Những khoảnh khắc tác nghiệp nghẹn ngào

---

(04/08/2026 08:51:29)

Có những chuyến tác nghiệp không tính bằng cây số đường dài, không đo bằng những trang tài liệu, mà được ghi lại bằng sự thổn thức, hồi hộp của con tim và những giọt nước mắt nghẹn ngào. Từng là một phóng viên thường trú ngoài nước và nhiều năm phụ trách mảng thông tin nội chính, đã đi qua nhiều sự kiện, chứng kiến nhiều khoảnh khắc thời sự, nhưng với nhà báo Nguyễn Xuân Khu, Cơ quan thường trú (CQTT) Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) tại Thành phố Hồ Chí Minh, thời gian tác nghiệp tại hiện trường quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng thực sự là những ký ức thiêng liêng và xúc động.

Phóng viên Nguyễn Xuân Khu, CQTT Thành phố Hồ Chí Minh, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ được tìm thấy tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, tháng 7/2026

Ngay từ khi Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được khởi động vào tháng 5/2026, đặc biệt là tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, nơi được xác định có hàng trăm hài cốt liệt sĩ, Phụ trách CQTT tại Thành phố Hồ Chí Minh đã xác định đây sẽ là một trong những tuyến thông tin trọng điểm và ngay lập tức chỉ đạo thiết lập đầu mối thông tin với Bộ Tư lệnh Quân khu 7, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh để nắm tình hình, xây dựng kế hoạch thông tin, phân công nhiệm vụ cho từng phóng viên. Là phóng viên chuyên trách mảng thông tin quân sự, quốc phòng, tôi được giao nhiệm vụ phụ trách chính trong việc triển khai tuyến thông tin về Chiến dịch 500 ngày đêm trên địa bàn Thành phố. 

Hành trình tác nghiệp của tôi không bắt đầu từ tiếng cuốc xẻng ngoài thực địa, mà từ những căn phòng diễn ra các hội nghị chuyên đề, các cuộc họp xác minh thông tin về hài cốt liệt sĩ đầy căng thẳng của Ban Chỉ đạo Quân khu 7, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh và các đơn vị liên quan. Những tấm ảnh úa màu thời gian và những trang tài liệu được giải mật từ bên kia bán cầu cùng những hồi ức thấm đẫm sự trăn trở của các nhân chứng đã mở đầu cho một hành trình “đón các anh về” từ lòng đất công viên Lê Thị Riêng của cả hệ thống chính trị và người dân Thành phố mang tên Bác. 

Để rồi từ đó, tôi đã trực tiếp có mặt tại hiện trường Công viên Lê Thị Riêng từ những ngày đầu, khi các lực lượng tiến hành khảo sát, dò tìm sự biến động của lòng đất. Được chứng kiến phút lắng đọng của sự trang nghiêm xen lẫn vui mừng của lực lượng tìm kiếm, quy tập khi đón các liệt sĩ đã ngã xuống trong Chiến dịch Mậu Thân 1968 trở về, sau gần 60 năm nằm trong lòng đất lạnh của một công viên náo nhiệt giữa lòng Thành phố. Những khoảnh khắc thiêng liêng, cần mẫn, trách nhiệm đó được tôi ghi lại một cách cẩn trọng, tỷ mỷ qua từng khuôn hình, thước phim và những dòng thông tin chuẩn xác, kịp thời đến với bạn đọc trong và ngoài nước. 

Đứng bên hố sâu khảo sát, trong không gian nóng bức của những ngày tháng Bảy đầy nắng của tiết trời phương Nam, tôi đã chứng kiến tinh thần làm việc bền bỉ, cẩn trọng của các chiến sĩ lực lượng tìm kiếm, quy tập, xác minh hài cốt liệt sĩ của Thành phố. Khi chạm gần đến tầng di vật, mọi công việc đều được thực hiện bằng tay với những chiếc bay nhỏ, nét chổi quét tỉ mỉ của các chiến sĩ trẻ. Khoảnh khắc chạm vào tấm tăng bọc hài cốt, chút di hài còn sót lại của những liệt sĩ không tên hay chiếc chìa khóa, sợi dây chuyền lộ ra từ những mảnh đất đen nhuốm màu lịch sử đã làm sống lại thời khắc thanh xuân rực lửa của một thế hệ anh hùng, sẵn sàng hy sinh vô điều kiện.
 

Quy trình sau khi khai quật hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng được thực hiện cẩn trọng, tỉ mỉ, khoa học, đảm bảo an toàn. Ảnh do phóng viên Xuân Khu thực hiện

Xúc động nhất là những giờ phút được phép bước vào căn phòng diễn ra các công đoạn kiểm tra, rửa di cốt, phân loại và cất bốc. Tại đây, tôi được tận mắt chứng kiến công việc thầm lặng nhưng đầy thiêng liêng của lực lượng quân y và các tình nguyện viên khi trân trọng đón nhận từng mảnh xương mủn cát, cẩn trọng gạn lọc từng nắm đất đen để không bỏ sót một phần máu thịt nào của cha anh đã hòa vào lòng đất mẹ. 

Cảm giác nghẹn ngào trào dâng khi chứng kiến một chiếc răng được rửa sạch, để lộ chân răng còn trắng - thắp lên tia hy vọng tìm lại tên tuổi cho các anh qua công nghệ giám định ADN. Nhưng cũng có những lúc, cả gian phòng chìm trong sự im lặng thắt lòng khi những mảnh di cốt lấy lên đã mục đen theo thời gian, đồng nghĩa với việc các anh sẽ mãi mãi nằm lại trong ngôi mộ chung của sự bất tử.

Trong suốt chiến dịch dài ngày ấy, tôi cũng đã kịp ghi nhận những khoảnh khắc xúc động khi các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội và Thành phố Hồ Chí Minh đến thăm, kiểm tra và dâng hương tưởng niệm tại hiện trường. Nhìn những ánh nhìn đậm nước mắt trên gương mặt của các vị lãnh đạo, những nén hương được kính cẩn cắm bên hố khai quật, tôi cảm nhận sâu sắc về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, về quyết tâm cao nhất của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân nhằm trả lại tên tuổi, đưa các anh trở về trong sự tri ân trang trọng nhất.

Đối với một phóng viên TTXVN thường trú, việc được tác nghiệp tại một hiện trường đặc biệt như Công viên Lê Thị Riêng, không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim của một thế hệ được hưởng thành quả hòa bình. Sự hy sinh cao cả của các Anh hùng liệt sĩ mang một sức nặng tâm linh, đòi hỏi người viết phải gạn lọc cảm xúc, với sự chân thực, giản dị mà trong sáng nhất, chuẩn xác nhất để mang lại những thông tin trung thực, nhiều ý nghĩa của một chiến dịch nhân văn, đầy trách nhiệm và tinh thần tri ân của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. 

Trước sự hy sinh thầm lặng của các Anh hùng liệt sĩ dưới lòng đất lạnh suốt hơn nửa thế kỷ qua, nghĩ đến những giọt mồ hôi và sự tận tụy của lực lượng quy tập tại hiện trường, sự mong mỏi khắc khoải của những thân nhân liệt sĩ, tôi tự hứa sẽ quyết tâm bám sát sự kiện, không bỏ sót bất kỳ một cột mốc thông tin quan trọng nào, để dòng chảy thông tin chính thống của TTXVN luôn là cầu nối thiêng liêng, đưa hình ảnh tri ân của thế hệ ngày nay với các bậc tiền bối cách mạng đến với đồng bào, chiến sĩ cả nước.

Chiến dịch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng rồi sẽ hoàn thành, các anh rồi sẽ được trang trọng đưa về với gia đình, với quê hương hay các nghĩa trang liệt sĩ trong sự kính cẩn của lòng tri ân. Nhưng với tôi, những ngày tác nghiệp sâu lắng nghĩa tình tại hiện trường này sẽ mãi là hành trang tinh thần vô giá, nhắc nhở tôi về nhiệm vụ của một người cầm bút phải viết bằng sự trung thực và cả tấm lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã ngã xuống vì độc lập của Tổ quốc./.

---

CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG:

Cờ đỏ sao vàng trên vai người lính và câu nói “Cảm ơn Việt Nam” (03/08/2026 08:46:08)

Giữa tâm lũ Mường Than (03/08/2026 08:44:00)

Từ khó khăn ban đầu đến vận hành ổn định (09/07/2026 10:27:48)

Đánh giá hằng quý đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý (07/07/2026 14:19:49)

Từ tinh thần Nghị Quyết 57 đến một sản phẩm chuyên biệt (06/07/2026 07:56:20)

Giải báo chí quốc gia năm 2025: Thành quả của sự sáng tạo (03/07/2026 10:30:21)

Phát triển TTXVN thành cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, đa ngôn ngữ  (02/07/2026 16:23:27)

World Cup 2026: Sống cùng nhịp bóng lăn (02/07/2026 16:06:22)

World Cup theo kiểu “lính thủy đánh bộ” (02/07/2026 16:03:48)

Khẳng định vai trò tiên phong trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW  (05/06/2026 16:19:27)