Thứ ba, ngày 07/04/2026

Sổ tay phóng viên

An Giang của tôi

(27/03/2006 15:40:01)

Chẳng phải sinh ra ở đây, cũng không có ngọn nguồn gốc gác nhưng tôi yêu An Giang đến lạ. Hậu Giang đỏ lựng phù sa, những cánh đồng trắng mùa nước nổi, con cá linh kho tròn béo ngậy... khiến tôi bỗng chốc trở thành người của đất, của nước đầu nguồn Cửu Long.

       Gần hai năm sống và làm việc ở An Giang, thời gian không đủ dài để biến tôi từ một chàng trai gốc Quảng với giọng nói đặc trưng thành một người Nam bộ. Ấy thế mà điều đó trở thành sự thật. Thật đến nỗi nhiều đồng nghiệp ở Văn phòng đại diện TP HCM tưởng tôi là người An Giang. Và cả bạn bè, những mối quan hệ qua công việc ở An Giang cũng nghĩ tôi là người của đất này. Nhiều lúc tôi cứ day dứt mình mau thay đổi. Khi chia tay An Giang về Phòng đại diện báo Tin tức nhận công tác mới, chị Tố Quyên - Trưởng Phân xã - cứ bảo rằng thế nào tôi cũng trở lại. Tôi thì cứ an ủi chị, dù em sống ở đâu cũng thương, cũng nhớ cái xử sở thấm đậm tình người này. Mà thật, nhớ đến nao lòng. Sài Gòn không phải nơi xa lạ, vậy mà mất một khoảng thời gian dài tôi mới thích nghi lại được, mới khuây khỏa nỗi lòng.
       Nhớ ngày đầu về An Giang, sợ mọi người không nghe rõ giọng nói trọ trẹ miền Trung, tôi phải tập đổi giọng. Chị Thúy, nhân viên văn phòng của Phân xã, than vãn tôi nói gì chị chẳng thể nghe. Đành chịu. Nhưng rồi quen, tôi quen với giọng nói Nam bộ, mọi người cũng quen với giọng pha 'nửa canh nửa cơm' của mình. Rồi đến lúc, khi xem trên ti vi nghe người ta nói giọng Quảng, tôi lại nghĩ thầm: 'Nói như thế làm sao mà nghe được'.
       Tết Nguyên đán năm đầu công tác ở An Giang, tôi không về thăm quê. Nỗi nhớ quê, nhớ gia đình, nhớ cái lạnh cuối đông ngồi khề khà với bạn hữu bên ly rượu làm tôi chạnh lòng muốn khóc. Những đêm cuối năm ở đất phương Nam, tôi thường chạy lòng vòng quanh những con phố Long Xuyên, nhìn người xe qua lại, ngắm những cành mai vàng nở sớm bên hè phố... mà thấy lòng trống trải. Ước gì được nghe giọng Quảng, được nắm đôi bàn tay của người thân mà cười, mà nói.
       Đêm giao thừa năm đó, tôi đã thức đến gần sáng, ngồi trên cabin cùng những tài công lái phá trên sông Hậu. Pháo hoa bắn sáng cả một khoảng trời. Người người đổ ra đường nô nức đón mừng năm mới. Sông Hậu chia An Giang ra thành hai phần, nếu không có những chuyến phà, cuộc sống ở phần bên kia sẽ khó khăn biết nhường nào. Và chuyến phà bên đêm hôm ấy, tôi đã chia sẻ nỗi nhớ quê, nhớ gia đình cùng những tài công miệt mài trong công việc. Ngay sáng mùng Một Tết, tôi đã ngồi vào máy, 'khai bút' về những chuyến phà đêm giao thừa.
       An Giang với tôi đầy ắp kỷ niệm. Vui có, buồn có. Trăn trở và cả day dứt, dằn vặt. Nhiều lúc, tôi chẳng lý giải tại sao mình lại 'nặng lòng' với 'nó' như thế. Có lẽ, tôi đã được sống trong một môi trường làm việc hết sức năng động, mọi người đều giúp đỡ nhau trong chuyên môn và cả một chút riêng tư. Có lẽ, chị Tố Quyên xem tôi như người trong nhà, chị Thu Trang xem tôi như một đứa em trai. Và bạn bè, đồng nghiệp ngoài ngành cũng vậy. Phân xã An Giang lúc đó có ba phóng viên, thêm một nhân viên văn phòng nhưng chỉ duy nhất có tôi là con trai. Thế là, nhiều lúc tôi cứ nghĩ mình rất được cưng chiều, ưu ái.
       Tết năm thứ hai, tôi được phép về thăm quê. Đi xe ô tô gần 200 km để lên TP HCM, rồi từ đây mua vé tàu lửa, mất thêm 800 km nữa mới về đến nhà. Xa quá! Họp lớp thời trung học, mỗi đứa mỗi hoàn cảnh nhưng nếu tính khoảng cách, tôi là người công tác ở xa quê nhất. Vậy mới có chuyện để kể cho tụi bạn nghe. Đứa nào cũng mong được một lần đến An Giang của tôi, xem mùa nước nổi, đi chợ biên giới mua hàng; để biết như thế nào là bè cá ba sa, khô cá tra phồng, núi Sam, kênh Vĩnh Tế... Tất cả đều lạ lẫm, cuốn hút như thể ở đây chứ không phải của Việt nam mình! Nhưng cũng có những chuyện tôi không kể cho bạn bè nghe. Đó là những mảnh đời cơ cực của vùng đất trũng đầu nguồn này. Còn nhớ, giữa mùa mưa năm 2003, tôi cùng anh bạn phóng viên bên Đài truyền hình An Giang, một chị cán bộ kế hoạch hóa gia đình đi làm chuyên đề dân số ở huyện Thoại Sơn. Gia đình mà chúng tôi tiếp xúc có đến 8 người con, vợ chồng chỉ mới vừa qua tuổi 40. Ngôi nhà nằm bên kia con kênh, lạc lõng giữa cánh đồng mênh mông nước lũ. Gió tạt mưa vào nhà, nước làm ướt nền đất sền sệt bùn, duy nhất có một cái giường. Nhà trống huơ trống hoắt. Những đứa bé con chỉ mặc quần, đưa cái lưng gầy trong gió lạnh cắt da. Nhưng kinh khủng hơn là cái đói. Tôi không hiểu vì sao thế giới đã bước vào thế kỷ 21 mà vẫn còn những cuộc đời như thế.
       Tôi nhớ An Giang. Nhớ những cơn mưa rừng Thất Sơn mùa này đã nặng hạt, tới tấp đập vào mặt mũi chẳng thể thấy rõ đường đi. Nhớ những sáng, những chiều cùng anh em các cơ quan báo bạn ngồi 'giao ban' ở quán cóc trước cửa Phân xã. Đồng nghiệp các báo thường trú ở Cần Thơ khi qua An Giang công tác cũng hay ghé vào Phân xã, hỏi thăm chuyện này chuyện nọ chuyện kia hoặc nhờ chỉ dẫn đường sá. An Giang được xem là vùng đất 'màu mỡ' của đề tài, hơn nữa, lãnh đạo địa phương đặc biệt quan tâm đến cánh nhà báo, tạo mọi điều kiện để hoàn thành công việc nên đến đây thế nào cũng mang về nhiều bài báo hay cho tòa soạn. Hôm rồi, tôi có dịp về An Giang công tác. Nhân tiện, ghé thăm anh Hòa, thương binh 1/4 ở chiến trường K, nhân vật trong bài viết của tôi cách đây một năm. Anh mừng rỡ cho biết, bây giờ gia đình anh có bạn bè khắp nơi, cả ở vùng biên giới phía Bắc xa xôi. Sau khi Bản tin trong nước của TTXVN đăng bài viết này, báo Quân đội nhân dân sử dụng trong mục 'Việt Nam - Đất nước - Con người'. Liên tiếp 7 kỳ sau đó, báo Quân đội nhân dân đăng hàng chục lời tâm sự của độc giả cả nước gửi về phản hồi bài báo. Họ khâm phục và cảm động trước tình yêu vợ chồng của anh thương binh chỉ còn 5% sự sống và cô giáo trẻ trung, xinh đẹp, giỏi giang. Giữa những bộn bề của cuộc sống hiện đại, giữa những hoài nghi trước tình yêu thực dụng thời nay, tình yêu đẹp như trong cổ tích của đôi vợ chồng trẻ này thêm một lần nữa khẳng định chân lý của tình yêu. Con người An Giang là thế.
       Tôi thích những đêm ngồi bên bờ kè sông Hậu, nơi sông chia nhánh cho nước đổ vào rạch Long Xuyên, trầm tư ngắm những chuyến tàu thuyền ì ạch chở lúa, chở rạ... tủa đi khắp nơi. Những chú chó, chú mèo nằm trước mũi thuyền, ngóng lên bờ và mơ một lần được chạy rong cho thỏa. Chúng sống cùng những chuyến ghe thương hồ rong ruổi, một đời lênh đênh trên sóng nước, đôi mắt buồi xa xăm như chủ nhân của nó. Sông nước là nhà. Hạnh phúc cho những ai còn có nơi để quay về.
       An Giang của tôi.