Giải báo chí
Giải Báo chí TTXVN 2025: Thúc đẩy hành động vì tương lai xanh
(08/05/2026 13:54:42)
Từ những chuyến đi thực tế, những ngày bám địa bàn tại các khu vực chịu tác động nặng nề của khai thác khoáng sản, tôi đã chứng kiến một bức tranh đối lập đến đau xót: Một bên là vẻ đẹp nguyên sơ của rừng núi, biển cả; bên kia là những mảng xám xịt của bụi đá, tiếng nổ mìn xé toạc không gian và những “khoảng trắng” sinh thái đang dần mở rộng. Là phóng viên chuyên về lĩnh vực môi trường, tôi hiểu rằng thực cảnh đó không chỉ là khai thác tài nguyên, mà là sự “đánh đổi nghiệt ngã” giữa phát triển và bảo tồn - khi những cánh rừng lùi bước, sinh cảnh bị chia cắt, người dân sống quanh các khu mỏ phải đối mặt với ô nhiễm, các loài sinh vật quý hiếm đứng bên bờ tuyệt chủng.
Chính những va đập trực diện ấy, cùng tình yêu, trách nhiệm với nghề, đã thôi thúc tôi bước vào hành trình làm báo mang tính điều tra, phản biện và kiến tạo. Và rồi, sau gần ba tháng kiên trì theo đuổi, từ việc tiếp cận các “điểm nóng” để điều tra, thu thập thông tin, gặp gỡ chuyên gia, cơ quan quản lý để “mổ xẻ” vấn đề, đến dựng bài, tác phẩm được đăng tải trên Báo điện tử VietnamPlus đúng thời điểm Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025.
 |
| Phóng viên Báo điện tử VietnamPlus Võ Mạnh Hùng và các đồng nghiệp tại khu vực Kim Bảng, tỉnh Ninh Bình, năm 2025 |
Loạt bài 5 kỳ được xây dựng với cấu trúc chặt chẽ, triển khai theo hình thức đa phương tiện. Mỗi bài viết là một lát cắt, cùng hướng tới bức tranh tổng thể về thực trạng và tương lai của không gian bảo tồn tại Việt Nam. Từ những số liệu khoa học về suy giảm đa dạng sinh học, đến những câu chuyện đời thực của người dân sống cạnh mỏ đá; từ hình ảnh những đàn voọc mông trắng quý hiếm bị thu hẹp sinh cảnh, đến phân tích chính sách và quy hoạch, tất cả được đan cài, tạo nên một dòng chảy thông tin vừa giàu cảm xúc, vừa chặt chẽ về lý luận.
Điểm nhấn của loạt bài là tinh thần kiến tạo khi đề xuất những giải pháp cụ thể, mang tính chiến lược dài hạn. Thông điệp xuyên suốt tác phẩm là: Thiên nhiên không thể là phần “còn lại” sau quy hoạch, mà phải trở thành nền tảng cốt lõi của phát triển bền vững. Quan trọng hơn, bảo tồn không chỉ dừng ở tuyên bố, mà cần được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể, nhất quán và có giám sát.
Đáng mừng là ngay sau khi loạt bài được đăng tải, các tổ chức bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên đã có Thư ngỏ gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chủ tịch UBND các tỉnh, đặc biệt là tỉnh Ninh Bình, kiến nghị khẩn trương thành lập và bảo vệ Khu bảo tồn Loài và Sinh cảnh Voọc mông trắng tại Kim Bảng, phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản và tiến hành rà soát các dự án phát triển khác có nguy cơ ảnh hưởng đến khu bảo tồn.
Các cơ quan quản lý cũng nhanh chóng vào cuộc, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo kiểm tra, rà soát hoạt động khai thác, đề xuất điều chỉnh quy hoạch theo hướng bền vững hơn. Chương trình Phát triển Liên hợp quốc cũng đưa ra những khuyến nghị nhấn mạnh việc phục hồi sinh cảnh, kết nối các khu bảo tồn và ứng dụng công nghệ trong giám sát đa dạng sinh học. Điều này cho thấy loạt bài không chỉ có giá trị trong nước mà còn góp phần kết nối với các cam kết toàn cầu của Việt Nam về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
Hơn thế, trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, khát vọng tăng trưởng cần song hành với trách nhiệm gìn giữ thiên nhiên. Bởi lẽ, một tương lai thịnh vượng không thể được xây dựng trên sự mất mát của môi trường sống. Những gì còn lại sau mỗi dự án, mỗi quyết định hôm nay, sẽ là câu trả lời cho thế hệ mai sau. Và chính từ những nỗ lực như loạt bài này, hy vọng về một Việt Nam xanh - nơi con người và thiên nhiên cùng tồn tại hài hòa - đang dần trở nên rõ nét hơn.
Với cá nhân tôi, thành công của loạt bài không chỉ nằm ở giải thưởng đạt được, mà quan trọng hơn là ở khả năng tạo ra chuyển động thực tiễn. Từ nhận thức đến hành động, từ phản ánh đến kiến tạo, loạt bài đã khẳng định vai trò của báo chí không chỉ là đưa tin, mà còn là lực lượng thúc đẩy thay đổi vì lợi ích chung của xã hội./.
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:
Giải Báo chí TTXVN 2025: Một cách tiếp cận từ ký ức chiến tranh (08/05/2026 13:54:09)
Giải Báo chí TTXVN 2025: Sự thật cần được soi sáng (08/05/2026 13:53:57)
Giải nhất giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại lần thứ xi - năm 2025: Lan tỏa khát vọng hùng cường (03/04/2026 11:24:17)
Giải A Giải Búa liềm vàng lần thứ X - năm 2025: Dấn thân nơi tâm lũ Sơn La (03/04/2026 11:22:00)
Khi công nghệ chạm vào trái tim (31/10/2025 10:04:59)
Tự hào - Sáng tạo Việt (31/10/2025 10:02:31)
Lan tỏa ý thức trách nhiệm của người trẻ trước cộng đồng (31/10/2025 10:01:24)
Giải C Giải báo chí quốc gia năm 2024: Ghi lại dòng chảy lịch sử của Thủ đô (03/09/2025 15:14:04)
Giải báo chí TTXVN năm 2024: Làng Nủ - Đau thương và hy vọng (02/06/2025 14:48:01)
Giải báo chí TTXVN năm 2024: Giải “cơn khát” vật liệu san lấp, ngăn thảm họa thiên tai (02/06/2025 14:46:08)
