Chủ nhật, ngày 05/04/2026

Sổ tay phóng viên

Sử dụng trích dẫn

(27/03/2006 15:40:01)

Trích dẫn mang lại cho bài viết tính chân thực và sống động. Phóng viên thường quan tâm tới các trích dẫn giúp bài viết trở nên sinh động. Khi bạn chớp được một câu nói hay trong một cuộc phỏng vấn hoặc tại một cuộc họp báo, hãy ghi lại. Thậm chí bạn có thể viết được một bài bắt nguồn từ câu nói đó.

1. Trích dẫn không những làm bài viết sinh động mà bạn còn có thể sử dụng chúng để giải thích các vấn đề phức tạp để bằng ngôn từ đơn giản. Điều này đặc biệt quan trọng khi bài viết của bạn về những lĩnh vực chuyên môn như kinh tế hay khoa học. Tuy nhiên, các chuyên gia trong cá lĩnh vực này thường cùng biệt ngưc nên bạn cần trách sử dụng chúng trong trích dẫn hoặc trong các lĩnh vực chuyên môn  như kinh tế hay khoa học. Tuy nhiên, các chuyên gia trong các lĩnh vực này thường dùng biệt ngữ nên bạn cần trách sử dụng chúng trong trích dẫn hoặc trong bài viết. Khi nguồn tin dùng các thuật ngữ chuyên môn, bạn đừng ngại ngắt lời họ và yêu cầu họ giải thích bằng ngôn ngữ thông thường.
2.  Tin không đơn thuần chỉ là những gì người ta nói mà còn là cách họ nói như thế nào. Một tin thông thường nên có một trích dẫn vào đoạn thứ ba để hỗ trợ cho thông tin chính đã nêu ở phần mào đầu.
3. Ngay cả  khi bạn lấy nguồn tin từ một công bố của chính phủ thì vào khoảng 3 hoặc 4, bạn vẫn dẫn nguyên một câu trong công bố đó.
4. Lý tưởng nhất là các trích dẫn trong bài được dẫn nguồn từ một nhân chứng hoặc một nguồn tin có uy tín cho phép bạn sử dụng tên của họ trong bài. Các chi tiết khác như tuổi, nghề nghiệp... của họ cũng cần đưa vào khi phù hợp. Một vấn đề quan trọng khác là bạn cẩn thoả thuận rõ với nguồn tin về cách dẫn nguồn. Giả dụ, nếu nguồn tin nói một câu rất hay nhưng họ không muốn bị nêu tên, bạn cần thoả thuận rõ không muốn bị nêu tên, bạn cần thoả thuận rõ với họ về cách dẫn nguồn, chẳng hạn thương lượng với họ về cách, chằng hạn thương lượng với họ cách dẫn nguồn như 'một quan chức cấp cao của chính phủ nói', hoặc 'một người hiểu biết rõ về thoả thuận này nói', Đây là một cách tốt để dẫn nguồn tin giấu tên.
5. Trích dẫn có thể sử dụng trong những vấn đề đang gây tranh cãi. Nói cách khác, với việc đưa câu nói trực tiếp vào bài, ta có thể có những ngôn từ chính xác và tránh những hiểu lầm về các ý kiến hoặc tuyên bố của người nói.
6. khi bạn không trích dẫn trực tiếp câu nói của nguồn tin mà viết gián tiếp thì không bao giờ được tự đoán ý họ định nói gì, hoặc không bao giờ được tự đoán ý họ định nói gì, hoặc không bao giờ tự ý diễn giải ngôn từ hoặc suy nghĩ của họ. Cần tuyệt đối chính xác khi miêu tả những điều họ nói.
7. Cẩn thận khi chọn lựa các câu trích dẫn và đừng sử dụng trích dẫn chỉ để bài viết có trích dẫn.
8. Trích dẫn cần phải có ý nghĩa và phù hợp với mạch của bài viết, không được thay đổi câu trích và không bao giờ đựơc phép thay đổi một hoặc hai từ để làm câu đúng ngữ pháp- đặc biệt trong trường hợp người nói không nói bằng tiếng bản địa của họ. Những việc thay đổi từ này không được làm thay đổi từ này không được làm thay đổi nghĩa của câu nói cực kỳ hay hoặc miêu tả một sự kiện mang tính lịch sử, sự kiện chưa từng xẩy ra hoặc thực sự có ý nghĩa quốc tế.
9. Viết báo không có những nguyên tắc bắt buộc, mà chỉ là những hướng dẫn ngay tại mào đầu, trừ phi đó là một câu nói cực kỳ hay hoặc miêu tả một sự kiện mang tính lịch sử, sự kiện chưa từng xẩy ra hoặc thực sự có ý nghĩa quốc tế.
10. Trích một hoặc hai từ, từ một câu nói để sử dụng trên tít hoặc mào đầu là một cách rất hiệu quả để thu hút sự chú ý của độc giả.