làm khác! Từ đó, cấu trúc phim được xây dựng theo hướng tuyến tính có chọn lọc thay vì liệt kê sự kiện.
Cái chúng tôi hướng tới là một “bản hùng ca” đúng nghĩa, với những nốt thăng của chiến thắng và những nốt trầm của sự hy sinh thầm lặng. Để chuẩn bị cho hành trình này, một nén tâm nhang dâng lên các Anh hùng liệt sĩ trước ngày khởi quay như một lời cam kết về sự tử tế và lòng tự trọng nghề nghiệp của những người hậu sinh trước di sản khổng lồ của cha anh.
 |
| Nhà báo Ngô Thu Lan và êkíp phỏng vấn nguyên Tổng Giám đốc Trần Mai Hưởng tại Trung tâm Thông tấn quốc gia, tháng 8/2025 |
Những mắt xích trong cỗ máy “15 đêm trắng”
Một dự án tầm vóc đòi hỏi sự vận hành chuẩn xác của một bộ máy nhân sự chuyên nghiệp. Chúng tôi có sự quyết tâm từ tổng hành dinh với những chỉ đạo sát sao của Tổng Giám đốc Vũ Việt Trang, sự đồng hành quyết liệt của Phó Tổng Giám đốc Đoàn Thị Tuyết Nhung, Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Thị Sự và sự sâu sát, tạo điều kiện của Ban Giám đốc Trung tâm Nội dung số và Truyền thông.
Quá trình sản xuất kéo dài hai tháng nhưng giai đoạn quyết định nằm ở 15 ngày cuối. Đây là lúc toàn bộ vật liệu được đưa lên bàn dựng với một quy trình sàng lọc và đào thải khắt khe. Chúng tôi đã trải qua những cuộc tranh luận để gọt giũa từng giây khung hình. Để có những góc máy giàu tính tự sự, đội ngũ quay phim Hà Quỳnh, Văn Dũng, Đình Quý đã phải lăn xả tại hiện trường, trong khi Trần Tuấn Anh tỉ mỉ với từng chi tiết mỹ thuật để làm mới những tư liệu đen trắng vốn đã quá quen thuộc.
Quy trình hậu kỳ diễn ra cực kỳ khẩn trương: dựng đến đâu, bổ sung hình đến đó. Sự hỗ trợ thiết bị và điều phối xe cộ kịp thời của anh Kiều Hà giúp đoàn cơ động nhanh chóng đảm bảo đáp ứng tiến độ. Trong áp lực đó, sự xuất hiện của các thực tập sinh từ Học viện Ngoại giao là hình ảnh sống động về sự kế thừa dòng máu Thông tấn ngay trong thực tế sản xuất.
Nói không với AI phục chế
Một trong những quyết định quan trọng nhất của êkíp là từ chối sử dụng công nghệ AI để phục chế hay tô màu ảnh và video tư liệu. Mặc dù việc sử dụng AI sẽ mang lại thuận lợi rất lớn về mặt thị giác và thời gian hậu kỳ, nhưng chúng tôi chọn giữ nguyên bản những thước phim đen trắng, những tấm hình ố vàng hay những bản tin nhòe mờ theo năm tháng.
Chúng tôi muốn khán giả được tiếp cận với mùi vị thực sự của lịch sử, với những hạt sạn của thời gian trên phim âm bản. Sự nguyên trạng ấy chính là bằng chứng xác thực nhất cho tinh thần “dấn thân, trung thành, tận tụy, hy sinh” của người Thông tấn trong khói lửa chiến tranh. Đó là sự tôn trọng tuyệt đối với tính chính thống, giá trị cốt lõi nhất của TTXVN. Quyết định này khiến quá trình hậu kỳ khó khăn hơn vì không thể dựa vào công nghệ để xử lý nhanh, nhưng đổi lại bộ phim giữ được một lớp chất liệu thô cần thiết, thứ tạo nên độ tin cậy.
Bên cạnh đó, các cuộc phỏng vấn với Lãnh đạo TTXVN qua các thời kỳ đóng vai trò như trục tư tưởng. Đây không phải phần minh họa, mà là nơi định hình góc nhìn cho toàn bộ bộ phim. Những phát biểu được chọn đều ngắn, trực diện và có giá trị.
Song song với đó là hệ thống dữ liệu hỗ trợ. Để dòng chảy lịch sử ấy không bị sai lệch, sự thẩm định tư liệu từ nhà báo Nguyễn Hồng Hạnh, Phạm Xuân Quang (Ban Tổ chức - Cán bộ), nhà báo Nguyễn Ngọc Anh (Ban Thư ký biên tập và Quan hệ đối ngoại) là rào chắn chuyên môn vững chắc.
Dòng chảy bất tận
Kết phim không phải là dấu chấm hết cho một dự án, mà là một dấu phẩy mở ra kỷ nguyên mới. “Viết tiếp bản hùng ca” là một tuyên ngôn về sự liên tục. Đứng trong ngôi nhà TTXVN khổng lồ, thế hệ chúng tôi nhìn về lịch sử bằng sự kiêu hãnh của những người đang nắm giữ một thương hiệu được xây dựng bằng xương máu, trí tuệ, nước mắt và mồ hôi của bao thế hệ tiền bối.
TTXVN là một cơ quan báo chí, là một gia đình lớn, nơi sự nghiêm cẩn trong nghề nghiệp song hành cùng tình yêu thương và sự tin cậy trao gửi giữa các thế hệ. Bộ phim hoàn thành, dòng chữ “Người thực hiện” cuối phim là danh sách nhân sự, là chứng chỉ cho sự dấn thân của một tập thể dám thoát khỏi lối mòn để bảo vệ giá trị cốt lõi: Chính thống, tin cậy và đồng hành cùng dân tộc.
Chúng tôi tự hào vì được là một mắt xích nhỏ trong dòng chảy bất tận ấy, một dòng chảy không bao giờ ngừng nghỉ, luôn hòa cùng nhịp đập của Tổ quốc và khát vọng vươn tầm thế giới. Bản hùng ca này sẽ còn được viết tiếp bởi những bàn tay và khối óc không bao giờ chấp nhận dừng lại./.
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Giải Báo chí TTXVN 2025: Trải nghiệm tại sự kiện của Liên hợp quốc ở Việt Nam (08/05/2026 14:01:29)
Giải Báo chí TTXVN 2025: Chúng tôi viết về “đại hồng thủy” (08/05/2026 14:00:05)
Giải Báo chí TTXVN 2025: Tròn sứ mệnh chép sử bằng hình ảnh (08/05/2026 13:57:28)
Giải Báo chí TTXVN 2025: Thúc đẩy hành động vì tương lai xanh (08/05/2026 13:54:42)
Giải Báo chí TTXVN 2025: Một cách tiếp cận từ ký ức chiến tranh (08/05/2026 13:54:09)
Giải Báo chí TTXVN 2025: Sự thật cần được soi sáng (08/05/2026 13:53:57)
Giải nhất giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại lần thứ xi - năm 2025: Lan tỏa khát vọng hùng cường (03/04/2026 11:24:17)
Giải A Giải Búa liềm vàng lần thứ X - năm 2025: Dấn thân nơi tâm lũ Sơn La (03/04/2026 11:22:00)
Khi công nghệ chạm vào trái tim (31/10/2025 10:04:59)
Tự hào - Sáng tạo Việt (31/10/2025 10:02:31)
